Tamyryn tereńge jaıǵan ulaǵatty otbasymen aralas-quralas jandar Mergenbaı aǵanyń shańyraǵyn ofıserler áýleti dep ataıdy. Atasa ataǵandaı-aq. Áke mamandyǵynyń qıyndyǵyna qaramastan ómir órnegin osy jolǵa tańǵan balalary baqytty kúnderdiń baspaldaǵyn qaýipsizdik qyzmetinen tapqan. Buǵan toqtalmas buryn, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń ardageri Mergenbaı Asqarovtyń eńbek jolyna zer salyp kóreıik.
1941 jyldyń 30 qazanynda qurylysshylar otbasynda dúnıege kelgen qaısar jigit bala jasynan adal eńbektiń sharyǵynda shyńdalǵan. Eń alǵashqy eńbek jolyn traktorshy bolyp bastaǵan aýyl balasy, Semeı pedagogıka ınstıtýtyn támamdaǵannan keıin mektep muǵalimi, bilim ordasynyń oqý isi jónindegi jetekshisi qyzmetterin atqarǵan. Túrkistan áskerı okrýginde áskerı mindetin abyroımen ótep, Qazaqstan Lenındik kommýnıstik jastar odaǵynyń Úrjar aýdandyq ekinshi hatshysy, bólim basshysy bolyp eńbek etedi. Kóp uzamaı Ulttyq qaýipsizdik salasyna qyzmetke shaqyrylyp, qatardaǵy ofıserden bastap Almaty, Semeı oblystarynda, UQK-niń ortalyq apparatynda asa jaýapty basshylyq qyzmetterdi abyroımen atqarady. Kásibı biliktiligin Kıev, Mınsk, Máskeý qalalarynda shyńdap, sol kezdegi Keńes odaǵynyń úzdik mamandarymen birge bilimin jetildirgen ony qatarlastary men keıingi býyn 1992-1993 jyldardaǵy áıgili «Nabat» operasııasynyń qaharmandarynyń biri retinde tanıdy. Asa kúrdeli qyzmet jolynda kóptegen qaýipti oqıǵalardyń ortasynda bolǵan Mergenbaı qarııa sol bir kezeńderdi tebirenispen eske alady.
– Eńbekpen erte eseıdim. Jumys qanshalyqty qupııa bolsa, sonshalyqty kúrdeli. Kún-tún demeı ter tóktik. Keıde 2-3 aılap úı betin kórmegen kezimiz boldy. Áli esimde. Bir kúni keshki saǵat 10-11-ler shamasynda úıge kelsem kishkene ulym anasyna qarap: «mama, ákem búgin nege erte kelgen» dep tańǵalǵany bar. Osydan-aq qalaı qyzmet etkenimizdi baǵamdaı berińiz. О́mirlik serigim Roza Toıshybekqyzy sonyń bárine qurmetpen, túsinikpen qarady. Partııa qyzmetinde, odan soń uzaq jyldar irgeli óndiris oshaǵynda eńbek etip zeınetkerlikke shyqqan ol kisi zerek adam. Ekeýmiz birge úsh perzent ósirdik. Olardyń úsheýi de meniń jolymdy qýdy. Úıdiń úlkeni – qyzymyz Gúljazıra. Polkovnık UQK-da 20 jyl tabandy eńbek etip zeınetke shyqty. Odan týǵan jıen nemerem Alıasqar shekarashylar akademııasyn úzdik bitirdi. Búginde Abaı oblysy, Maqanshy otrıadynda qyzmet etip júr, – deıdi Mergenbaı Asqarov.
Mergenbaı aǵanyń úlken uly polkovnık Shalqar Asqarov ta elimizge belgili shekarashylardyń biri. Ol eńbek jolynda Dostyq kedeninde zastava bastyǵynyń orynbasary, Qapal-Arasanda shekara bastyǵy, Almaty qalasyndaǵy Shekara akademııasy basshysynyń orynbasary sekildi jaýapty qyzmetterdi atqardy. Tańqalarlyq taǵy bir jaıt onyń ómirlik jubaıy Dınara Qashqynbaıqyzy da shekara qyzmetiniń úzdigi. 2017 jyly zeınet demalysyna shyqqan erli-zaıyptylardyń jarqyn jolyn uldary Aıarbek jalǵastyryp júr. Shekarashylar akademııasynyń 1 kýrsyn tamamdaǵan nemeresiniń qazirgi ýaqytta Qorǵas shekara beketinde tájirıbeden ótip júrgenin Mergenbaı aǵa maqtanyshpen jetkizdi.
Ofıserler otbasynyń kenjesi Damır Asqarov ta 1999 jyly Shekara akademııasyn bitirgen. Ákesi men aǵasynyń mamandyǵy bolashaq polkovnıkti bala kúninen arman bıigine jetelese kerek. Kegen aýdanynda shekara bastyǵynyń orynbasary, Shonjy bóliminde, Saryaǵashta, Oral qalasynda eleýli qyzmet etken shekarashy bıyl mamyr aıynda zeınet demalysyna shyqqan. Mergenbaı aǵa mamandyq tańdaý barysynda eshbir balasyna talap qoımaǵanyn, ul qyzdary men nemereleriniń bul salaǵa óz yqtııarlarymen kelgenderin aıtady.
– «Áke kórgen oq jonar» degen osy, bálkim. Ul-qyzdarym qarshadaıyn meniń mamandyǵyma qyzyqty. Bireýine sen bylaı jasa dep aıtqan emespin. О́z nıetteri bolǵan soń baǵyt-baǵdar kórsettim. Birde olardy jınap alyp jınalys ashqanym bar. Aqyry osy mamandyqty tańdaǵan ekensińder, qyzmetterińe adal bolyńdar. Eshkimnen eshteńe almańdar, qoldaryń bir bylǵansa adam bolmaısyńdar. Meniń ómirlik ustanymyma, ákelerińniń adal jolyna kir keltirmeńder dep aq tilegimdi arnadym. Allaǵa táýbá! Árbiri ortasyna syıly bilikti mamanǵa, úlgili basshyǵa aınaldy. Olar da zeınetker atanyp jastarǵa aqyl aıtatyn jasqa jetti, – deıdi Mergenbaı aǵa.
Mergenbaı aǵa men Roza apaıdyń shańyraǵy – kópke úlgi eterdeı berekeli áýlet. Ofıserler áýleti 2017 jyly aýdandyq, qalalyq, respýblıkalyq dástúrli «Mereıli otbasy» baıqaýynda júzden júırik atandy. Zeınetke shyqqannan keıin de Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde zańger bolyp eńbek etken tabandy jan sońǵy jyldardyń bederinde ǵana qyzmetten qol úzgen. Qoǵamdyq jumystarǵa belsene aralasyp Almaly aýdandyq ardagerler alqasynyń pleným múshesi retinde ıgi isterdiń basy-qasynda boldy. Búgin ol elimizdiń ár túkpirinde laýazymdy qyzmetterdiń kósh-basynda júrgen shákirtterin maqtan tutady. Olardyń ishinde birneshe generaldar, neshelegen polkovnıkter bar. Keshegi keńes odaǵy tusynda qajyrly eńbegi úshin ondaǵan medaldarmen, sala basshylarynyń alǵys hattarymen marapattalǵan Mergenbaı Asqarov Úrjar aýdanynyń qurmetti azamaty.
Urpaqtar sabaqtastyǵyn jalǵap, ata kásiptiń arqaýyn úzbegen áýlettiń arǵy atalarynyń ómiri de shekara qyzmetimen egiz órilgen dersiz. Olaı deýimizge taǵy bir sebep, Mergenbaı aǵanyń ákesi Shaıyh pen atasy Asqar 1929 jyldan bastap Baqty, Toqty, Emil zastavalarynyń qurylys jumystaryna qatysqan. Ákesi Shaıyh 1934 jyly Emil zastavasynyń qurylysy kezinde ómirge kelgen tuńǵysh ulynyń atyn Emil dep qoıǵan eken. Odan keıin de Uzynbulaq, Shaǵantoǵan, Jarbulaq zastavalaryn turǵyzýǵa atsalysqan eńbekker jandardyń urpaqtary keıin osy oryndarda jaýapty qyzmetter atqarǵanyn tarıhı kezdeısoqtyq dep aıta almaısyz. Mergenbaı aǵa da óz áýletiniń tarıhyn áńgimelep otyryp muny Qudaıdyń bergen syıyna balady.
