Qoǵam • 16 Maýsym, 2022

Taǵyl qubylysy

266 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Sarykól aýdanyndaǵy Taǵyl eldi mekeninde 28 egiz bala turady. Turǵyndardyń aıtýynsha, aýylda egizderdiń kóbeıýi araǵa 20-25 jyl salyp qaıtalanyp turady. Taǵy bir ǵajaby, Taǵyldyń baıyrǵy turǵyndaryn bylaı qoıǵanda, bul eldi mekenge syrttan kóship kelgen otbasynyń shańyraǵynda bes-on jyl ótken soń egiz sábıler dúnıege kele beredi eken.

Taǵyl qubylysy

– Osy aýylǵa ákim bolǵanyma, mine, bıyl 25 jyl boldy. Tuqymynda egiz bol­maǵan erli-zaıyptylardyń bizdiń aýylǵa kelip qos sábıden súıgenin kó­rip, tańǵal­ǵanymyz bar. Taǵyldyń tabıǵa­ty­nyń tylsym kúshi me, topyraǵynyń álde aýasy men sýynyń erekshe bir qasıeti bar ma – bul tylsym qupııanyń syryn eshkim bilmeıdi. Negizi, aýylda egizderdiń týýy Keńes ókimeti ýaqy­tynan bar. Oǵan deıin de bolýy múmkin, – deıdi aýyldyq okrýgtiń ákimi Saǵynaı Súndetalın.

Ákimniń aıtýynsha, Taǵylda 1955 jyldary egizder kóp týypty. Ol kezde qursaq kótergen áıelderdiń kóbi eki bala­dan bosana bergen kórinedi. 1980 jyldary egizder taǵy kóbeıip, odan keıin birtindep saıabyrsyp baryp toq­taıdy. Araǵa shırek ǵasyrdaı ýaqyt salyp, eki myńjyldyqtyń alǵashqy on­jyldyǵynda jumbaq qubylys taǵy qaı­talanady.

– Egizderdiń ulty da ár túrli. Qa­zaq, orys, ýkraın, nemis, bashqurt, tatar, ázerbaıjan bar. Bul ózi Taǵylǵa Táńirdiń bergen syıy bolyp tur. Al endi aýyl­da egiz bala týmaǵaly on bes jyl­­ǵa jýyqtady. Taǵy bir 5-10 jyldan keıin Taǵylda egiz­der shildehanasy kóbeıedi dep bol­jaýymyzǵa bolady, – deı­di ákim.

p

Bir kezderi ǵalymdar «Taǵyl qu­bylysynyń» syryna úńilip, zertteý júrgizedi eken degen sybys shyq­­qan eken. Alaıda osy ýaqytqa deıin aýylǵa at izin salǵan eshkim bolmapty.

Aýyl ákimi 28 egiz, 56 perzenttiń bar­lyǵynyń aty-jónin jatqa biledi. Eń kishileri 7-synypta oqıdy dep otyr. Olardyń barlyǵy da tártipti, zerdeli, qaǵilez balalar eken.

p

Taǵyldaǵy Shyqtybaevtar áýl­e­tin­degi egizder elimiz táýelsizdik alǵan jyly dúnıege kelipti.

– Bizdiń tuqymda buryn-sońdy egiz bolǵan emes. Biraq 1991 jyly kelinimiz Danııar, Baqtııar esimdi egiz bala tapty. Ekeýi de oqýda ozat, qatarlarynyń aldy bolyp erjetti. Búginde otyzdan asty. Qazir basqa aýylda jumys isteıdi. Jal­py, bul aýyldyń kelinderiniń egizdep bala tabýy kezdeısoqtyq emes, – deıdi Málik qarııa.

Egiz qyz tárbıelep otyrǵan Olga Kolchanova da Taǵylda beımálim bir tylsym kúsh bar ekenine kámil senedi.

– Lıýdam men Lızamnyń qursaǵyma bitýine osy ólkeniń tylsym kúshiniń áseri boldy. О́ıtkeni meniń de, jol­da­­­symnyń da tuqymynda egizder bol­maǵan. Jaryq dúnıege kelgeli ekeýi bir-birinen bir eli ajyramaı, ózara qamqor, tatý bolyp ósti. Qazir 34 jasta. Jalpy, biz­diń aýyl­daǵy kóp úıde egizder turady. Kó­­she­de qatar ketip bara jatqan egiz ba­la­lar jıi kezdesedi. Bul biz úshin úıren­shik­­ti kóriniske aınalǵan, – deıdi Olga Kol­­chanova.

p

Aýdan ortalyǵy Sarykóldiń irge­sinde, temir joldyń boıynda jatqan sha­ǵyn aýylda búginde 1 040 adam turady.

 

Qostanaı oblysy

Sońǵy jańalyqtar