Aımaqtar • 01 Qarasha, 2022

О́rteńnen – aǵash alqabyna

385 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Ádette halqymyz órtten keıin shyqqan kókti órteń deıdi. О́ńirde osydan eki aı buryn órtengen Amanqaraǵaıdy qalpyna keltirý jumystary júrip jatyr. Taıaýda Qostanaı – Áýlıekól avtokólik jolynyń boıyndaǵy 20 gektar alqaptyń kúıgen aǵashtary otalyp, ornyna joldy jaǵalaı qaraǵaı, qaıyń kóshetteri otyrǵyzyldy.

О́rteńnen – aǵash alqabyna

Qyzyl jalyn qaýsatyp ketken ormanǵa kóshet otyrǵyzý jumystary 3 qazanda bas­tal­dy. Osy aıdyń ortasyna de­ıin kóptiń kúshimen 1 400 kó­shet otyrǵyzyldy. Oǵan óńir­degi memlekettik mekeme qyz­metkerleri, máslıhat depýtattary, qoǵamdyq uıymdar men erikti jastar, jergilikti orman sharýashylyqtary men ózge de eńbek ujymdary atsalysyp jatyr. Jospar boıynsha osy kúzde 31,5 gektar jerdiń kúıgen aǵashy otalyp, ornyna 25 myń jas óskin otyrǵyzylady. Onyń 19 myń­nan astamy – qaraǵaı,
5 myń­nan astamy – qaıyń kóshet­teri.

О́rtengen alqaptyń 75 paıyzyna qaraǵaı, qalǵan jerge qaıyń otyr­ǵy­zylady. Áýeli órten­gen aǵashtar otalyp, orman alqaby tazartylady. Aman­qa­raǵaıǵa otyrǵyzylatyn qaıyń kó­shetteri óńirdegi orman sharýa­shy­lyqtarynan da tabylady. Al qa­raǵaı kóshetteri kórshiles Aq­mola oblysynan ákelinip jatyr. 

– Kelesi jyly munda 1 mln-nan astam eki jyldyq qaıyń kóshetterin egemiz. Shamamen aldaǵy bes jyl boıy ormandy qalpyna keltirý jumystary júrgiziletin bolady. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimiz boıynsha 2 mlrd túp aǵash otyrǵyzýdy tapsyrǵanyn bile­sizder. Sonyń 170 mln túbi bizdiń óńirge egiledi. Negizgi jumys qazir osy eki orman sharýashylyǵy­nyń aýmaǵynda uıymdastyryla­dy, – dedi oblys basshysy Arhımed Muhambetov.

Osy oraıda jergilikti bıýdjet esebinen ormanshylardyń jala­qy­sy 40 paıyzǵa óskenin de aıta ketý kerek. Sondaı-aq óńirdegi bar­lyq orman sharýashylyǵynyń materıaldyq-tehnıkalyq qýatyn arttyrý máselesi qolǵa alyna bas­tady. Máselen, órtengen ormandy qalpyna keltirý jumystarymen aına­lysyp jatqan negizgi mekemeler – Áýlıekól jáne Basaman orman sharýashylyqtary taıaýda ǵana Qostanaıda qurastyrylǵan sý jańa 14 «Belorýs» jáne «Lovol» traktorlaryn aldy.

– Áýlıekól aýdanynda qar túskenge deıin 60 gektardan as­tam alqapta 10 myń tekshe metrge­ jýyq kúıgen aǵash otalyp, taza­rtý­ jumystary jalǵasady. Kesil­gen­ aǵash suryptalyp, saýdaǵa shyǵa­rylady. Odan túsken qarjy ormandy qalpyna keltirýge jumsalady. О́rtengen ormannyń aýmaǵyn anyq­taýǵa 100 adam jumyldyryldy. Al aǵashty qulatý, butaǵyn tazalap, kúıgen qabyǵyn arshý sııaqty sharýany 63 adam atqaryp jatyr. Osy kúzde josparlanǵan 25 myń túp kóshettiń kóbi otyrǵyzyldy. Kún saıyn ár túrli mekemeler­diń jumysshylary, volonter jas­tar kelip kómektesip jatyr. О́rt shalǵan orasan aýmaqty belgilengen merzimde qalpyna keltiremiz dep oılaımyn. Bul maqsattaǵy jumys bir kún de báseńdemeıdi. О́ıtkeni orman – ortaq baılyǵymyz. Ony kútip-baptap, mápelep-saqtap otyrý jalpyǵa ortaq paryzymyz, – deıdi oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasy basshysynyń orynbasary Dımash Qojabekov.

Kóp bolyp jumyla kirisken sha­rapatty iske oblystyq sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl departamentiniń qyzmetkerleri de úles qosyp, 50-ge jýyq qylqan japyraqty aǵash kóshetterin otyr­ǵyzyp qaıtty.

– Amanqaraǵaı órti eshkimdi beı-jaı qaldyrǵan joq. Búkil el bolyp kómekteskenin kórdik. Búgin de qanshama adam júr. Árıne, tabıǵı apat aıtyp kelmeıdi. Mundaı qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan ormanǵa aǵash otyrǵyzý árbir azamattyń qasıetti boryshy. Sondyqtan onsyz da qaýyrt jumysymyzdy jarty kúnge bolsa da keıin ysyryp qoıyp, óz úlesimizdi qosýǵa keldik, – deıdi Antıkor qyzmetiniń baspasóz hatshysy Evgenıı Bedych.

Búginde Aqmola oblysyndaǵy tálimbaqtardan 30 myń túp qaraǵaı kósheti satyp alynǵan.

– Munyń bári «Qaıyrymdylyq KZ» qoryna jınalǵan qarajatqa satyp alyndy. Halyq bir kisideı jumylyp, qoldan kelgenshe kómek­tesip jatyr. Búginde úısiz qalǵan halyqtyń jaǵdaıyn jasap boldyq. Endi qalǵan qarjyny aǵash egý ju­mystaryna jumsaımyz. Bul – óte saýapty is. Eldiń eldigi osyndaıda kórinedi. Árıne, bir kúnde qalpyna keletin dúnıe emes, qanshama jyl kerek. Sonyń alǵashqy qadamyn ja­saǵanymyzǵa qýanyshtymyn. Al­daǵy bolashaq urpaq úshin jumys istep jatyrmyz dep oılaımyn, – deıdi oblystyq ardagerler keńesiniń tór­aǵasy Batyrbek Ahmetov.

Mamandardyń aıtýynsha, órten­gen ormannyń ornyn tolyq tazalap, taqyrǵa tal egip, kóshet otyrǵyzyp shyǵý úshin on jyldaı ýaqyt qajet.

r

 

Qostanaı oblysy