Sport • 23 Tamyz, 2022

US open týrnıri bastalady

265 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

29 tamyz ben 11 qyrkúıek aralyǵynda Nıý-Iorkte AQSh-tyń ashyq birinshiligi bastalady. «Úlken dýlyǵa» sanatyndaǵy bul týrnırge álemniń barlyq myqty tennısshisi qatysady dep kútilýde. Solardyń arasynda ATR men WTA reıtıngterinde úzdik bestiktiń qatarynda júrgen Danııl Medvedev (Reseı), Aleksandr Zverev (Germanııa), Rafael Nadal men Karlos Alkaras (Ispanııa), Novak Djokovıch (Serbııa), Iga Shventek (Polsha), Anett Kontaveıt (Estonııa), Marııa Sakkarı (Grekııa), Paýla Badosa (Ispanııa) jáne Ons Jaber (Mysyr) syndy myqty oıynshylar da bar.

US open týrnıri bastalady

US open týrnıriniń 141 jyldyq tarıhy bar. Alǵashqy birinshilik sonaý 1881 jyly uıymdastyrylǵan bolatyn. Ol kezderi erler saıysynda Rıchard Sırsqa teń keler eshkim tabylmady. Boston qalasynyń týmasy qatarynan jeti jarysta bas júldeni qanjyǵasyna baılady. HH ǵasyr tabaldyryqtan attaǵan tusta Ýılıam Larnedtiń tasy órge domalady. Nıý-Djer­sıde dúnıege kelgen sańlaq jeti dodada dara shyqty. Jıyr­masynshy jyldary Bıll Tıl­den­niń qarqyny óte kúshti boldy. Fıladelfııanyń tól týma­sy Larnedtiń jetistigin qaı­talady. 1926 jyly atalǵan jarysta alǵash ret sheteldik oıynshy jeńis toıyn toılady. Ol Fransııanyń aty ańyzǵa aınalǵan azamaty Rene Lakost edi. Kelesi maýsymda ol óziniń kórsetkishin qaıtalasa, 1928 jyly dál sol memlekettiń ókili Anrı Koshe qarsylas shaq kel­tirmedi.

О́tken ǵasyrdyń sekseninshi jyldary AQSh-tyń qos maq­tanyshy – Djımmı Konnors pen Djon Makınroıdyń mereı­leri ústem boldy. Alǵashqysy – bes, ekinshisi – tórt ret teńdessiz dep tanyldy. Ǵasyrlar toǵysynda Amerıkada turyp jatqan grekııa­lyq Pıt Sampras aldyna jan salmady. Ol bes jarysta top jardy. 2004-2008 jyldary shveı­sarııalyq Rodjer Federer qatarynan bes týrnırde qarsylas shydatpady. Byltyrǵy dodada bul kúnderi álemdik reıtıngte kósh bastap turǵan reseılik Da­nııl Medvedev jeńiske jetti. Fınalda ol Serbııanyń sańlaǵy Novak Djokovıchti san soqtyrdy.

Áıelder arasyndaǵy báseke­lerde HH ǵasyr­dyń basynda norvegııalyq Molla Bıýrshtedtiń baq juldyzy jarqyraı jandy. Skandınavııa túbeginiń ten­nısshisi segiz jarysta aldyna jan salmady. Kóp uzamaı ame­rıkalyq Helen Ýıllz-Mýdı jeti jeńispen toqtady. Onyń otandasy Krıs Evert 1975-1982 jyl­dar aralyǵynda alty dodada dara shyqty. HHI ǵasyrda Serena Ýılıams shashasyna shań juqtyrmady. Nıý-Iorktegi básekede AQSh-tyń áıgili oıyn­shy­synyń alty márte mereıi ústem boldy. Byltyr ótken ja­rysta Emma Radýkanýdyń te­geýrinine eshkim shydaı almady. 18 jastaǵy Ulybrıtanııa ókili aqtyq saıysta óziniń qurbysy, kanadalyq Leıla Fernandesten basym tústi.

Qazaqstannyń tennısshileri arasynan AQSh-tyń ashyq birin­shiliginde eń táýir kórsetkishke Iýlııa Pýtınseva qol jetkizdi. Osydan eki jyl buryn ol shırek fınalǵa deıin jetti. 2016 jyly Iаroslava Shvedova tórtinshi kezeńde súrindi. Al 2013-2020 jyldar aralyǵynda Mıhaıl Ký­kýshkın bes ret úshinshi aına­­lymnan asa almady. 2014 jyly Zarına Dıas, 2019 jyly Aleksandr Býblık jáne 2021 jyly Elena Rybakına dál sol mejege kelip toqtady. Iá, jeke­legen saıysta jolymyz ońǵa­rylmaǵanymen, juptyq básekede baǵymyzdyń janǵany jankúıerlerdiń jadynda. Sonaý 2010 jyly amerıkalyq Vanıa Kıngpen jup quraǵan Shvedova US open dodasynda bas júldeni oljalady. Bul qazaqstandyq tennısshilerdiń «Úlken dýlyǵa» sanatyndaǵy týrnırlerdegi a­lǵashqy jeńisi edi.

«Úlken dýlyǵa» sanatyna engen jarystardyń júlde qory da mol bolatyny málim. AQSh-tyń ashyq birinshiligine qatysqan oıynshylardyń materıaldyq jaǵdaılaryn jaqsartýǵa múmkin­dikteri zor. Bıyl atalǵan dodanyń júlde qory 60 mıllıon dollardy qurap otyr. Tarqatyp aıtsaq, erler men áıelder arasyndaǵy básekede bas júldeni oljalaǵan oıynshy 2,6 mıllıon dollardy ıemdenedi. Aqtyq synda jeńilgenderge sol somanyń teń jartysy beriledi. Jartylaı fınalǵa deıin jetkenderdiń esepshotyna

705 000 aýdarylsa, shırek fınalǵa shyqqandar

445 000-dy enshileıdi. Tórtinshi kezeńde oı­naǵandar 278 000-dy ıelense, úshinshi aınalymda súringender 188 000-ǵa ıelik etedi. Ekinshi kezeńde utylǵandar 121 000-dy qaltaǵa basady. Tipti, tusaýkeser kezdesýinde jeńilistiń kermek dámin tatqandar da qurqol qaıtpaıdy. Osy birinshilikke qatys­qanyńyz úshin ǵana 80 000 dollardy qaltańyzǵa basasyz. Mine, sol sebepti de Nıý-Iorktegi týrnırde baq synaýǵa barlyq tennısshi nıet etip otyr.