Aıta ketý qajet, elimizde 18 jasqa deıingi balalar memleket esebinen mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesinde jeńildikke ıe sanattyń biri retinde saqtandyrylady. Olar MÁMS esebinen josparly jáne shuǵyl túrdegi stomatologııalyq kómek alýǵa quqyly. Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory bıylǵy 1-toqsannyń qorytyndysyna sáıkes balalarǵa 2,77 mln-nan astam stomatologııalyq qyzmet kórsetti.
Jalpy, elimizde balalardyń múddesin qorǵaý jáne quqyqtaryn qamtamasyz etý – memlekettik saıasattyń basym mindetteriniń biri sanalady. Sonyń jarqyn dáleli retinde 2022 jyldy Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Balalar jyly dep jarııalady. Osyǵan baılanysty, elimizde ártúrli jarqyn jobalar men ilkimdi is-sharalar júzege asyrylyp jatyr. Máselen, Qazaqstanda 16 mamyr men 16 maýsym aralyǵynda «Balalarǵa kúlki syıla!» respýblıkalyq aksııasy ótýde. Osy aksııanyń aıasynda Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń fılıaldary densaýlyq saqtaý basqarmalarymen, medısınalyq uıymdarmen jáne basqa da múddeli qurylymdarmen birlesip balalarǵa profılaktıkalyq stomatologııalyq tekserýler júrgizedi. Bul rette ınternattardyń, balalar úıleriniń, medısınalyq-áleýmettik mekemelerdiń 18 jasqa tolmaǵan tárbıelenýshilerine, az qamtylǵan otbasylardyń balalaryna jiti kóńil bólinedi.
– Búginde balalar arasynda tistiń jetilýine qatysty aqaýlar jıi kezdesedi. Ásirese, pýlpıt jıi ushyrasady. Tisteri kesh shyǵyp, qısyq ósedi. Munyń bárine ata-ananyń balaǵa tamaqtyń qatty túrlerin bermeýi sebep bolyp otyr. Bala alma, sábiz, pechene, qurt, et sııaqty qatty taǵamdardy qanshalyqty kóp jeıtin bolsa, tis te soǵurlym jaqsy jetiledi. Ata-analar kóbinese balalarǵa jumsaq tamaq beredi. Balalar pıýre, ıogýrt sekildi taǵamdardy shaınamaı jutady. Bul tis-jaq júıesiniń damýyna zııanyn tıgizedi. Sonymen qatar balalar fast-fýd, tez daıyndalatyn taǵam, gazdalǵan tátti sýsyndardy jaqsy kóredi. Bul taǵam túrleri tistiń erte buzylýyna ákelip soǵady. Sondyqtan adamnyń saý tisteri uzaq saqtalýy úshin bala kezden durys stomatologııalyq kútimdi saqtaý kerek, – dedi «Balalarǵa kúlki syıla!» aksııasyna qatysýshy, astanalyq Er-Stom stomatologııalyq klınıkasynyń stomatolog dárigeri Aınur Nurǵalıeva.
Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory 18 jasqa tolmaǵan balalar jeńildik sanatyna kiretinin jáne olar úshin MÁMS jarnalaryn memleket tóleıtinin eske salady. MÁMS júıesinde balalar shuǵyl jáne josparly stomatologııalyq kómekpen qamtylady. Máselen, bıylǵy 1-toqsanda balalarǵa bas-aıaǵy 8 mlrd teńgege stomatologııalyq qyzmet kórsetildi.
Stomatologııalyq kómek pasıenttiń medısınalyq uıymdy erkin tańdaýy negizinde iske asady. Iаǵnı ýchaskelik dárigerdiń joldamasy talap etilmeıdi. Qyzmetterdi alý úshin qormen kelisimsharty bar jeke stomatologııany tańdaýǵa nemese óz emhanańyzdyń stomatologııalyq kabınetine júginýge bolady. Elimizde MÁMS aıasynda 600-den astam medısınalyq uıym stomatologııalyq qyzmet kórsetedi. Al MÁMS boıynsha stomatologııalyq kómekti kim ala alady? Ony da aıtaıyq. Búginde josparly stomatologııalyq kómek MÁMS paketimen balalar, júkti áıelder úshin qarastyrylyp otyr.
Shuǵyl stomatologııalyq kómek ala alatyn azamattar qatarynda 18 jasqa tolmaǵan balalar, júkti áıelder, UOS qatysýshylar jáne olarǵa teńestirilgen tulǵalar, I, II, III toptaǵy múgedekter, «Altyn alqa» jáne «Kúmis alqa» ıesi sanalatyn kópbalaly analar, ataýly áleýmettik kómek alýshylar, jasy boıynsha zeınetkerler bar. Sonymen qatar shuǵyl stomatologııalyq kómekti juqpaly jáne áleýmettik mańyzy bar, aınalasyndaǵylarǵa qaýip tóndiretin aýrýlarmen aýyratyn naýqastar, erekshe qajettilikteri bar balaǵa nemese bala kezinen
I toptaǵy múgedekke kútim jasaıtyn (jumys istemeıtin) qazaqstandyqtar ala alady.
Al MÁMS-te pasıentterdiń osy sanattary úshin anestezııa, jaq nemese tis rentgenografııasy, tis julý, plombany daıyndaý jáne salý, perıostotomııa, pýlpıt, perıodontıt, stomatıttiń jedel túrlerin, alveolıtti emdeý, abssessti ashý qyzmetteri tegin kórsetiledi.
