Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń habarlaýynsha, bank sektoryna baılanysty shaǵymdar sany 11 myńnan asady jáne bul 2021 jyldyń birinshi jartysymen salystyrǵanda 1,7 ese kóp.
«2021 jyly bank sektory boıynsha 33 myńnan astam aryz tústi. Qaryz alýshylardyń kóbi negizinen óz zaımdaryn qaıta qurylymdaý nemese qaıta qarjylandyrý boıynsha habarlasady. Sondaı-aq qarjy sektory boıynsha normatıvtik quqyqtyq aktilerdi túsindirýge qatysty da suraq qoıatyndar barshylyq. Bul sıfrlarǵa qarap el turǵyndarynyń báriniń birdeı ózderiniń qarjylyq múmkindigi men táýekelin baǵalaı almaǵanyn baıqaımyz. Kredıt qansha jerden qolaıly qarjy quraly bolsa da, ony durys paıdalanýdy jáne zaım alý kezinde muqııat mán berýdi qalyptastyrý kerek. Nesıe almas buryn óz kirisińizdi, táýekelińizdi baǵalaǵan jón. Al nesıe kelisimshartyn oqý kezinde onyń árbir tarmaǵy men bólimine mán berip, qajet bolǵan jaǵdaıda qosymsha keńes alý qajet. О́ıtkeni nesıeniń kez kelgen túri – úlken jaýapkershilik», deıdi agenttik ókili Aleksandr Terentev.
Qarjy qyzmetterin tutynýshylardyń quqyǵyn qorǵaý maqsatynda agenttik zańnamaǵa birqatar túzetý engizdi jáne ótken jyldyń qazan aıynan bastap nesıelik uıymdardyń tólem qabiletinsiz qaryz alýshy – jeke tulǵalardyń qaryzdaryn retteýdiń biryńǵaı tártibi jumys isteı bastady. Iаǵnı bankter men mıkroqarjy uıymdary merzimi ótken bereshek týraly qaryz alýshyny bereshek bastalǵan kúnnen keıin 20 kún ishinde habardar etýge mindetti. Habarlandyrý ishinde myna jaıttar aıtylýǵa tıis:
1) Týyndaǵan keshiktirýdiń naqty somasyn kórsete otyryp, tólemderdi júzege asyrý qajettiligi týraly;
2) Qaryz alýshy – jeke tulǵanyń kredıtorǵa habarlasýy;
3) Nesıeler men mıkrokredıtter boıynsha óz mindettemelerin oryndamaýdyń saldary týraly.
«Eger siz zaım boıynsha óz mindettemeńizdi oryndaı almaıtyn bolsańyz, onda bank nemese MQU uıymyna habarlasýyńyz kerek. Kredıtordan qashýǵa bolmaıdy. Tyǵyryqtan shyǵyp ketý – sizdiń ǵana emes, kredıtordyń da múddesi. Sondyqtan qaryzdy sheshý boıynsha sharalar neǵurlym tez qabyldansa, soǵurlym qaryzdy óteýdiń ózara qolaıly nusqasy tezirek tabylady», dedi A.Terentev.
Agenttik málimeti boıynsha, 2022 jyldyń basynan beri qarjy uıymdary jasalǵan kelisimsharttardyń sharttaryn ózgertý boıynsha 68 myńnan astam qaryz alýshy habarlasqan. Olardyń qaryz mólsheri 123,5 mlrd teńgeni quraǵan. Shaǵymdardy qarastyrý nátıjesinde 40 myńdaı jeke tulǵanyń ótinishteri qabyldanǵan. О́zge shaǵymdar boıynsha jumys júrgizilip jatyr.
