Qazirge deıin tasqyn saldarynan 1300-den astam adam qaıtys boldy. Eldegi 160 aýdannyń 81-i tikeleı zardap shekti. Kem degende 33 mıllıon adam baspanasyz qaldy, bul sıfrlar aldaǵy kúnderi ósýi múmkin.
Sondaı-aq el ekonomıkasyna jaýapty tulǵalardyń aldynda eń kúrdeli mindet tur. Tasqyn eldiń jol jáne kommýnıkasııa jelisin búldirip, kóp úıdi zaqymdady jáne mıllıondaǵan gektar egindi shaıyp ketti. Aýyl sharýashylyǵy sektory Pákistannyń ishki jalpy ónimniń tórtten bir bóligin, ıaǵnı 22,7 paıyzdy quraıdy. Onyń jappaı joıylýy, sonyń ishinde el úshin negizgi kiris kózi sanalatyn maqta alqaptarynyń shaıylyp ketýi ekonomıkaǵa aýyr soqqy.
Birikken Ulttar Uıymynyń Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymynyń 29 tamyzdaǵy esebine sáıkes, Pákistannyń jalpy maqta óniminiń shamamen 30 paıyzyn óndiretin Sındte eginniń 80 paıyzǵa jýyǵy joıylǵan.
«Jaý jaǵadan alǵanda, bóri etekten shalady» demekshi, bıyl Pákistan úshin qıyn jyl. Elde valıýta qory tez azaıyp, ınflıasııa deńgeıi 27,3 paıyzdy quraǵan. Osylaısha, keıingi jarty ǵasyrda bolmaǵan tapshylyq pen qymbatshylyqqa týra kelip otyr.
Eldegi jumys orny men valıýtanyń mańyzdy kózi sanalatyn toqyma ónerkásibiniń 70 paıyzǵa jýyǵy elde óndirilgen maqtany paıdalanady. Onyń 35 paıyzǵa jýyǵy Sınd provınsııasynda óndiriledi. Pákistan toqyma fabrıkalary qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Abdýl Rahım Nasırdiń aıtýynsha, tasqyn saldarynan salada tapshylyq týyndap otyr.
«Shıkizatpen qamtamasyz etý úshin tórt mıllıonnan astam býma maqta ımporttaımyz. Qazirgi tapshylyqqa baılanysty 3 mıllıard dollarǵa jýyq shyǵynǵa ushyrap, eki ese kóp ımporttaýǵa májbúr bolýymyz múmkin», deıdi A.Nasrı Al Jazeera-ǵa bergen suhbatynda.
Qarjy mınıstri Mıftah Ismaıldiń sózine súıensek, Pákistan kemi 10 mıllıard dollar shyǵynǵa ushyraǵan. Táýelsiz sarapshylar, Atlantıkalyq keńestiń Ońtústik Azııa ortalyǵyndaǵy Pákistan bastamasynyń dırektory Ýzaır Iýnýs jáne ekonomıst Ammar Habıb Han bul kórsetkish áli de ósýi múmkin ekenin alǵa tartady. Osylaısha, shyǵyn kólemi 15 mıllıard dollardan 20 mıllıard dollarǵa deıin jetýi múmkin.
Degenmen, sarapshylar apat saldarynan qıraǵan kópirler, ǵımarattar, joldar, egin jáne mal sharýashylyǵynyń tikeleı qarjylyq shyǵyny anyqtalatynyn, biraq onyń ekonomıkanyń basqa salalaryna áserin nazarda ustaý qajet ekenin aıtady.
«Qazir anyqtalýy qıyn másele – ekonomıkalyq belsendiliktiń tómendeýi, ómir súrý qunyna áser etý sekildi keń aýqymdy ekonomıkalyq shyǵyn. Mundaı jan-jaqty shyǵyndy anyqtaý úshin birneshe aı qajet», deıdi Oksford ýnıversıtetiniń Blavatnık basqarý mektebiniń ekonomısi Shahrýh Vanı.
Federaldy josparlaý mınıstri Ahsan Ikbal halyqaralyq qoǵamdastyqty zardap shekken 33 mıllıon adamǵa gýmanıtarlyq kómek kórsetýge shaqyrdy. «Apatttyń aýqymy óte úlken, 33 mıllıon adam gýmanıtarlyq kómek qajet etedi. Bul úshin men pákistandyq baýyrlastarymdy, pákistandyq emıgranttardy jáne halyqaralyq qoǵamdastyqty osy qıyn ýaqytta Pákistanǵa kómektesýge shaqyramyn», dedi ol.
Osy oraıda, sarapshylar men sheneýnikter Pákistandaǵy sý tasqynyna klımattyń ózgerýin kinálap otyr. Olardyń qatarynda Birikken Ulttar Uıymynyń Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh te bar. Ol álemdi ólimge ákeletin daǵdarys kezeńinde «uıqydan oıanýǵa» shaqyrdy. BUU Bas hatshysy 9 qyrkúıekte Pákistanǵa baryp, sý tasqynynan zardap shekken aımaqtardy aralap, resmı tulǵalarmen kezdespek.
Birikken Ulttar Uıymy men Pákistan sý tasqynynan zardap shekken mıllıondaǵan adamǵa kómektesý úshin tótenshe jaǵdaıda 160 mıllıon dollar bólý týraly úndeý jarııalady.