Qoǵam • 16 Maýsym, 2022

Aýmaqtardy damytý úshin biryńǵaı standart qajet

76 ret kórsetildi

Jahandaný dáýiri dúnıejúzilik damýdyń dańǵyl jolyn aýylmen emes, qalamen baılanystyratyny beseneden belgili. Sonyń jarqyn dáleli retinde, elimiz egemendik alǵan jyldardan beri qalaǵa aǵylǵan turǵyndardyń qarasy kóbeıgenin aıta alamyz. Árıne, onyń da ózindik sebebi bar. Eldi mekenderdegi jappaı jumyssyzdyq aýyl turǵyndaryn amalsyz qalaǵa ıtermeledi. Esesine, elimizde ýrban­dalý prosesi jyldar jyl­jyǵan saıyn arta tústi.

Ulttyq statıstıka bıýrosynyń bıylǵy 1 mamyrdaǵy málimetine sáıkes Qazaqstanda 19 199 844 adam turyp jatyr. Sonyń ishinde aýyl halqynyń sany 7 756 933 bolsa, qala turǵyndary 11 442 911-ge jetti. Iаǵnı shaharda ǵumyr keship, urpaq órbitip otyrǵan otandastarymyzdyń úlesi qaıtse de basym. Soǵan qaramastan Qazaqstandaǵy qalalardyń basym kópshiliginde áli de bolsyn ótken dáýirdiń sáýlet óneri saltanat quryp tur. Árıne, zaman ózgergen saıyn zamanyna qaraı adamy da ózgeredi. Turǵyndardyń qajeti, suranysy, talap-tilegi, qundylyqtary da aýysyp otyrady.

Máselen, azamattary jyldap avtokólik kezeginde turǵan Keńes Odaǵy kezinde ekiniń birinde temir tulpar bolǵan joq. Sony eske­rip, sol dáýirdiń sáýletshileri de aýla­daǵy, kópqabatty turǵyn úı astyndaǵy kólik turaǵy máselesin qaperge almaǵan sekildi. Aýla bylaı tursyn, shaharlardaǵy kósheler men dańǵyldar, jolaıryqtar da kólikterdiń búgingideı kóp bolýy­na arnalmady. Sonyń saldarynan búgingi qala turǵyndary túrli qolaısyzdyqtarǵa tap bolyp jatyr. Al onyń aldyn alýdyń joly bar ma? Qaıtsek turǵyndarǵa yńǵaı­ly, kásipkerge, memleketke qolaıly shahar turǵyza alamyz?

Bul suraq tek qarapaıym tur­ǵyn­dardy ǵana mazalamaıdy. Má­selen, kúni keshe Qazaqstan turǵyn úı kompanııasynyń alańynda Q88 qazaqstandyq ýrbanıster qaýym­dastyǵy qoǵam ókilderimen birle­sip aldaǵy kúzde aınalymǵa enetin aýmaqtardy keshendi damytý standartyn talqylady.

Búginde Qazaqstannyń qurylys­shylary qala turǵyndarynyń qazir­gi zamanǵy suranystaryna jaýap ber­­meıtin ári áleýmettik, saıası, eko­­no­­mıkalyq, mádenı, aqparattyq sala­lardaǵy ózgeristerdi eskermeıtin es­kirgen qala qurylysy tásilderi men normatıvtik-quqyqtyq retteý jú­ıe­sin paıdalanady. Osyǵan baılanys­ty elimizde aýmaqtardy keshendi da­my­týdyń biryńǵaı standarttaryn en­gizý máselesi óte ózekti deýge bolady. Bul qorshaǵan ortanyń jaǵdaıyn jaq­sartý jáne Qazaqstandaǵy qala­lardyń qazirgi zamanǵy damý model­derine kóshý jolyndaǵy mańyzdy qadam sana­lady. Elimizde dál osy baǵytta bir­qatar júıeli jumys júrgizilip jatyr.

Qazaqstan turǵyn úı kompanııasy Turǵyn úı qurylysynyń biryńǵaı operatory retinde Q88 qazaqstandyq ýrbanıster qaýymdastyǵymen bir­lesip keshendi damý standarttaryn beıimdeýdi qolǵa alyp kele­di. Q88 qazaqstandyq ýrbanıster qaýym­dastyǵynyń tóraǵasy Erlan Aýkenovtiń aıtýynsha, Qazaq­stan turǵyn úı kompanııasy men Q88 qazaqstandyq ýrbanıster qaýym­dastyǵy aldynda qala qurylysy, qalalardy damytý jáne ınklıýzıvti qalalyq ortany qurý, qurylys normalary men erejelerdi jańǵyrtý máseleleri boıynsha otandyq zań­namany jetildirý jóninde úlken jumys kútip tur.

Bul standart 6 kitap pen 4 katalogten turady jáne qala ortasy men turǵyn úıge qatysty kóshe oramdarynyń parametrlerinen bas­tap, jeke páterlerdi josparlaýǵa deıingi keń aýqymdy máselelerdi qamtıdy. Osy modelde «qadamdyq qoljetimdilik» qaǵıdaty – óte ózekti. Sapaǵa qoıylatyn joǵary standarttar, oılastyrylǵan sáýlettik jáne jobalyq sheshimder túptep kelgende azamattardyń jaıly ómir súrý ortasyn qalyptastyrady. Katalogter abattandyrýǵa, kóppáterli turǵyn úılerdi jobalaýǵa, turǵyn úı qury­lysyna jáne kvartaldardyń keıbir josparlaý sheshimderine baǵyttalǵan naqty sheshimderdi qarastyrady. Árbir kitap qalalyq jaıly ortany jobalaýdyń belgili bir aspektisin nazarǵa alady. Sondaı-aq aýmaqty ıgerýge, bos aýmaqtardy damytýǵa, kóshe boıyna qoıylatyn talaptardy ázirleýge jáne ózge de josparlaýlarǵa arnalǵan kitaptar bar.

Budan buryn jobalanǵan turǵyn úı formattary tıimsiz bolǵandyq­tan, qazirgi ýaqytta jańa standart­tar boıynsha jobalaý máselesi belsen­di talqylanyp jatyr. Qujattyń maqsaty – qazirgi zamanǵy áleýmettik jáne ekonomıkalyq jaǵdaılardyń, turǵyndardyń, bıznes pen qala bıliginiń múddesine jaýap beretin qala qalyptastyrýdyń jańa tásildemesin ázirlep, engizý.

Standart BUU-nyń Habıtat qaǵıdattaryna jáne Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy kózdeıtin jaıly turǵyn úı qurylysy men qalalyq ortany damytý tásiline negizdelgen. Bul qalalardy damytý salasyndaǵy álemdik kún tártibin qalyptastyratyn eki halyqaralyq tirek sanalady. Olardyń qaǵıdattaryn salystyrmaly deýge bolady. Iаǵnı qurylystyń kópfýnksıonaldy­ǵy­na, yqshamdylyǵyna, tyǵyz kó­she-jol jelisine jáne ekologııa­lyq tıimdiligine, kóshe boıynyń, sonyń ishinde shaǵyn jáne orta bıznes sýbek­tileriniń belsendi paıdalany­lýyna mán beriledi. Osy qaǵı­dat­tyń barlyǵy aýmaqtardy keshendi damytý standartynyń negizin qalap otyr.

«Osy joba qala qurylysshylaryna abattandyrý, aýmaqtardy qalpyna keltirý jáne aýmaqty qurylyspen toltyrý prosesteriniń sapasy men tıimdiligin arttyrýǵa kómektesetinine jáne qalany retteý men sáýlettik jobalaý salasyndaǵy normatıvtik-qu­qyqtyq bazany jetildirýge negiz bolatynyna senimdimiz», dedi «Qazaq­stan turǵyn úı kompanııasy» AQ tóraǵasynyń orynbasary Rýstam Isaev.

Sońǵy jańalyqtar

Túrkistanda 200-deı úı jylýsyz qaldy

Aımaqtar • Búgin, 18:15

Ekibastuzda 40-tan astam úıge sý berilmegen

Aımaqtar • 02 Jeltoqsan, 2022

Erbolat Dosaev Almaty qalasynyń ákimi qyzmetinde qaldy

Taǵaıyndaý • 02 Jeltoqsan, 2022

QazaqGaz dırektorlar keńesiniń quramy ózgerdi

Qazaqstan • 02 Jeltoqsan, 2022

Uqsas jańalyqtar