Aımaqtar • 14 Shilde, 2022

Burynǵy aýdandar men shekara mańyn damytý – mańyzdy baǵyt

260 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Danıal Ahmetov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda 2022 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda óńirde atqarylǵan jumys qorytyndylary týraly baıandady.

Burynǵy aýdandar men shekara mańyn damytý – mańyzdy baǵyt

Baspasóz máslıhatynda ákim bergen málimet boıynsha, áleýmettik-ekonomıkalyq damý­dyń negizgi kórsetkishteri turaqty serpindi ósip keledi. Qys­qa merzimdi ekonomıkalyq ındı­kator 107%-dy qurady: ónerkásip óniminiń kólemi – 108%, aýyl sharýashylyǵy ónimi – 103%, ınvestısııa – 112%, qurylys ju­mystary – 110%. Osynyń bar­lyǵy memlekettik bıýdjetke túsimdi 1,6 esege arttyrýǵa múm­kindik berdi. Eńbek naryǵy turaqty damýda. Keıingi eki jylda jumyssyzdyq deńgeıi 4,8%-dan asqan joq. Ortasha aılyq jalaqy 125%-ǵa ósti.

«Osy jyldyń mańyzdy oqıǵasy – Shyǵys Qazaqstannan bólý arqyly Abaı oblysynyń qurylýy. Jańa oblys quramyna engen qalalar men aýdandardy áleýmettik-ekonomıkalyq damytý úshin júrgizilgen jumystardy qysqasha baıandaıyn. Keıingi 7 jylda Abaı óńirine 2 trln teńgeden astam ınvestısııa salyndy. Bul – ShQO boıynsha ınvestısııanyń jalpy kóleminiń 53 paıyzy. Aýqymdy jobalar iske asyryldy. Atap aıtqanda, bular – qýaty jylyna 50 mln tonna mys keni bolatyn Aqtoǵaı taý-ken baıytý kombınatynyń ekinshi kezeńi, ınvestısııa kólemi – 760 mlrd teńge; jylyna 2 mln tonna altyn kenin óndiretin Baqyrshyq taý-ken baıytý kásiporny, ınves­tısııasy – 134 mlrd teńge; Semeı qalasynda ósimdik maıyn óndirý boıynsha qýaty 300 myń tonna maı-ekstrasııalyq zaýyty», dedi D.Ahmetov.

Sonymen qatar 7 jylda Abaı óńiri boıynsha ónerkásip óndi­risi kólemin 5 esege, aýyl sharýa­shylyǵyn 2,4 esege arttyrýǵa múm­kindik boldy. Shyǵys Qazaq­stan oblysynyń jalpy kóle­mindegi Abaı oblysynyń jalpy óńirlik ónim úlesi 36%-dy qurap, 1,9 trln teńgege jetti. Bul 2015 jylǵy deńgeıinen 2,3 esege kóp nemese 1,1 trln teńgeni quraıdy. Jan basyna shaqqandaǵy jalpy óńirlik ónim 2,9 mln teńge boldy.

«2015-2022 jyldary oblysqa respýblıkalyq bıýdjetten 390 mlrd teńge damý transferti alyndy. Onyń ishinde biz Abaı óńirine 200 mlrd teńge nemese jalpy kólemniń 51 paıyzyn jumsadyq. Sondaı-aq oblystyq bıýdjetten qosymsha 154 mlrd teńge bóldik. Barlyǵy 354 mlrd teńge bıýdjettik ınvestısııa salyndy», dedi oblys ákimi.

Buǵan qosa shekara mańyndaǵy aýdandar men burynǵy aýdan ortalyqtaryn qaıta jańǵyrtý – óńirdegi mańyzdy baǵyt. Ákimniń aıtýynsha, Qytaı Halyq Respýblıkasymen shekaralas ornalasqan, oblys ortalyǵynan ortasha alǵanda 400 shaqyrym qashyqtyqtaǵy óńirler úshin halyqtyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan keshendi josparlar qabyldandy. Ortalyq jáne shet aýmaqtar arasyndaǵy ahýaldy teńestirýge 2020 jyldan bastap 2024 jylǵa deıin 5 jyl ishinde 183 mlrd teńge baǵyttaý josparlanǵan, onyń ishinde 2021 jyly 43 mlrd teńge jumsaldy. Bıyl oblystardyń bólinýin eskere otyryp, 44 mlrd teńgege is-sharalar iske asyryldy.

«Burynǵy aýdan ortalyqtaryn damytý baǵdarlamasy boıynsha 2021-2024 jyldar aralyǵynda áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵ­­­daı­dyń sapaly ózgerýine 43 mlrd teńge qarastyrylǵan. Onyń ishinde 2021 jyly joba­lardy iske asyrýǵa 14 mlrd teńge jumsaldy, bıyl 8 mlrd teńge bólindi. Shekara mańyndaǵy aýmaqtar men burynǵy aýdan ortalyqtaryn damytý josparlaryn iske asyrýdyń 2 jyldyq nátıjesinde, 15 myńnan asa jańa jumys orny ashyldy, 9 sport nysany, shamamen 19 myń sharshy metr turǵyn úı salyndy, 283 km sýmen qamtý júıesi tartyldy, 156 áleýmettik nysan, sondaı-aq 450 km-den asa joldar jáne kósheler jóndeldi. Osy jyly 7 sý qubyry, 3 áleýmettik nysan salynýda, 12 nysan men 177 shaqyrym joldar men kósheler jóndelýde», dedi D.Ahmetov.

Sonymen qatar óńirde ishki týrızmdi damytýǵa erekshe kóńil bólinedi. Jyl basynan beri salaǵa 5,4 mlrd teńge ınvestısııa tartyldy, onyń ishinde 1,5 mlrd teńgege Katonqaraǵaı aýdanynyń О́rel aýylynda 250 oryndyq «Muztaý «Eko-oteli» týrıstik kesheni salyndy. Buǵan qosa 12 mlrd teńgege 36 jobany iske asyrý, onyń ishinde Buqtyrma sý qoımasynda 12 demalys bazasy salyna bastady.

«Biz Alakól kólin damytýǵa 17 mlrd teńge jumsadyq. Qazir baǵytymyzdy ózgertip, ózimizdiń Buqtyrma jaǵalaýyn damytýǵa aýysyp jatyrmyz. Bizge úsh jyl ýaqyt kerek, sonda bul jaǵalaý eldegi kez kelgen kýrorttyq aı­maq­pen básekege túse alady, tipti asyp ta ketemiz. Bulaı senimdi aı­týymnyń syry nede? Tek qana bizdiń oblysta maral múıizi­men emdeý úshin tabıǵı resýrs bar. Bul biz damytatyn baǵyt­tar­dyń biri bolady, damytýdy bastap ta kettik», dedi oblys ákimi.

О́ńirde turǵyn úı qurylysy belsendi damyp keledi. D.Ah­me­tovtiń aıtýynsha, 7 jylda 1,3 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi nemese bul – jalpy oblystyq kórsetkishtiń 43%-y. Kezinde Semeı oblysynda 136 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi, ótken jyly Semeı qalasynyń ózinde 243 myń sharshy metr tapsyryldy. Sondaı-aq halyqty sýmen qamtamasyz etý boıynsha aıtar­lyqtaı jumys júrgizildi. 2015 jyldan bastap Abaı óńirin­de 40 mlrd teńgege 156 nysan paı­dalanýǵa berildi, bul ortalyq­tandyrylǵan sýmen jabdyqtaýǵa qoljetimdilikti 2 esege arttyrýǵa múmkindik berdi.

«Oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar 865 km jol 19,6 mlrd teńgege, sondaı-aq Semeı qala­synyń 223 km jol jelisi 18 mlrd teńgege jóndeldi. 2018 jyly Semeı qalasy áýejaıynyń ushý-qoný jolaǵyn qaıta jańartý aıaq­taldy, ǵımaraty jóndeldi. Meniń oıym­sha, Semeı qalasynyń áýe­jaıy arhıtektýralyq turǵy­dan eń tar­tymdy. Áleýmettik ınfra­qury­lym josparly damyp keledi. 2015 jyldan bastap Abaı óńirinde 20 mektep, tórt ba­labaqsha, úsh stý­denttik jataqhana, 17 máde­nıet jáne sport nysany salyndy, densaýlyq saqtaý salasynda tórt iri joba iske asyryldy, onyń ishinde barlyq álemdik stan­darttarǵa saı keletin óte qyzyq­ty mádenı-sport kesheni bar. Bú­gingi tańda bul ǵımaratta kóp­tegen sport túrinen álem chem­pıo­nattaryn ótkizýge bolady. So­nymen qatar memleket-jeke­shelik áriptestigi aıasynda 17 mln teńgeniń 79 jobasyna qol qoıylyp, 68 joba 7,5-ke aıaq­taldy. 9,5 mlrd teńge somasyna 11 jobany iske asyrý tıimdi jalǵasýda», dep atap ótti spıker.

Sońǵy jańalyqtar

Nesıe alý nege qıyndady?

Qoǵam • Búgin, 17:38