Qańtarda memlekettik tóńkeris jasap, Memleket basshysyn laýazymynan yǵystyrmaq bolǵandar qyzmetinen bosatylyp, is qozǵalyp, qamaýǵa alynyp jatyr. Biz búgin qańtardan keıin qamalǵan, tergelgen, izdeýde júrgen jáne qyzmetinen bosap qalǵan sheneýnikterdiń tizimin jasap kórdik.
1. Kárim Másimov. Eń birinshi 6 qańtarda Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Kárim Másimov qyzmetinen bosatyldy. Artynsha memleketke satqyndyq jasaý faktisi boıynsha Másimovke sotqa deıingi tergeý bastaldy. Osy kúni atalǵan qylmysty jasady degen kúdikpen Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń burynǵy tóraǵasy K.Másimov jáne ózge de tulǵalar ustalyp, ýaqytsha ustaý ızolıatoryna qamaldy. Tergeý barysynda Másimovtiń is-áreketinde kóptegen sybaılas jemqorlyq belgileri anyqtaldy. Otandyq bıznes qaýymdastyqtary men sheteldik sýbekt ókilderinen jyljymaıtyn múlik, qymbat syılyqtar, sonyń ishinde mádenı qundylyqtar, eleýli mólsherde aqshalaı qarajat alý faktileri qujattaldy.
Atap aıtqanda, jabyq kelisimsharttardyń biri boıynsha sheteldik memleket ókilderinen Másimovtiń UQK Tóraǵasy laýazymynda 2 mln AQSh dollary somasynda para alý faktisi boıynsha tergeý júrgizildi. Osy qarajatty Gonkongtan Qazaqstan Ulttyq bankine qaıtarý qamtamasyz etildi.
Sonymen qatar Másimovtiń Premer-Mınıstr laýazymynda bolýy kezeńinde bıznes-qurylymnyń birinen astanada quny 2,5 mlrd teńge elıtalyq turǵyn úı men jer telimin alý faktisi boıynsha tergeý júrgizildi. 2022 jylǵy qańtarda Másimovti ustaǵannan keıin osy turǵyn úıde 17,2 mln AQSh dollary mólsherinde qolma-qol aqsha, sondaı-aq kóptegen qundy zattar – elıtalyq saǵattar, altyn kesekteri, antıkvarıat jáne basqalary alyndy. Budan basqa, bıznes sanattaǵy 11 qymbat avtomashına alyndy.
Múlikterinen Nur-Sultan qalasynda eki elıtalyq páter, Almaty qalasynda 2 páter men derbes saraı, sondaı-aq Shýche-Býrabaı shıpajaıy aımaǵy kóliniń jaǵasyndaǵy aýmaǵy 1 ga jer telimine tyıym salyndy. Másimovtiń jaqyn baılanystarynan 5,1 mln AQSh dollary alynyp, oǵan tyıym salyndy.
Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń burynǵy basshysy Kárim Másimovtiń kinási dáleldense, ol 17 jylǵa deıin sottalýy múmkin. Bul týraly elimizdiń Bas prokýrory Berik Asylov aıtqan edi.
Kárim Másimovti qamaýda ustaý merzimi birneshe ret uzartyldy. UQK tóraǵasynyń orynbasary Asqar Ámirhanov Kárim Másimovtyń isi kúzge qaraı aıqyn bolatynyn aıtqan bolatyn.
2. Ánýar Sadyqulov pen Dáýlet Erǵojın. Keıin K.Másimovten basqa UQK Tóraǵasynyń burynǵy orynbasary – «A» arnaıy maqsattaǵy qyzmetiniń bastyǵy Ánýar Sadyqulov pen UQK Tóraǵasynyń burynǵy orynbasary Dáýlet Erǵojın ustaldy.
3. Nurlan Másimov. Sondaı-aq Kárim Másimovtiń inisi, Pavlodar oblysy polısııa departamentiniń eks-bastyǵy polısııa general-maıory Nurlan Másimov asa iri mólsherde para aldy degen kúdikke ilindi. 13 shildede antıkorrýpııalyq qyzmet shekara qyzmetimen birlesip jedel-izdestirý sharalarynyń nátıjesinde Shyǵys Qazaqstan oblysynyń aýmaǵynda Reseı Federasııasymen memlekettik shekarany jalǵan qujattar boıynsha ótý áreketi kezinde Nurlan Myrzahanuly Másimovti ustady.
4. Ábish Samat Satybaldyuly. Budan soń, Memleket basshysynyń О́kimimen Ábish Samat Satybaldyuly Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary qyzmetinen bosatyldy.
5. Serik Kúdebaev. Kúdiktiler qatarynda Almaty oblysy polısııa departamentiniń burynǵy basshysy Serik Kúdebaev ta bar. Qadaǵalaý departamentinde anyqtalǵandaı, Almaty oblysynyń PD burynǵy basshysy «aýyr zardaptarǵa ákep soqtyrǵan qyzmettegi áreketsizdik» degen kúdikke ilindi. Ol 2022 jyldyń 18 aqpanynda ishki ister organdarynan óz erkimen bosatyldy.
6. Murat Bektanov. 9 qańtar kúni Murat Bektanov QR Qorǵanys mınıstri laýazymynan bosatylǵan edi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev mınıstrdiń komandırlik qabilet kórsete almaǵanyn synǵa alǵan. 2022 jylǵy 19 aqpanda QR Bas prokýratýrasy burynǵy Qorǵanys mınıstri Murat Káribaıuly Bektanovqa qatysty Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 452-baby áreketsizdik faktisi boıynsha sotqa deıingi tergep-tekserýdi bastaǵan bolatyn. Osy bapqa sáıkes, áskerı jaǵdaıda bılikti asyra paıdalanǵany úshin múlki tárkilenip, belgili bir laýazymdardy atqarý nemese belgili bir qyzmetpen aınalysý quqyǵynan ómir boıyna aıyrylyp, 7 jyldan 15 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrýǵa jazalanady. Keıinirek ony qamaýda ustaý merzimi Almaty qalasynyń aýdanaralyq tergeý sotynyń sheshimimen taǵy bir aıǵa uzartyldy. Tutqynda ustaý merzimin uzartý týraly sheshim 13 mamyrda qabyldanǵan edi.
7. Tımýr Qulybaev. Qazaqstannyń eks-prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń kúıeý balasy Tımýr Qulybaev «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń tóraǵasy qyzmetinen ketti. Qulybaev – Nazarbaevtyń ortanshy qyzy Dınara Qulybaevanyń kúıeýi. Tımýr men Dınara Qulybaevtar Qazaqstannyń eń baı adamdary qatarynda. Forbes jýrnaly árqaısysynyń baılyǵyn 3,1 mıllıard dollarǵa baǵalaǵan.
8. Ibýlla Jumaǵululy. Al «QazMunaıGaz» UK AQ burynǵy basqarýshy dırektory Ibýlla Jumaǵululyna izdeý jarııalandy. Ol bir top adammen aldyn ala kelisý arqyly asa iri mólsherde basqanyń senip tapsyrǵan múlkin jymqyrdy degen kúdikke ilindi.
9. Muhtarova Shynar Oralǵazynqyzy. Sondaı-aq 2017-2018 jyldar aralyǵynda Ekologııalyq kodekstiń talaptaryn buza otyryp, oǵan 920 mıllıon teńge mólsherinde dıvıdend túrinde zańsyz tólengen kádege jaratý alymynyń aqshalaı qarajatyn ıelengen «О́KM Operatory» JShS burynǵy quryltaıshysy Muhtarova Shynar Oralǵazynqyzyna izdeý jarııalandy.
10. Qaırat Satybaldyuly. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi 13 naýryzda Qaırat Satybaldyulyn shetelge ushpaq bolǵan jerinen ustaǵan edi. 15 naýryzda tergeý soty ony eki aıǵa qamaýǵa aldy. Ol «Qazaqtelekom» kompanııasynan asa iri kólemde aqsha jymqyrdy degen kúdikke ilindi. Oǵan «Qazaqtelekom» AQ-nyń qomaqty qarjysyn jymqyrý jáne qyzmettik ókilettigin asyra paıdalaný» faktisi boıynsha qylmystyq is qozǵaldy.
11. Gúlmıra Satybaldy. Úsh kúnnen keıin Qaırat Satybaldyulynyń burynǵy áıeli Gúlmıra Satybaldynyń ústinen «bıznesti reıderlik jolmen tartyp alý» kúdigi boıynsha tergeý bastaldy. Keıin onyń Nur-Sultandaǵy tergeý ızolıatorynda qamaýda otyrǵany aıtyldy.
12. Qaırat Boranbaev. 17 naýryzda Nur-Sultan qalasynyń mamandandyrylǵan aýdanaralyq tergeý soty kúdikti Qaırat Boranbaevqa qatysty 2 aı merzimge kúzetpen ustaý túrindegi bultartpaý sharasyn sanksııalady. Ol kvazımemlekettik sektorda asa iri kólemde qarjy jymqyrdy dep aıyptaldy. 8 shildede Nur-Sultan qalasynyń mamandandyrylǵan aýdanaralyq tergeý soty kúdikti Q.Boranbaevqa qatysty belgilengen kúzetpen ustaý túrindegi bultartpaý sharasynyń merzimin 1 aıǵa uzarǵanyn málimdedi.
Keshe Qaırat Satybaldy men Qaırat Boranbaevtyń isine qatysty jańa derekter jarııalandy. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet aınalysyp jatqan is boıynsha aıyptalýshylar Qaırat Satybaldy men Qaırat Boranbaev jáne Gúlmıra Satybaldy Lıýksembýrgten 170 mıllıon dollardy óz erkimen memleketke qaıtarǵan. Sondaı-aq quzyrly organ «Qazaqtelekom» aksıonerlik qoǵamy, «Kóliktik servıs ortalyǵy» aksıonerlik qoǵamy jáne basqa múlikti jymqyrý isteri boıynsha shamamen 36 mıllıard teńgeni ótetken. «О́KM» operatory isi boıynsha shamamen 180 mıllıard teńgeni jymqyrmaq bolǵan, biraq joly kesildi. Onyń shamamen 100 mıllıard teńgesi jeńildetilgen avtonesıeleýge baǵyttaldy delingen resmı aqparatta.
Budan bólek, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń burynǵy basshylary men qyzmetkerleriniń isi boıynsha Gonkong pen Birikken Arab Ámirlikterinen shamamen 3 mıllıon dollar qaıtaryldy. Qarjylyq monıtorıng agenttigi, Boranbaevqa qatysty isti tergep-tekserý barysynda «Qazmunaıǵa» 11,3 mlrd teńge qaıtarylǵanyn málimdedi.
Sondaı-aq osy ýaqyt aralyǵynda Memlekettik hatshy qyzmetin atqarǵan Qyrymbek Kósherbaev, Úkimet basshysy bolǵan Asqar Mamın, Májilis tóraǵasy bolǵan Nurlan Nyǵmatýlın, Májilis depýtaty Darıǵa Nazarbaeva, Almaty qalasyn basqarǵan Baqytjan Saǵyntaev, «Nur Otan» partııasynyń birinshi orynbasary bolǵan Baýyrjan Baıbek sekildi birneshe sheneýnik qyzmetinen bosatyldy.
