Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
BSK óte qysqa merzim ishinde «Alfany» óz qataryna qosyp, oǵan Eco Center Bank degen ataý berdi. Batystyń sanksııasyna ushyraǵan taǵy bir qarjy ınstıtýty – VTB Bankti (Qazaqstan) Reseıdegi negizgi VTB qosymsha kapıtaldandyratyn boldy. Sol arqyly enshiles banktiń menshik kapıtaly ulǵaıyp, ol klıentter aldyndaǵy mindettemeni tolyǵymen oryndaýǵa kómektespek. Uzaqqa sozylǵan prosess «Sberbank Qazaqstanǵa» tıesili bolyp tur. Osyǵan deıin otandyq qarjy sektoryndaǵy bedeldi ári áleýetti oıynshy atanǵan Sberdiń bir-aq kúnde taýy shaǵylyp, taýany qaıtyp qaldy. Sberdi bizdiń «Báıterek» holdıngi satyp alady eken degen sybys shyndyqqa aınalatyn sııaqty.
«Sberbank Qazaqstan» aldymen nesıe portfeliniń bir bóligin, naqtyraq aıtqanda 330 mlrd teńge nesıeni Halyk Bank-ke aýystyrdy. Onyń ishinde – Qazaqstan Damý bankiniń jeńildikpen kredıt berý baǵdarlamasy boıynsha resimdelgen avtokredıtter, kepilsiz kredıtter, kezek kúttirmeıtin muqtajdyqtarǵa arnalǵan qaryzdar jáne ıpotekalyq kredıtterdiń bir bóligi bar. Banktiń jalpy tutynýshylyq qaryzdarynyń kredıttik qorjyny 1,1 trln teńgeni quraıdy. Odan keıin qarjy ınstıtýty nesıe portfelin eshkimge satqan joq, birden bankti satý jumystaryna kirisip ketti.
Osyǵan deıin «Sberbank» (Reseı) tóraǵasynyń orynbasary Aleksandr Vedıahın «Sberbank» óziniń Qazaqstandaǵy enshiles bankin satý boıynsha mámileni 10 shildege deıin aıaqtaýdy josparlap otyr dep málimdedi. «Qazirgi kezde «Báıterek» holdıngi bizdiń qazaqstandyq bankti satyp alýǵa basty jáne negizgi úmitker. Taraptar arasynda kelissóz óte pozıtıvti júrip jatyr. Mámileni 5-10 shildege deıin jabamyz dep otyrmyz», degen edi Vedıahın.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádına Ábilqasymova da «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdınginiń qazaqstandyq Sberdi satyp alatynyn resmı túrde rastady.
«Sanksııa engizilgeli beri bul banktiń aktıvteri qysqardy. Sanksııa jarııalanǵan sátte «Sberbank Qazaqstan» Qazaqstannyń bank júıesinde aktıv kólemi boıynsha ekinshi orynda turǵan edi. Biraq ol ornyqty jáne tólem qabileti bar bank bolyp qala beredi. Eger satylym júzege assa onda menshik quqyǵy, ıaǵnı 100 paıyz aksııasy satyp alýshyǵa beriledi. Bul jańa bank lısenzııasyn alýdy qajet etpeıdi. Bul sektorda jańa bank paıda bolady degendi bildirmeıdi, tek qana aksıoner aýysady», dep túsindirdi M.Ábilqasymova.
«Sberbank» sanksııalyq tizimde bolǵandyqtan bank sheteldik valıýtalarmen operasııalar isteı almaıdy. Sheteldik korrespondent-bankterdegi korrespondenttik shottary jabylǵan, sonymen birge jańa qarjylandyrý tartý múmkindigi de shektelgen. Osyǵan baılanysty «Sberbank Rossııa» Qazaqstandaǵy enshiles bankin satý týraly sheshim qabyldady. Qazirgi kezde «Báıterek» holdıngimen bankti satýǵa baılanysty tıisti kelissóz júrip jatyr», dedi retteýshi agenttiktiń basshysy.
Birinshi toqsannyń qorytyndysy boıynsha «Sberbank Qazaqstan» aktıvter kólemi jóninen 2-den 4-orynǵa túsken. Aktıv kólemi 791,1 mlrd teńgege azaıyp, 2,1 trln teńgeni quraǵan. Buǵan nesıe porfteliniń ájeptáýir qysqarýy (nesıe portfeli bólikteriniń basqa qarjy ınstıtýttaryna berilýi) áser etken. Birinshi toqsanda «Sberbank» 25,8 mlrd teńge tabys tapsa, sáýirdiń sońynda 53 mlrd teńge shyǵynǵa ushyraǵan. Qazaqstan Qarjygerler qaýymdastyǵy tóraǵasynyń orynbasary Irına Kýshnarevanyń aıtýynsha, otandyq bank sektoryndaǵy oıynshylardyń azaıýy – ekonomıkany nesıeleý mólsherin de tómendetedi.
«Sberbank» AQ EB sekildi iri oıynshynyń bizdiń sektordan ketýi – sektordyń ári qaraıǵy damýy úshin jáne ekonomıkany nesıeleý turǵysynan alǵanda jaǵymsyz faktor. Sondyqtan ony «Báıterektiń» satyp alýy birshama pozıtıvti jańalyq», deıdi ol.
I.Kýshnareva sóziniń jany bar. Sber uzaq jyldar boıy otandyq bank sektoryndaǵy jańashyl, senimdi oıynshylardyń biri bolyp keldi jáne bıznesti nesıeleýge basymdyq berdi. 2021 jyldaǵy jetistiginiń ózi kóp nárseniń ańǵartady. Qarjy ınstıtýtynyń aktıvi 33 paıyzǵa ósip, 4,2 trln teńgege jetti. Árıne, nesıe jáne depozıt portfeli sapaly túrde óskende ǵana aktıv kólemi ulǵaıady. Taza kiris 130 mlrd teńge boldy. Bul óz kezeginde kapıtal ótimdiligin arttyrdy. Jeke tulǵalardyń nesıe portfeli – 48, zańdy tulǵalardyń nesıe portfeli 23 paıyzǵa ósti. Bızneske berilgen zaım kólemi absolıýtti mánde 1,3 trln teńgege jýyqtady. Jeke tulǵalarǵa arnalǵan Sber KZ jáne zańdy tulǵalarǵa arnalǵan «SberBıznes» mobıldi qosymshalarynyń da jumys isteı bastaýy bankpen qarym-qatynas máselesin birshama jeńildetti.
«Sberbank» AQ EB basqarma tóraǵasynyń orynbasary Eldar Teńizbaevtyń aıtýynsha, qarjy ınstıtýty shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa baǵyttalǵan memlekettik baǵdarlamalardy júzege asyrý turǵysynan lıder boldy. Qazaqstandaǵy eń iri sheteldik salyq tóleýshilerdiń TOP-30-yna kirip, búkil ýaqyt ishinde el bıýdjetine 160 mlrd teńgeden astam qarjy bergen.
«Banktiń keleshegi men jańa basshylyǵy – kelesi mańyzdy másele. Eger sheshim 12 shildege deıin qabyldansa, demek bank tóraǵasy men basqarma músheligine kandıdattar kerek bolady. Bul basqarma quramy ózgerýi qajet degendi bildiredi. Bizdińshe, bank basshylyǵyna «Báıterek» qurylymyndaǵy nemese holdıngke jaqyn adamdardyń biri keledi. Eýropa qaıta qurý jáne damý bankiniń basshysy óz tarapynan bankke qosymsha kapıtal berýi múmkin ekenin aıtqan edi. Biraq olar bankti tolyq satyp almaıdy, tek belgili bir úles ǵana alady dep esepteımiz. Ári ketse olar basqarma músheliginen úmittenedi. Satylym tolyq aıaqtalǵan soń mámileniń barlyq detalin bilý qyzyq bolyp tur. Memlekettik holdıng ókilderi bul týraly tolyǵymen aıtady dep senemiz. Taǵy bir aıta keterligi, bul satylym qazaqstandyq holdıng úshin orta merzimdi perspektıvada paıdaly bolady», dep jazady telegramdaǵy Risk Takers kanaly.
