Qazaq «jol azaby – kór azaby» degen. Taýyp aıtqan. Keýdesinde jany bar adam kórge jatyp kórmese de onyń azaby ońaı bolmaıtynyn sezinedi. Al osy azapqa jol azabyn teńegen qazaq bir nárseni bilip aıtqan ǵoı. Demek jol azaby aýyr bolǵany da.
Túrli anketalyq saýaldamalar usynylyp jatady. Sondaı saýaldamalardyń ishinde «Siz ózińizdi qaýipsiz sezinesiz be?» degen saýal kezdesip turady. Bul suraqqa men oılanyp jatpastan, «Joq, ózimdi qaýipsiz sezinbeımin», dep birden jaýap beremin. Nege? О́ıtkeni túrli jol apattary týraly aqparatty sanańa sińirip alyp, jolǵa shyqqanda ózińdi qyl kópirdiń ústinde ketip bara jatqandaı sezinesiz, qaı tusta shashylyp qalaryńdy bilmeı otyrasyń. Dittegen jerińe aman-esen jetseń Allanyń bergen jany ózińde qalǵanyn olja sanap tereń tynystaısyń, biraq saparyń sonymen bitpeıdi ǵoı, erteń taǵy da jolǵa shyǵýǵa májbúrsiń. О́ıtkeni bul – ómir. Sodan taǵy da bir úmit, bir kúdikpen júrgeniń.
Qaı bir jyly bala-shaǵamyzben jolǵa shyqtyq. Baǵytymyz – Shymkent – Jetisaı. Kóliginiń salonyna jıyrma shaqty adam salyp alǵan júrgizýshi kóresindi kórsetip keledi. Qalanyń ishinde nebir manevrler jasap zýyldatqan júrgizýshi qaladan shyǵa sala ókirte basty. Birdi-ekili úlkender jaǵy «jaı aıda» dep eskertý jasaǵanyna kólik ıesiniń jaýaby «jumysyń bolmasyn, ózim bilem» boldy. Jol azabynyń naǵyz kór azaby bolǵanyna kúmánińiz bolmasyn. Jol ájeptáýir uzaq. Baǵymyzǵa qaraı joldyń alǵashqy bóligi keń boldy. Bir kezde bul keń jol da bitip, jarys-saıys tar jolda jalǵasty. Qarsy betke shyǵyp ketý oqıǵasy san márte qaıtalandy, apatty jaǵdaı jıi-jıi kezdesti. О́zim de kólik júrgizetindikten júrgizýshiniń qateligin anyq kórip kelemin. Qarama-qarsy ótip jatqan kólikterdiń júrgizýshileri bizdiń áýmeserge «mıyń joq pa?» degendeı suq saýsaǵymen samaıyn nuqyp kórsetip ketedi.
Jol boıynda mynanyń aptyǵyn basatyn, ánsheıinde qaptap júretin bir jol polısııasy kezdespedi-aý, shirkin!
Ne kerek, Jetisaıǵa jettik-aý, áıteýir. Búıtip jetkeni qurysyn! Janymyz aman qalǵanyna, bala-shaǵamyzdyń aman-esendigine Táńirge sansyz shúkirler aıtyp saparjaıda túsip jatyrmyz. Úlkender jaǵy júrgizýshini tildep, nebir jaǵymsyz sózderin baǵyttap jatyr. Júrgizýshi olardyń aıtqandaryna pysqyryp ta jatqan joq. «Shymkent, Shymkent!» dep keri qaıtý úshin jolaýshy jınaýǵa kirisip ketti.
Ne degen kónbis, jýas halyqpyz. Keıin oılap qarasam, óz taǵdyrymyzdy, óz ómirimizdi qaıdaǵy bir jaýapsyz júrgizýshige tapsyryp qoıyp, kórsetken kóresininen ábden zárezap bolyp qınalsaq-ta oǵan eshqandaı qarsylyq, qandaı da bir shara kórý oıymyzda da joq, ishteı burq-burq qaınap óz betimizben kete baryppyz. Eń quryǵanda, tıisti bir orynǵa shaǵymdanyp, álgi júrgizýshiniń taǵy bir taǵdyrlardy temir qorabyna salyp alyp qyl kópirdiń ústimen júrýine toqtam salýǵa bolar edi ǵoı. Álgi kóliktiń janynan óte bere jas kelinshektiń jetegine erip mashınaǵa minip bara jatqan, janary móldiregen tórt-bes jasar qyz balanyń kózine kózim túsip ketti. Ony aıap kettim. «Aldyńda qandaı taǵdyr kútip tur eken seni, balapan?» degen saýaldy oı júregimdi qaryp ótkeni. El aman, jurt tynyshta beıkúná sábıdi qaýip-qaterge qıǵandaı bolyp sezindim ózimdi...
Bes-alty kúnnen keıin keri qaıttyq. Mingen kóligimiz jaıly, júrgizýshisi de sabyrly bolyp shyqty. Ishteı qýanyp otyrmyz. Kenet orta jolda tóńkerilip jatqan aq mashınany, shýlaǵan, zar jylaǵan adamdardy kórdik. Jol polısııalary bizdiń kólikti joldy jappaýymyz úshin aıaldaýǵa ruqsat etpeı ótkizip jiberdi. Álgi joldaǵy jol apaty kóz aldymnan ketpeı qoıdy. Jol boıynda jańaǵy tóńkerilip jatqan mashına bizdi Jetisaıǵa jetkizgen kólik emes pe eken degen oı mazalaı berdi. Áli kúnge deıin mazalaıdy.
