О́skemendikter qazaqtyń uly perzenti, jazýshy Muhtar Áýezov atyndaǵy kóshe kúnin erekshe atap ótti. Jalpy, sońǵy kezde oblys ortalyǵynda kóshe kúnderin ótkizý dástúrge aınala bastady. Mysaly, jýyrda Q.Qaısenov, Iý.Gagarın atyndaǵy dańǵyldardyń merekesi ótkizilse, bul joly áıgili jazýshy atyndaǵy dańǵyl boıynda merekelik is-sharalar uıymdastyryldy.
Atalǵan sharaǵa óńir basshysy Berdibek Saparbaev, jazýshynyń uly, belgili qoǵam qaıratkeri Murat Áýezov, qalamgerdiń jıeni, Almatydaǵy «Áýezov» murajaı-úıiniń dırektory Dıar Qonaev, M.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Ýálıhan Qalıjan qatysty.
Senbi kúni ótken merekede aldymen Áýezov dańǵylynyń Táýelsizdik kóshesimen qıylysatyn tusynda Muhtar Áýezovke arnalǵan stela ashyldy. Aıta ketken lázim, 1997 jyly qyrkúıek aıynda О́skemendegi burynǵy «Krasnyı Oktıabrsk» kóshesi jazýshynyń 100 jyldyq mereıtoıyna oraı Muhtar Áýezov dańǵyly bolyp bekitilgen edi. Bul – qaladaǵy ortalyq kóshelerdiń biri.
О́ńir basshysy Berdibek Saparbaev barlyq býynnyń Muhtar Áýezov shyǵarmalaryn oqyp, jazýshynyń qunarly tili men baı murasynan nár alý arqyly rýhanı tanymy men biligin qalyptastyryp kele jatqanyn erekshe atap ótti.
– Qalamyzda kóshe kúnderi jalǵasyp jatyr. Bizdiń maqsatymyz – kóshe turǵyndarynyń ózderiniń qandaı kóshede turatynyn bilip júrýine, sol arqyly bir-birimen dostyq baılanysyn nyǵaıta túsýine jáne elimizde turaqtylyqty saqtaýyna septesý. Keleshek urpaq búgingi sharadan úlken taǵylym alady, – dedi óńir basshysy.
Meımandar men jurtshylyq kóshe boıynda qalalyq jas tehnıkter stansasy, oqýshylardyń shyǵarmashylyq úıi jáne qala kitaphanalary men qolónershileri uıymdastyrǵan kórmeni tamashalady. О́ńirdiń óner ujymdary daıarlaǵan konsert te turǵyndarǵa jaqsy kóńil-kúı syılady. Baǵdarlamaǵa Semeı qalasynyń Abaı atyndaǵy drama teatry men Abaı aýdanynyń «Qalamqas» halyqtyq ansambliniń ujymdary aıryqsha atsalysyp, jazýshy dramatýrgııasynan túrli qoıylymdar qoıdy.
Sondaı-aq, oblys ortalyǵyndaǵy iri saýda keshenderi Muhtar Áýezov kóshesiniń kúnine oraı 15-20 paıyz jeńildikter jasasa, kóshede ornalasqan alyp led-ekranda qalamgerdiń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Degdar» derekti fılmi kórsetildi. Veloshabandozdardyń, kartıngshilerdiń jarysy da kóshe merekesin aıshyqtaı tústi.
– О́skemenge jıi kelip, túrli is-sharalardyń kýási bolyp júrmin. Mine, endi ákemniń atyndaǵy dańǵyldyń tól merekesin atap ótip jatyrmyz. Bul – men úshin úlken qýanysh. Sońǵy eki kún qatarynan О́skemendegi joǵary jáne orta oqý oryndarynda, kitaphanalarda kezdesýler ótkizdim. Baıqaǵanym, oblys ortalyǵynyń mádenı ómirinde tyń ózgerister oryn alyp jatyr. Árıne, shyǵys óńiri Semeı, Shyńǵystaý sııaqty qasıetti jerlerimen de tarıhı tamyryn tereńge jaıǵan el. Osy rýhanı dúnıemizdi kún ótken saıyn jańǵyrtyp jatqan shyǵysqazaqstandyqtarǵa úlken rahmet! Abaı, Shákárim, Muhtar sııaqty alyptar – adamzatqa ortaq. Sondyqtan, olar rýhanı jáne áleýmettik salalarda durys baǵyt tabýymyzǵa baǵdar bolady. Aldaǵy ýaqytta da alash azamattaryna laıyq qurmet kórsetile beredi dep oılaımyn, – dedi Murat Áýezov.
Zańǵar jazýshynyń esimi berilgen ádebıet pen óner ınstıtýtynyń jetekshisi Ýálıhan Qalıjan Muhtar Áýezovtiń ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly tushymdy baıandama jasap, onyń qıly taǵdyryndaǵy qundy derektermen bólisti.
Semeıdegi M.Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledj dırektory Shaǵangúl Janaeva 1912-1919 jyldary M.Áýezov, J.Aımaýytov, Q.Sátbaev oqyǵan oqý ǵımaratynyń búginge deıin saqtalǵanyn, sol kezdegi muǵalimder semınarııasynyń búginde zamanaýı bilim berý oshaǵyna aınalyp, kolledj atanǵanyn jetkizdi. 1962 jyly atalǵan oqý ornyna áıgili jazýshynyń esimi berilgen. Zańǵar jazýshy semınarııada oqyp júrgen shaǵynda alǵashqy tyrnaqaldy týyndysy «Eńlik-Kebek» dramasyn jazǵan. Oqý orny qabyrǵasynda J.Aımaýytov ekeýi «Abaı» jýrnalyn shyǵardy. Jazýshy ómirindegi osyndaı úlken isterdiń bastaýynda bolǵan semınarııa tarıhynan syr shertetin kórmeni Semeıdiń M.Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledji usyndy. Beıneleý óneri jáne syzý fakýlteti stýdentteriniń sheber qolynan shyqqan semınarııa ǵımaraty men Muhańnyń Bórilidegi týǵan úıiniń maketteri, qazir Alash murajaıyna aınalǵan Semeıdegi Ánııar Moldabaevtyń úıi jáne taǵy basqa jazýshy ómirine qatysty tarıhı oryndar beınelengen kenep kartınalar da jurtshylyq nazaryn aýdardy.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan».
О́SKEMEN.
• 23 Sáýir, 2014
Áýezov stelasy jazýshy atyndaǵy kóshe merekesinde ashyldy
О́skemendikter qazaqtyń uly perzenti, jazýshy Muhtar Áýezov atyndaǵy kóshe kúnin erekshe atap ótti. Jalpy, sońǵy kezde oblys ortalyǵynda kóshe kúnderin ótkizý dástúrge aınala bastady. Mysaly, jýyrda Q.Qaısenov, Iý.Gagarın atyndaǵy dańǵyldardyń merekesi ótkizilse, bul joly áıgili jazýshy atyndaǵy dańǵyl boıynda merekelik is-sharalar uıymdastyryldy.
Atalǵan sharaǵa óńir basshysy Berdibek Saparbaev, jazýshynyń uly, belgili qoǵam qaıratkeri Murat Áýezov, qalamgerdiń jıeni, Almatydaǵy «Áýezov» murajaı-úıiniń dırektory Dıar Qonaev, M.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Ýálıhan Qalıjan qatysty.
Senbi kúni ótken merekede aldymen Áýezov dańǵylynyń Táýelsizdik kóshesimen qıylysatyn tusynda Muhtar Áýezovke arnalǵan stela ashyldy. Aıta ketken lázim, 1997 jyly qyrkúıek aıynda О́skemendegi burynǵy «Krasnyı Oktıabrsk» kóshesi jazýshynyń 100 jyldyq mereıtoıyna oraı Muhtar Áýezov dańǵyly bolyp bekitilgen edi. Bul – qaladaǵy ortalyq kóshelerdiń biri.
О́ńir basshysy Berdibek Saparbaev barlyq býynnyń Muhtar Áýezov shyǵarmalaryn oqyp, jazýshynyń qunarly tili men baı murasynan nár alý arqyly rýhanı tanymy men biligin qalyptastyryp kele jatqanyn erekshe atap ótti.
– Qalamyzda kóshe kúnderi jalǵasyp jatyr. Bizdiń maqsatymyz – kóshe turǵyndarynyń ózderiniń qandaı kóshede turatynyn bilip júrýine, sol arqyly bir-birimen dostyq baılanysyn nyǵaıta túsýine jáne elimizde turaqtylyqty saqtaýyna septesý. Keleshek urpaq búgingi sharadan úlken taǵylym alady, – dedi óńir basshysy.
Meımandar men jurtshylyq kóshe boıynda qalalyq jas tehnıkter stansasy, oqýshylardyń shyǵarmashylyq úıi jáne qala kitaphanalary men qolónershileri uıymdastyrǵan kórmeni tamashalady. О́ńirdiń óner ujymdary daıarlaǵan konsert te turǵyndarǵa jaqsy kóńil-kúı syılady. Baǵdarlamaǵa Semeı qalasynyń Abaı atyndaǵy drama teatry men Abaı aýdanynyń «Qalamqas» halyqtyq ansambliniń ujymdary aıryqsha atsalysyp, jazýshy dramatýrgııasynan túrli qoıylymdar qoıdy.
Sondaı-aq, oblys ortalyǵyndaǵy iri saýda keshenderi Muhtar Áýezov kóshesiniń kúnine oraı 15-20 paıyz jeńildikter jasasa, kóshede ornalasqan alyp led-ekranda qalamgerdiń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Degdar» derekti fılmi kórsetildi. Veloshabandozdardyń, kartıngshilerdiń jarysy da kóshe merekesin aıshyqtaı tústi.
– О́skemenge jıi kelip, túrli is-sharalardyń kýási bolyp júrmin. Mine, endi ákemniń atyndaǵy dańǵyldyń tól merekesin atap ótip jatyrmyz. Bul – men úshin úlken qýanysh. Sońǵy eki kún qatarynan О́skemendegi joǵary jáne orta oqý oryndarynda, kitaphanalarda kezdesýler ótkizdim. Baıqaǵanym, oblys ortalyǵynyń mádenı ómirinde tyń ózgerister oryn alyp jatyr. Árıne, shyǵys óńiri Semeı, Shyńǵystaý sııaqty qasıetti jerlerimen de tarıhı tamyryn tereńge jaıǵan el. Osy rýhanı dúnıemizdi kún ótken saıyn jańǵyrtyp jatqan shyǵysqazaqstandyqtarǵa úlken rahmet! Abaı, Shákárim, Muhtar sııaqty alyptar – adamzatqa ortaq. Sondyqtan, olar rýhanı jáne áleýmettik salalarda durys baǵyt tabýymyzǵa baǵdar bolady. Aldaǵy ýaqytta da alash azamattaryna laıyq qurmet kórsetile beredi dep oılaımyn, – dedi Murat Áýezov.
Zańǵar jazýshynyń esimi berilgen ádebıet pen óner ınstıtýtynyń jetekshisi Ýálıhan Qalıjan Muhtar Áýezovtiń ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly tushymdy baıandama jasap, onyń qıly taǵdyryndaǵy qundy derektermen bólisti.
Semeıdegi M.Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledj dırektory Shaǵangúl Janaeva 1912-1919 jyldary M.Áýezov, J.Aımaýytov, Q.Sátbaev oqyǵan oqý ǵımaratynyń búginge deıin saqtalǵanyn, sol kezdegi muǵalimder semınarııasynyń búginde zamanaýı bilim berý oshaǵyna aınalyp, kolledj atanǵanyn jetkizdi. 1962 jyly atalǵan oqý ornyna áıgili jazýshynyń esimi berilgen. Zańǵar jazýshy semınarııada oqyp júrgen shaǵynda alǵashqy tyrnaqaldy týyndysy «Eńlik-Kebek» dramasyn jazǵan. Oqý orny qabyrǵasynda J.Aımaýytov ekeýi «Abaı» jýrnalyn shyǵardy. Jazýshy ómirindegi osyndaı úlken isterdiń bastaýynda bolǵan semınarııa tarıhynan syr shertetin kórmeni Semeıdiń M.Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledji usyndy. Beıneleý óneri jáne syzý fakýlteti stýdentteriniń sheber qolynan shyqqan semınarııa ǵımaraty men Muhańnyń Bórilidegi týǵan úıiniń maketteri, qazir Alash murajaıyna aınalǵan Semeıdegi Ánııar Moldabaevtyń úıi jáne taǵy basqa jazýshy ómirine qatysty tarıhı oryndar beınelengen kenep kartınalar da jurtshylyq nazaryn aýdardy.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan».
О́SKEMEN.
Qazaqstan Reseıden elektr energııasyn satyp alýdan bas tarta ma?
Qazaqstan • Búgin, 10:43
Kýba shekarasyndaǵy atystan 4 adam qaza tapty
Álem • Búgin, 10:33
Astanada aıaz kúsheıdi: Ekinshi aýysymnyń oqýshylary qashyqtan oqıdy
Elorda • Búgin, 10:25
«Reseıge qaıtýdy josparlap otyrmyn»: Ázilkesh Nurlan Sabýrov Phýkette konsert berdi
Qoǵam • Búgin, 10:11
Boranǵa baılanysty qaı joldar jabyldy?
Aýa raıy • Búgin, 09:55
Almatyda esirtkiniń iri kólemin saýdalaǵandar ustaldy
Zań • Búgin, 09:50
Sý qoımalarynyń qurylysy qalaı júrip jatyr?
Qoǵam • Búgin, 09:42
Búgin el aýmaǵynda aýa raıy qandaı bolady?
Aýa raıy • Búgin, 09:38
Aqsha aıyrbastaý oryndarynda dollar baǵamy qandaı?
Qarjy • Búgin, 09:20
Sıfrlandyrý dáýirinde balalardyń kózin qalaı qorǵaýǵa bolady?
Balalar • Búgin, 09:17
Konstıtýsııada adam kapıtaly – negizgi basymdyq
Saıasat • Búgin, 09:00
Kólik salasyndaǵy keleli ister
Saıasat • Búgin, 08:55
Pikir • Búgin, 08:50
Inflıasııa: Qatańdyq emes, ıkemdilik kerek
Ekonomıka • Búgin, 08:45