Qoǵam • 22 Maýsym, 2022

Áýelgi nazardy áleýmettik qoldaýǵa aýdarǵan jón

78 ret kórsetildi

Jańa Qazaqstannyń aldynda turǵan jarqyn mindet – jurtty judyryqtaı jumyldyryp, ultty baltalasa buzylmaıtyndaı etip uıystyrý. Árıne, jyldar jyljyǵan saıyn turǵyndardyń turmysy túzelip, belgili bir deńgeıde jaǵdaıy jaqsaryp keledi. Alaıda bes saýsaq birdeı emes. О́mir bolǵan soń adamzat balasy túrli qıyndyqtarǵa tap bolyp, oqys oqıǵalarǵa ushyrap jatady. Sondyqtan áleýmettik kómek kórsetý, qoldaý sharalary jolǵa qoıylǵan memlekette ǵana halyqtyń ómir sapasy artady, ult bolyp uıysady.

Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»

3 464 adam arnaıy áleýmettik qyzmetpen qamtyldy

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Prezıdenttik jastar kadr re­zervine ótken azamattarmen kezdesýde «Aldaǵy kezeńde HHI ǵasyrdyń ta­bysty memleketin qurýǵa daıyn kásip­kerlerdiń, ǵalymdardyń, mádenıet qaı­ratkerleriniń, ınnovatorlardyń jáne basqa da talantty jastardyń jańa býynyna belsendi qoldaý kórsetemiz. Túrli salaǵa jaýapkershilikti alýdan, qalyptan tys jáne tıimdi sheshim­der qabyldaýdan qoryqpaıtyn jańa for­masııadaǵy basqarýshylar toby qajet. Mysaly, qazir biz memlekettiń áleýmettik saıasatynyń ońtaıly modelin qarastyryp jatyrmyz. Sonyń ishinde ózektisi ataýly áleýmettik kómek máse­leleri bolyp tur. Memleket shyn má­ninde muqtaj adamdarǵa kómektesýge tıis. Úkimet járdemaqyny tabystaryna qaramastan barlyq kópbalaly otbasyna berýge nıetti. Buǵan qosa az qamtylǵan otbasylardyń balalary kepildi áleýmettik paketti alady. Mek­tepke deıingi balalarǵa qamqorlyq jasalady. Az qamtylǵan otbasylardan shyqqan oqýshylarǵa tegin ystyq tamaq, sabaqqa baryp-keletin jolaqy­sy, mektep formasy men qajetti kerek-jaraqtar beriledi. Munyń bári árıne memleket esebinen», degen bolatyn.

Prezıdent aıtyp ótkendeı, memleket shyn máninde muqtaj adamdar­ǵa kómektesýge tıis. Onsyz áleýmettik turǵyda osal toptardyń kósegesi kó­gerip, berekesi kirmeıtini belgili. Bul rette, el astanasynda dál osy ba­ǵyt­ta birqatar mańyzdy jumystar at­qa­rylyp jatqanyn aıtýǵa bolady. Máselen, búginde elordanyń 3 myńnan astam turǵyny áleýmettik qyzmet kór­setý ortalyqtary arqyly arnaýly áleýmettik qyzmetter alady. Bul mekemelerge qıyn ómirlik jaǵdaıǵa tap bolǵan adamdar habarlasady. Sonymen qatar stasıonar, jartylaı stasıonar, úıde kútim jasaý nemese ýaqytsha kómek alýǵa múmkindik bar.

Bas shahardaǵy Jumyspen qamtý jáne áleýmettik qorǵaý basqarmasy vedomstvolyq baǵynystaǵy 10 meke­meniń qyzmetin úılestiredi. Olardyń 6-y turmystyq qıyn jaǵdaıǵa tap bol­ǵan adamdarǵa stasıonar, jartylaı stasıonar, úıde kútim jasaý jáne ýaqytsha bolý jaǵdaılarynda arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetedi. Bul orta­lyqtardyń qyzmetter tiziminde – áleýmettik-turmystyq, medısınalyq, psıhologııalyq, pedagogıkalyq, eń­bek, mádenı, ekonomıkalyq jáne áleý­mettik-quqyqtyq kómek bar. «Arnaýly áleýmettik qyzmettermen bıyl 3 464 adam qamtyldy. Sonyń ishinde memle­kettik mekemeler – 2 268 adamǵa, úkimet­tik emes uıymdar 1 196 adamǵa qoldaý kórsetti», dedi Nur-Sultan qalasynyń Jumyspen qamtý jáne áleýmettik qor­ǵaý basqarmasynyń basshysy Ilıa Skýb.

Máselen, elordada «Sharapat» áleý­mettik qyzmet kórsetý ortalyǵy jumys isteıdi. Bul ortalyq múgedektigi bar adamdar men zeınetkerlik jasqa jetken, óz betinshe júrip-tura almaıtyn jáne densaýlyǵyna baılanysty áleý­mettik qyzmet alýǵa muqtaj qart adamdardyń stasıonar jaǵdaıynda táýlik boıy turaqty nemese ýaqytsha turýyna arnalǵan. Sondaı-aq úıde múmkindigi shekteýli adamdarǵa jáne ózine-ózi qyzmet kórsetý qabiletin ishi­­nara joǵaltqan qart azamattarǵa kó­mek kórsetiledi. Ortalyqtyń qamqor­lyǵynda 782 adam bar. Sonyń 300-i
– stasıonarda bolsa, qalǵandaryna úıinde qyzmet kórsetiledi. Ortalyqtyń jumysyn 286 qyzmetker qamtamasyz etedi.

Múmkindigi shekteýliniń múddesi

«Nurly júrek» áleýmettik qyz­met kórsetý ortalyǵy psıhonevrologııa­lyq patologııasy bar 3 jastan 18 jas­qa deıingi múgedek balalardyń táýlik boıy turaqty nemese ýaqytsha turýy­na arnalǵan. Búginde qamqorlyqqa alynǵandardyń sany 252 balany quraıdy. Olardyń 111-i stasıonar jaǵdaıynda, 141-i jartylaı stasıonar jaǵdaıynda qyzmet alady. Al Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń «Qamqor» áleýmettik qyz­met kórsetý ortalyǵy» stasıonar jaǵdaıynda arnaýly áleýmettik qyzmetke muqtaj, psıhonevrologııalyq aýrýlary bar birinshi, ekinshi toptardaǵy 18 jastan asqan adamdardyń táýlik boıy turaqty nemese ýaqytsha turýyna arnalǵan. Qamqorlyqqa alynýshylar sany 370 adamdy quraıdy. Sonyń ishinde birinshi toptaǵy múgedektigi barlar – 75, al ekinshi toptaǵy múgedekter sany – 295 adam», dedi spıker.

Buǵan qosa, elordada qıyn jaǵ­daı­ǵa tap bolǵan adamdardy qaıta áleý­met­tendirý ortalyǵy jumys isteıdi. Mun­da ýaqytsha (bir jylǵa deıin) táýlik boıy nemese tek túngi ýaqytta belgili bir tur­ǵylyqty jeri joq jandarǵa, son­daı-aq bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynan bosatylǵan nemese probasııa qyzmetinde esepte turǵan adamdarǵa qol­daý kórsetiledi. Bıyl ortalyq 235 adam­dy qamqorlyǵyna aldy. So­nyń 87-si – kúndizgi, 148-i túngi bólimge qabyldandy.

Turmystyq zorlyq-zombylyq qur­ban­darymen qalada «Úmit» daǵdarys ortalyǵy jumys isteıdi. Qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan jandar osy ortalyqta jarty jylǵa deıin táýlik boıy bola alady. Qazirgi tańda stasıonar jaǵdaıynda 69 adam turyp jatyr. Sonyń arasynda 19 áıel jáne 50 bala bar. Budan bólek, shahardaǵy «Jansaıa» áleýmettik qyz­met kórsetý ortalyǵyna turǵylyqty jeri boıynsha úıde arnaýly áleýmettik qyzmet alý úshin múgedektigi bar balalar men psıhonevrologııalyq patologııasy bar muqtaj adamdar júgine alady. Atalǵan ortalyqta 560 adam qamtylyp, túrli qoldaý sharalary kórsetildi.

Úkimettik emes uıymdardyń da úlesi bar

«Qarttarǵa, múgedek adamdarǵa jáne múgedek balalarǵa arnalǵan ońal­tý ortalyǵy sanatorıı-kýrorttyq ­emdeý, ońaltý qyzmetterin kórsetý maqsa­tynda jumys istep keledi. Búginde osy ortalyqtyń qamqorlyǵynda bas-aıaǵy 815 adam bar. Sonyń 756-sy zeınetkerler bolsa, UOS qatysýshylary, múge­dekteri jáne jeńildikter boıynsha olarǵa teńestirilgen adamdar sany – 57. Qýǵyn-súrginge ushy­raǵandar – 2. Sony­men qatar qalada bel­sendi uzaq ómir súrý ortalyǵy jumys isteıdi. Bul ortalyq 2 662 zeı­­netkerge qyzmet kórsetedi. 2021 jyldyń qarasha aıy­nan bastap orta­lyq kommýnaldyq mem­lekettik mekeme mártebesin aldy», dedi I.Skýb.

Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, elordanyń Jumyspen qamtý jáne áleýmettik qorǵaý basqarmasy jyl saıyn memlekettik áleýmettik tapsyrys aıasynda úkimettik emes uıymdardy arnaý­ly áleýmettik qyzmetter kórsetý bóliginde qarjylandyrýdy iske asyrady. Máselen, búginde bas qalada ómirlik qıyn jaǵdaıda júrgen adamdarǵa stasıonar, jartylaı stasıonar jáne úıde kútim kórsetý jaǵdaıynda arnaýly áleýmettik qyzmet kórsetetin 8 úkimettik emes uıym jumys isteıdi.

«Úkimettik emes mekemelerdiń qyz­meti birqatar baǵyttar boıynsha bóli­nedi. Máselen, psıhonevrologııalyq pato­logııasy bar balalar, aýtıstik spektr­diń buzylýy bar balalar jáne tirek-qımyl apparaty buzylǵan balalar, jalpy aýrýlary bar birinshi-ekinshi toptaǵy múgedektigi bar jáne psıhonevrologııalyq patologııasy bar birinshi-ekinshi toptaǵy múgedekter. Atalǵan mekemelerdiń qyzmeti jyl saıyn shamamen 700 adamdy qamtıdy», dedi spıker.

Jumys istep turǵan ÚEU qatarynda «Balam-aı» múgedek balalardy qoldaý qaıyrymdylyq qory» qoǵamdyq qory bar. Onda jartylaı stasıonar jaǵda­ıyndaǵy qyzmetpen 224 adam qamtyl­dy. «Astana qalasynyń múgedek balalar qoǵamy» qoǵamdyq birlestigi bolsa, 225 adamǵa úıde kútim kórsetedi. «Orda» elordanyń aýtızmi bar balalar ata-analarynyń birlestigi» qoǵam­dyq birlestigi 282 adamdy úıde kútim kór­setý qyzmetimen qamtyp otyr. Erekshe Analar qoǵamdyq qory bolsa, jartylaı stasıonar jaǵdaıynda 141 adamǵa qyzmet kórsetip keledi. «Bereke Astana» múgedekter birlestigi» qoǵamdyq bir­lestigi 139 adamǵa úıde kútim kórsetip júr. «Kún álemi» qoǵamdyq qory úıde kútim kórsetý qyzmetimen 59 adamdy qamtyp otyr. «AST Astana áleýmettik tehnologııasy» qoǵamdyq birlestigi jartylaı stasıonar jaǵdaıynda 99 adamǵa kómek kórsetedi. Al «Qorǵaý – Astana» jeke qory adam saýdasynyń qurbany bolǵan 6 adamdy jáne turmystyq zor­lyq-zombylyqtyń qurbanyna aınalǵan 21 adamdy qoldaý sharalarymen qamtyp keledi.

Sońǵy jańalyqtar

Qordyń qomaqty qoldaýy

Ekonomıka • Keshe

О́temaqyǵa ótinish ber

Ekonomıka • Keshe

Qymbatshylyq qaıda aparady?

Ekonomıka • Keshe

Otbasynda – 36 bala

Qoǵam • Keshe

Gazben tolyq qamtylǵan aýdan

Aımaqtar • Keshe

Sý basýdyń qaýip-qateri

Aımaqtar • Keshe

Tumaýdan saq bolyńyz!

Medısına • Keshe

Kúre joldaǵy apat

Aımaqtar • Keshe

Aqparattyq júıedegi aımaq

Aımaqtar • Keshe

Seni osylaı súıemin

Ádebıet • Keshe

Aǵash adam

Ádebıet • Keshe

Asyldyń synyǵy

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar