Qoǵam • 07 Maýsym, 2022

Áýelgi basymdyq balalarǵa beriledi

146 ret kórsetildi

Elimizde mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıe­siniń jumysy jyl sanap sátimen júzege asyp kele jatqany anyq. Ásirese, balalardy emdeý máselesinde ilkimdi ister atqarylyp keledi. Máselen, 2022 jyldyń 1-toqsanynda bala­larǵa atalǵan júıe boıynsha 2,77 mln-nan astam stoma­tologııalyq qyzmet kórsetildi. Alaıda júıeli jumys, mańyz­dy mindet munymen shektelip qalmaıtyny belgili.

Aıta ketý qajet, elimizde 18 jasqa deıingi balalar memleket esebinen mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıe­sinde jeńildikke ıe sanattyń biri retinde saqtandyrylady. Olar MÁMS esebinen jospar­ly jáne shuǵyl túrdegi stomatologııalyq kómek alýǵa quqyly. Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory bıylǵy 1-toqsannyń qory­tyn­dysyna sáıkes balalarǵa 2,77 mln-nan astam stomatologııalyq qyzmet kórsetti.

Jalpy, elimizde balalardyń múddesin qorǵaý jáne quqyqtaryn qamtamasyz etý – memlekettik saıasattyń basym mindetteriniń biri sanalady. Sonyń jarqyn dáleli retinde 2022 jyldy Mem­leket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Balalar jyly dep jarııalady. Osyǵan baılanysty, elimizde ártúrli jarqyn jobalar men ilkimdi is-sharalar júzege asyrylyp jatyr. Máselen, Qazaqstanda 16 mamyr men 16 maýsym aralyǵynda «Balalarǵa kúlki syıla!» respýblıkalyq aksııasy ótýde. Osy aksııanyń aıasynda Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń fılıal­dary densaýlyq saqtaý basqar­malarymen, medısınalyq uıym­darmen jáne basqa da múddeli qurylymdarmen birlesip ba­lalarǵa profılaktıkalyq sto­ma­tologııalyq tekserýler júr­­gizedi. Bul rette ın­ter­nat­tardyń, balalar úıleriniń, medısınalyq-áleýmettik meke­me­ler­diń 18 jasqa tolmaǵan tárbıelenýshilerine, az qamtylǵan otbasylardyń balalaryna jiti kóńil bólinedi.

– Búginde balalar arasynda tistiń jetilýine qatysty aqaýlar jıi kezdesedi. Ásirese, pýlpıt jıi ushyrasady. Tisteri kesh shyǵyp, qısyq ósedi. Munyń bárine ata-ananyń balaǵa tamaqtyń qatty túrlerin bermeýi sebep bolyp otyr. Bala alma, sábiz, pechene, qurt, et sııaqty qatty taǵamdardy qanshalyqty kóp jeıtin bolsa, tis te soǵurlym jaqsy jetiledi. Ata-analar kóbinese balalarǵa jumsaq tamaq beredi. Balalar pıýre, ıogýrt sekildi taǵamdardy shaınamaı jutady. Bul tis-jaq júıesiniń damýyna zııanyn tıgizedi. Sonymen qatar balalar fast-fýd, tez daıyndalatyn taǵam, gazdalǵan tátti sýsyndardy jaqsy kóredi. Bul taǵam túrleri tistiń erte buzylýyna ákelip so­ǵady. Sondyqtan adamnyń saý tisteri uzaq saqtalýy úshin bala kezden durys stomatologııalyq kútimdi saqtaý kerek, – dedi «Ba­lalarǵa kúlki syıla!» aksııasyna qatysýshy, astanalyq Er-Stom stomatologııalyq klınıkasynyń stomatolog dárigeri Aınur Nur­ǵalıeva.

Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory 18 jasqa tol­maǵan balalar jeńildik sanatyna kiretinin jáne olar úshin MÁMS jarnalaryn memleket tóleıtinin eske salady. MÁMS júıesinde balalar shuǵyl jáne josparly stomatologııalyq kómekpen qamtylady. Máselen, bıylǵy 1-toqsanda balalarǵa bas-aıaǵy 8 mlrd teńgege stomatologııalyq qyzmet kórsetildi. 

Stomatologııalyq kómek pa­sıent­tiń medısınalyq uıymdy erkin tańdaýy negizinde iske asady. Iаǵnı ýchaskelik dárigerdiń joldamasy talap etilmeıdi. Qyz­metterdi alý úshin qormen keli­simsharty bar jeke stomatologııany tańdaýǵa nemese óz emhanańyzdyń stomatologııalyq kabınetine júginýge bolady. Elimizde MÁMS aıasynda 600-den astam medısınalyq uıym stomatologııalyq qyzmet kór­setedi. Al MÁMS boıynsha sto­matologııalyq kómekti kim ala alady? Ony da aıtaıyq. Búginde jos­parly stomatologııalyq kómek MÁMS paketimen balalar, júkti áıelder úshin qarastyrylyp otyr.

Shuǵyl stomatologııalyq kó­mek ala alatyn azamattar qata­rynda 18 jasqa tolmaǵan balalar, júkti áıelder, UOS qatysýshylar jáne olarǵa teńestirilgen tul­ǵalar, I, II, III toptaǵy múgedekter, «Altyn alqa» jáne «Kúmis alqa» ıesi sanalatyn kópbalaly analar, ataýly áleýmettik kómek alýshylar, jasy boıynsha zeınetkerler bar. Sonymen qatar shuǵyl stomatologııalyq kómekti juqpaly jáne áleýmettik mańyzy bar, aınalasyndaǵylarǵa qaýip tóndiretin aýrýlarmen aýyratyn naýqastar, erekshe qajettilikteri bar balaǵa nemese bala kezinen

I toptaǵy múgedekke kútim jasaı­tyn (jumys istemeıtin) qazaq­standyqtar ala alady.

Al MÁMS-te  pasıentterdiń osy sanattary úshin anestezııa, jaq nemese tis rentgenografııasy, tis julý, plombany daıyndaý jáne salý, perıostotomııa, pýlpıt, perıodontıt, stomatıttiń jedel túrlerin, alveolıtti emdeý, abssessti ashý qyzmetteri tegin kór­setiledi.

Sońǵy jańalyqtar

Jańa baǵyt

Saıasat • Keshe

О́rt: qaýip pen saqtyq

Tótenshe jaǵdaı • Keshe

Jańa kólikter tabystaldy

Aımaqtar • Keshe

Qobyz ulyqtalǵan kesh

Qoǵam • Keshe

Esirtkige esirgender

Qoǵam • Keshe

El qorǵany er Bógenbaı

Tarıh • Keshe

Ultqa qyzmet etýdiń úlgisi

Ádebıet • Keshe

Tulǵa týraly týyndy

Ádebıet • Keshe

Jolbarys jymy

Ádebıet • Keshe

Jıyrmasynda jalyn keshken

Poezııa • Keshe

El senimin jalǵaǵan joba

Ekologııa • Keshe

Jelaıaqtar Astanada jınalady

Jeńil atletıka • Keshe

Jádiger bolyp jetken alǵys

Jádiger • Keshe

Jánibekti jekpe-jekke shaqyrdy

Kásipqoı boks • Keshe

Otpan taýdaǵy salbýryn

Qoǵam • Keshe

Uqsas jańalyqtar