Qymbatty otandastar!
Bıylǵy jyl jan-jaqty reformalar men naqty ózgerister jylyna aınaldy.
Maýsym aıynda ótken referendýmnyń nátıjesinde bılik tarmaqtary arasynda tıimdi tepe-teńdik ornady.
Memleket «kúshti Prezıdent – yqpaldy Parlament – esep beretin Úkimet» qaǵıdasyn berik ustanady. Májilis pen máslıhattar jańa aralas júıe boıynsha jasaqtalady. Depýtattardyń bir bóligi partııalyq tizimmen, qalǵany bir mandatty okrýgten saılanady. Konstıtýsııalyq sot qurylyp, aldaǵy qańtar aıynan jumys isteı bastaıdy. Adam quqyqtary jónindegi ýákil ınstıtýty konstıtýsııalyq mártebege ıe boldy. Bıliktiń birqatar ókilettigi qaıta bólinip, keıbir quzyretter Prezıdentten Parlamentke berildi. Endi óńirlerdiń ákimderi balamaly jolmen tańdalady.
Konstıtýsııaǵa jer jáne onyń qoınaýy halyqqa tıesili degen bap engizildi. Men osy erejeni júzege asyrý úshin «Ulttyq qor – balalarǵa» degen múlde jańa baǵdarlama usyndym.
Konstıtýsııalyq reforma – men Memleket basshysy bolyp saılanǵannan beri júzege asyryp jatqan aýqymdy saıası jańǵyrý baǵdarlamasynyń ajyramas bóligi. Osy baǵdarlama aıasynda beıbit jınalystardy ótkizý úshin aldyn-ala eskertý tártibi engizildi. Saıası partııalardy tirkeý rásimi jeńildetilip, tirkeýdiń qajetti shegi tómendetildi. Saılaý aldyndaǵy partııalyq tizimdi jasaqtaý jáne depýtat mandattaryn bólý kezinde áıelder men jastar úshin 30 paıyzdyq kvota engizildi. Saıası partııalardyń Májiliske ótý shegi 7-den 5 paıyzǵa tómendedi. Saılaý bıýlletenderine «bárine qarsymyn» degen baǵan qosyldy. Parlamenttik oppozısııa ınstıtýty quryldy. Qylmystyq kodekstiń 130-baby qylmystyq dep tanylmaıtyn boldy, 174-baby izgilendirildi. О́lim jazasy joıyldy. Aýyl ákimderin tikeleı saılaý tásilderi engizildi. Sondaı-aq basqa da kóptegen tyń bastamalar júzege asyryldy.
Jalpy, sońǵy úsh jylda jasalǵan ózgerister men konstıtýsııalyq reforma memlekettik-saıası qurylymnyń jańa úlgisin qalyptastyrdy. Sondyqtan men Joldaýymda saılaý merzimin jarııa túrde jáne ashyq aıttym. Osylaısha, biz basty memlekettik ınstıtýttar – Prezıdent, Parlament, Úkimet jáne máslıhattardyń bárin birtindep qaıta quramyz.
Osy bastama jarııalanǵannan beri bir aıǵa jýyq ýaqyt ótti. Bul – barlyq máseleni baıyppen talqylap, jaǵdaıdy baǵamdaýǵa jetkilikti merzim.
Halyq bizdiń saıası júıeni ózgertý týraly josparymyzdyń mán-mańyzyn jaqsy túsinip otyr. Sondyqtan men búgin buǵan deıin aıtylǵan saılaýdyń merzimine jáne Konstıtýsııanyń talaptaryna sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn 2022 jylǵy 20 qarashada ótkizý týraly Jarlyqqa qol qoıdym.
Bul naýqan eldiń búkil saıası júıesin túbegeıli ózgertetin saılaý kezeńin bastap beredi. Sol arqyly ekonomıkany turaqty damytýdy, halyqtyń ál-aýqatyn arttyryp, turmys sapasyn jaqsartýdy kózdeıtin uzaq merzimdi mindetterdi júzege asyrýǵa múmkindik týady.
Men Joldaýymda birqatar aýqymdy áleýmettik-ekonomıkalyq sharalar qolǵa alynatynyn jarııaladym. Biz onyń bárin jaqyn arada júzege asyrýymyz kerek. Kóp uzamaı qoǵamǵa saılaý aldyndaǵy tuǵyrnamamdy usynamyn. Onda áleýmettik-ekonomıkalyq damýdy kózdeıtin jańa bastamalar aıtylady.
Men Memleket basshysy retinde saılaý naýqany qatań túrde zańǵa sáıkes ótetinine kepildik beremin. Ony otandyq jáne sheteldik baıqaýshylardyń qatysýymen ádil ári ashyq ótkizetin bolamyz.
Barsha azamattarymyzdy jaýapkershiligin sezinip, demokratııa, zań jáne tártip qaǵıdattaryn berik ustanýǵa shaqyramyn. Elimizdiń birligi men tutastyǵyn kórsete bileıik.
Halqymyzdyń taǵdyry, Qazaqstannyń bolashaǵy árqaısymyzdyń qolymyzda.
Biz Ádiletti Qazaqstandy birge quramyz!
