Jahandyq ekonomıka quldyraý aldynda tur

Halyqaralyq agenttik, ási­rese Qytaıdyń ishki jalpy ónimin (IJО́) qaıta qarap, 4,8-den 3,7 paıyzǵa tómen túsirgen. Sonymen qatar AQSh ekonomıkasy 2,9 (buryn 3,5 paıyz dep boljanǵan), EO ekonomıkasy (buryn 3 paıyz) 2,6 paıyzǵa kóteriledi dep kútiledi. Sondaı-aq Fitch 2023 jyly álemdik IJО́ úsh aı buryn boljanǵan 2,8 paıyzdyń ornyna 2,7 paıyzǵa joǵarylaıtynyn jetkizdi.

«AQSh ekonomıkasynyń ósi­mi qysqa merzimdi ımpýlske baılanyp tur. Jumys oryndarynyń sany men jalaqy kóleminiń ósýi tutynýshylyq shyǵyndardy art­tyrady. Biraq aqsha-ne­sıe saıa­satynyń agressıvti qatań­daýy­na baılanysty 2023 jyldyń orta­syna qaraı ósim qarqyny bir­shama baıaýlaıdy. 2023 jyly AQSh-taǵy ósim 1,5 paıyzǵa, 2024 jyly 1,3 paıyzǵa deıin qul­dy­raıdy. Aqsha-nesıe saıasaty­nyń kúrt qatańdaýynan keıin AQSh-ta aıtarlyqtaı resessııa táýekeli týyndaıtynyn tarıhı tájirıbeniń ózi kórsetip beredi», delinedi agenttik boljamynda.

Sarapshylardyń boljaýynsha, Eýropalyq ortalyq bank bıyl mólsherlemeni 100 bazalyq tarmaqqa deıin, 2023 jyly 50 bazalyq tarmaqqa deıin joǵarylatýy múmkin. Qazir ol nóldik deńgeıde tur.

Jalpy, álemde ekonomıka­lyq ahýaldyń kúrdelenip jatqa­nyn jekelegen bıznesmenderdiń jaǵdaıynan da baıqaýǵa bolatyndaı. Bloomberg taratqan aqpa­rat­qa súıensek, osy jyly álem­niń 500 baı adamy jalpy jıyn­tyǵy 1,4 trln dollar aqshasy­nan aıyrylǵan. Sonyń ishinde jel­ge ushqan 206 mlrd dollar dúı­senbi kúngi qor naryǵyndaǵy paıyzdyq stavkanyń ósýine jáne ınflıasııaǵa baılanysty.

2021 jyly qaıshylyqty úrdister kóp júrip jatyr. Máse­len, damýshy naryq elderinde aýqatty azamattar sany 8 paıyzǵa artqan. Soltústik Amerıkada bul kórsetkish 13 paıyzdy qu­raı­dy. Azııa-Tynyq muhıty aıma­ǵyndaǵy baı adamdar sany nebári 4,2 paıyzǵa kóbeıipti. Baı­lar kóp turatyn elder – AQSh, Japonııa, Qytaı jáne Germanııa. Álem baılarynyń 64 paıy­zy osy elderde qonystanǵan. Osy jylǵy daǵdarys saldary­nan kóp qarjysynan aıyrylǵan baılardyń ishinde halyqaralyq agenttik Chanpen Chjao, Ilon Mask, Djef Bezos, Mark Sýkerberg jáne Bernar Arnolardyń aty-jónin ataıdy. Bul bestiktiń joǵalt­qan qarjysy 345 mlrd dollarǵa baǵalanady.