Muhtar Áýezovtiń atasy Áýez eskishe saýaty bar, arab, parsy, ortazııalyq túrki ádebıetimen tanys bolǵan. Muhtar bala kezinde atasynyń úıretýimen arabsha hat tanıdy. 1908 jyly Semeıdegi Kamalıddın haziret medresesinde oqyp, odan keıin orys mektebiniń daıyndyq kýrsyna aýysady. 1910 jyly Semeı qalalyq bes klastyq orys qazyna ýchılıshesine oqýǵa túsip, sońǵy synypta oqyp júrgende «Daýyl» atty alǵashqy shyǵarmasyn jazady.
Ýchılısheni 1915 jyly aıaqtap, Semeı qalalyq muǵalimder semınarııasyna túsedi. Ol halyqqa bilim beretin ustaz bolýdy armandaǵan. Muhtar 1919 jyly Semeı muǵalimder semınarııasyn bitirgen.
Ol Semeıde «Alash jastary» odaǵyn quryp, túrli úıirmelerdiń ashylýyna uıytqy bolady. «Qazaqtyń ózgeshe minezderi» atty alǵashqy maqalasy 1917 jyly 10 naýryzda «Alash» gazetinde basylyp shyqty. 1918 jyly 5-13 mamyrda Omby qalasynda ótken Jalpy qazaq jastarynyń quryltaıyna qatysyp, onyń ortalyq atqarý komıtetiniń múshesi bolyp saılanady. Áýezov jazýshy Júsipbek Aımaýytovpen birlesip, Semeıde «Abaı» ǵylymı-kópshilik jýrnalyn shyǵarýǵa qatysady.
1919 jyly Semeı qalalyq muǵalimder semınarııasyn bitirip, qoǵamdyq-saıası jumysqa aralasady. 1919 jyly jeltoqsannyń tórtinde Semeıde bolshevıkter bıligi ornap, Áýezov Semeı gýbrevkomynyń janynan ashylǵan qazaq bóliminiń meńgerýshisi jáne «Qazaq tili» gazetiniń resmı shyǵarýshysy bolyp taǵaıyndalady. 1921 jyly qarasha aıynda Qazaq AKSR-i Ortalyq atqarý komıtetiniń (OAK) tóralqa músheligine saılanyp, onda kadr máselesimen aınalysady. 1922 jyly kúzde Tashkenttegi Orta Azııa ýnıversıtetine tyńdaýshy bolyp oqýǵa túsedi ári «Sholpan» jáne «Sana» jýrnaldaryna jumysqa ornalasady. Bir jyldan keıin Lenıngrad ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetine túsip, ony 1928 jyly támamdaıdy. Joǵary bilim alǵan Muhtar Omarhanuly Tashkent ýnıversıtetiniń Shyǵys fakýltetiniń aspırantýrasyna túsip, ony 1930 jyly bitiredi. 1930 jyldan bastap Áýezov Qazaq pedagogıka ınstıtýtynda dáris oqıdy.
Muhtar Áýezovtiń Abaı ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly alǵashqy shyǵarmalary osy kezden bastalady. Birte-birte onyń shyǵarmashylyq jáne ǵylymı-zertteý jumystarynda uly Abaı beınesi týraly aıtyla bastaıdy. Jazýshy oǵan birqatar maqalasyn, operanyń lıbrettosyn, ssenarııin, tragedııasyn arnap, orasan zor jumystyń nátıjesi tórt tomdyq monýmentaldy epopeıaǵa aınaldy. «Abaı joly» epopeıasy 20-ǵasyrdaǵy eń úzdik romandardyń biri boldy. Ol Eýropanyń, Azııanyń jáne Afrıkanyń ondaǵan tilderine aýdarylǵan.
Muhtar Áýezov ulttyq teatrdyń damýyna kóp eńbek sińirdi. Qazaq teatrlary sahnasynda jazýshynyń óziniń pesalarynan bólek, onyń aýdarmasyndaǵy álemdik, orys jáne keńes dramatýrgııasynyń tańdaýly týyndylary qoıylady.
Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń akademıgi, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Muhtar Omarhanuly Áýezov kórnekti ǵalym, tarıhshy, ádebıet teoretıgi boldy. Onyń negizgi ádebı shyǵarmalary «Ár jyldardaǵy oılar» irgeli kitabynda jınaqtalǵan. Muhtar Áýezovke Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri ataǵy berildi. Muhtar Áýezov Keńestik Beıbitshilik komıtetiniń múshesi, Lenındik syılyq berý komıtetiniń múshesi, KSRO Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń prezıdıýmynyń múshesi boldy.
Jazýshy «Lenın» ordenimen, eki márte «Eńbek Qyzyl Týy», «Qurmet Belgisi» ordenderimen marapattalǵan. Muhtar Omarhanuly Áýezov 1961 jyly 27 maýsymda Máskeýde qaıtys bolyp, Almatyda jerlendi.
Onyń esimi Qazaq akademııalyq drama teatryna, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń Ádebıet jáne óner ınstıtýtyna, Almaty qalasyndaǵy mektep pen kóshege berildi.
Qazaq memlekettik opera jáne balet teatrynyń janyndaǵy alańda, qazaq drama teatrynyń aldyndaǵy alańda Áýezovke eskertkish ornatyldy.
Semeı qabyrǵasynda Muhtar Áýezov oqyǵan pedagogıkalyq tehnıkým onyń esimimen atalady. Onyń qurmetine qalanyń kórikti dańǵyldarynyń birine ataý berilip, jazýshy-ǵalymǵa eskertkish ornatyldy.
