Mıkelandjelonyń «Adam atanyń jaratylýy». Bul – avtordyń eń tanymal shyǵarmalarynyń biri. Bir qaraǵanda, adamnyń mıy beınelengen be dersiz. Kartınaǵa mıdy detal qylý kórkemdikke qanshalyqty saıady? Al bul beker emes eken: Mıkelandjelo anatomııaǵa qyzyǵatyn. Tipti máıitterdi kesip te kórgen desedi. Iá, sýret – adam oıynyń jemisi.
Úlken Pıter Breıgeldiń «Flamand naqyldary». Kartınada sol kezdegi 112 gollandııalyq halyq maqal-mátelderi sýrettelgen. Mysaly, «mysyqqa qońyraý ilý» qaýipti hám aqylsyz áreket jasaýdy meńzese, al «esiktiń tutqasyn súıý» jasandylyqty bildiredi. Ondaǵy maqsat – adamdardyń óz is-áreketterin saralap, sabaqtap, tipti ómirlik kózqarastaryn da taǵy bir naqtylap alýdy kózdeıdi. Iá, kórkem týyndy kórýshige, tek estetıkalyq rahat syılamaıdy: izgilikke shaqyrady, jaqsy ómir súrsin deıdi.
Iаn van Eıktiń «Arnolfınderdiń portreti». Munda, negizinen kópes Djovannı dı Nıkolao Arnolfını men onyń áıeli beınelengen (keı zertteýshiler bul sýretshi men onyń jubaıynyń avtoportreti ekenine senimdi). Alaıda ónertanýshylardyń kóbisin kartınada eleýsiz ǵana turǵan aına qyzyqtyrady. Sol aınanyń arǵy jaǵynan qolynda palıtrasy bar sýretshiniń sulbasy kórinip tur. Al aınanyń ústinde «Munda Iаn van Eık bolǵan» degen jazý jazylǵan.
Vınsent Van Gogtyń «Arldaǵy bólmesi». 1888 jyly mamyrda sýretshi Arlge (Fransııanyń ońtústigindegi qala) kóship, sheberhana ashyp, shyǵarmashylyqpen aınalysty. Al kúzge qaraı ol jańa mekenge tolyq jaıǵasyp, úırengen soń jatyn bólmesin salýdy oılaıdy. Kartına, negizinen sary tondarǵa qurylǵan. Bul da tegin emes: zertteýshiler muny Van Gogtyń epılepsııaǵa qarsy dári qabyldaýymen túsindiredi. Iаǵnı bári jasyl-sary túske aınala bastaıdy.
Pablo Pıkassonyń «Kók bólmesi». Al myna kartınanyń syry basqa. «Kók bólmege» qarap siz ne baıqap tursyz? Munda er adamnyń portreti jasyrynyp turǵanyn kóp adam baıqamaýy múmkin. Bul derek 2008 jyly kartına saraptamaǵa usynylǵan kezde belgili boldy. Munda eshqandaı mıstıka joq. Tek Pıkassonyń árqashan sýret salatyn taza kenepteri bolmaǵan. Sondyqtan ol qajetsiz sýretterdi paıdalandy. «Kók bólmedegi» belgisiz keıipkerdiń sulbasy da sol burynǵy sýretterden qalǵan.
Vınsent Van Gogtyń «Túngi kafe terrasasy». Zertteýshiler bul sýretti Leonardo da Vınchıdiń «Sońǵy keshki asyna» silteme dep sanaıdy. Sýrettiń dál ortasynda appaq bolyp kıingen uzyn shashty daıashy (Isa Másihtiń kıimine uqsaıdy) beınelengen. Terrassada 12 adam bar: keshki asqa qalmaǵan Iýda sekildi bireýi esik aldynda tur. Al daıashynyń artynda krest salynǵan.
Leonardo da Vınchıdiń «Sońǵy keshki asy». Sýretshi úsh jyl boıy Iаhýdany beıneleıtin adam izdeıdi. Birde kóshede mas bireýdi kezdestirip, sýretin salýǵa shaqyrady. Ony salyp bolǵan soń, álgi adam Da Vınchıge buryn da obrazǵa keıipker bolǵanyn aıtady. Shynynda da, birneshe jyl buryn Leonardo odan Másihti jasaǵan eken.
