Nesıeleý «Keń dala», «Agrobıznes», «Isker» atty úsh baǵdarlama boıynsha júrgiziletini málim. Alǵashqysy kóktemgi egis jáne kúzgi jıyn-terin jumystaryna baǵyttalǵan. Bıylǵy jartyjyldyqta atalǵan baǵdarlama aıasynda 2,5 myńnan astam dıqanǵa jalpy somasy 70 mlrd teńge bólinip, 3,7 mln gektardan astam egistik alqap ıgerildi. Buǵan qosa, 70 mlrd teńge kóleminde qosymsha qarajat bólý týraly sheshim qabyldanǵany esimizde. Korporasııa shotqa aqsha túskenge deıin kóktemgi egis jáne kúzgi jıyn-terin naýqanyna nesıeni óz qarajatynan berdi. Bul maqsatqa 18,8 mlrd teńgege teń 609 nesıe usynyldy. Keıin bul nesıe bıýdjet qarjysymen almastyrylady. Jalpy, bul maqsatqa respýblıkalyq bıýdjetten 140 mlrd teńge bólinip otyr.
Korporasııada qural-jabdyqqa, ony jańartýǵa, qurylys-montaj jumystary men aınalym qarajatyn toltyrýǵa arnalǵan ámbebap «Agrobıznes» baǵdarlamasy jumys isteıdi. Atalǵan baǵdarlama boıynsha bıylǵy 6 aıdyń ishinde 2 900 sharýaǵa 98,1 mlrd teńgeniń nesıesi berilgen (onyń ishinde «Keń dala» baǵdarlamasy boıynsha kóktemgi egis jumystaryna bólingen qarajat ta bar). Bul qarjyǵa 19,2 myń iri qara, 70,5 myń bas usaq mal, 34 myń jylqy jáne 1 766 dana agrotehnıka men qural-jabdyq satyp alynǵan.
Isin jańadan bastaýshy kásipkerlerdi, nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń «Isker» baǵdarlamasy aıasynda 861 jobany júzege asyrýǵa 5,6 mlrd teńge bólinipti.
– Memleket basshysy bıylǵy Joldaýynda aldaǵy úsh jylda azyq-túlik qaýipsizdigi máselesi túbegeıli sheshýdi jáne kóktemgi egis naýqanyn qatań baqylaýda ustaýdy tapsyrǵan edi. Biz bul baǵytta talmaı eńbek etip kelemiz. 2022 jyly «Keń dala» baǵdarlamasy boıynsha kóktemgi egis pen kúzgi jıyn-teringe 88,8 mlrd teńge bólingen. Byltyrǵy jylmen salystyrǵanda bıyl qarjylandyrý somasy eki ese ósti, – deıdi «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ basqarma tóraǵasy Almat Áshirbekov.
Qaryz alýshy korporasııanyń aımaqtyq fılıaldaryna nemese ortalyq apparattaǵy menedjerlerdiń keńesine júginýi kerek. Eger klıent nesıe alýǵa sheshim qabyldasa, nesıe menedjeri qajetti qujattar tizimin jınap, ótinish qabyldaıdy. Nesıe alýǵa ótinimdi qabyldaý merzimi – 30 kún.
Nesıe mal sharýashylyǵyna, eginshilikti damytýǵa, aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý jobalaryna beriledi. Nesıeleýdiń bir baǵyty – taýarly-sút fermasyn qurý jáne jańǵyrtý. Máselen, Shyǵys Qazaqstan oblysy Shemonaıha aýdanyndaǵy «Rýlıha» JShS dándi daqylmen birge, iri qara malyn ósirýge basymdyq berip otyr. 2004 jyly qurylǵan qojalyq maldy jyl on eki aı boıy ustaıtyn biregeı keshen sanalady. 2017 jyly taýarly-sút fermasyn qaıta qurýdy bastady. Agrarlyq nesıe korporasııasynyń qarjysyna taýarly-sút fermasyna qajetti qondyrǵylar men golshtıno-frız tuqymdy sıyr satyp alǵan. Búginde sútti baǵyttaǵy iri qara sany 600-ge jetti, ferma ıesi mal basyn 1 800-ge deıin kóbeıtýdi josparlap otyr. Bul nysannyń jobalyq qýaty – jylyna 3 600 tonna sút óndirý.
Iri jobalarmen qatar, korporasııa shaǵyn jáne orta bızneske de nesıe beredi. Mysaly, Qaraǵandy oblysy Buqar Jyraý aýdany Úshtóbe aýylyndaǵy «Úshtóbe Qus» JShS aınalym qarajatyn toltyrýǵa qarjy alǵan. 2021 jyly ashylǵan kásiporyn kúnine 7 myń broıler soıady. Ázirge jergilikti naryqqa salqyndatylǵan qus etin shyǵaryp otyr.
Sol sekildi atyraýlyq Baıǵalı Saqyp korporasııa qarjysyna aýdany 600 sharshy metr shaǵyn jylyjaı salýǵa arnalǵan qural-jabdyqty jáne tamshylatyp sýarý júıesin satyp aldy. Búginde «Aqnıet» jeke kásipkerligi qala turǵyndaryn qııarmen qamtamasyz etýde.
– Jalpy, tikeleı nesıe berý arqyly iske asyrylatyn nesıeleý baǵdarlamalary sheńberinde 57,9 mlrd teńge, qarjy ınstıtýttaryn qorlandyrý arqyly (nesıe seriktestikteri, shaǵyn qarjy uıymdary, ekinshi deńgeıli bankter men lızıngtik kompanııalar) 124,6 mlrd teńge berildi. 2022 jyldyń alǵashqy jarty jylynda eń kóp nesıe alǵan óńirler – Aqmola (36 mlrd teńge), Qostanaı (31,2 mlrd teńge) jáne Soltústik Qazaqstan (25,3 mlrd teńge) oblystary, – deıdi A.Áshirbekov.
Sonymen qatar 2020 jylǵy jeltoqsan aıynan bastap korporasııa AО́K salasynda agrosaqtandyrý boıynsha agenttik qyzmetti atqarýda. Sońǵy 3 jylda agrosaqtandyrýǵa degen qyzyǵýshylyq artqan. Máselen, 2020 jyly 93 kelisim jasalsa, bıylǵy jarty jylda 184 saqtandyrý kelisimine qol qoıyldy. Osylaısha, nebári 6 aıda 308 myń gektar alqap pen 60 myńnan astam tórt túlik saqtandyryldy. Ári bıylǵy jarty jylda tólengen sýbsıdııa kólemi 500 mln teńgeden asty. Bul úshin eshqaıda barýdyń qajeti joq, saqtandyrý shartyn Qoldau.kz platformasy arqyly onlaın jasaýǵa bolady.
