Mádenıet jáne sport mınıstri Dáýren Abaev arhıv isi salasynda júzege asatyn birqatar joba týraly aıtyp, ózekti máselelerge de toqtaldy.
«Biz – tarlan tarıhyn tasqa jazǵan, ult shejiresine uqypty, rýhanı dińgegi berik halyqtyń urpaǵymyz. Kóshpeli ǵumyr keshken ata-baba jolyn zerdeleýde kez kelgen tarıhı jádiger biz úshin baǵa jetpes baılyq, qundy qazyna. Keıde arhıvtik qujattaǵy jalǵyz jazba tutas ulttyń taǵdyryn sheship ketýi múmkin. Sondyqtan, búgingi basqosýmyzdyń máni osy turǵydan aıryqsha», dep atap ótti Dáýren Abaev.
Mınıstr keshendi jospar aıasynda salaǵa qatysty normatıvtik quqyqtyq bazany jetildirý, memlekettik arhıvterdiń materıaldyq-tehnıkalyq jaǵdaıyn nyǵaıtý, Ulttyq arhıv qorlaryn tolyqtyrý boıynsha jumystardy júrgizý qajet ekenin aıtty. Sondaı-aq sala mamandaryna halyqaralyq yntymaqtastyqty keńeıte otyryp el tarıhyna qatysty arhıvtik qujattardy ǵylymı aınalymǵa engizý jumystaryn jandandyrýdy tapsyrdy.
«Arhıvshilerden quralǵan ǵylymı ekspedısııa músheleri búginde 7000-nan astam qujat, onyń ishinde 445 fotoqujat, 206 kitap pen sırek qoljazbalardy satyp aldy. Ákelingen qujattar men materıaldardyń hronologııalyq kezeńi 918-1990 jyldar aralyǵyn qamtıdy. Qujattar sıfrlandyryldy jáne olardyń negizgi bóligi Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq arhıvine memlekettik saqtaýǵa qabyldandy. Bul jumystyń mańyzdylyǵy joǵary», dedi mınıstr Dáýren Abaev.
Elimizdiń memlekettik arhıvteri Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý jónindegi memlekettik komıssııa qyzmeti aıasynda qosymsha jumystar júrgizdi. Qazirgi tańda atalǵan taqyryp boıynsha qupııasyzdandyrýǵa jatatyn qujattar tizimi daıyndaldy. Aldaǵy ýaqytta Memlekettik komıssııa qyzmetiniń qorytyndysy boıynsha kópshiliktiń ıgiligine aınalatyn ǵylymı eńbekter men qujattardyń jınaqtary shyǵarylatyn bolady. Bul týraly mınıstr konferensııa barysynda aıtty. Ári óskeleń urpaqty arhıv salasynyń jumysymen jaqynyraq tanystyrýdyń mańyzyna toqtaldy.
«Kelesi jyly «Jas arhıvshi» respýblıkalyq ǵylymı jumystar konkýrsy uıymdastyrylady. О́tinimder 4 nomınasııa boıynsha qabyldanady: «Qazaqstan tarıhy», «Arhıv qujattaryndaǵy ólke tarıhy», «Tulǵa tarıhy», «Otbasy tarıhy». Konkýrstyń basty talaby – arhıv qujattary negizinde ǵylymı jumystar daıyndaý. Odan bólek, arhıv qyzmetkerlerin yntalandyrý maqsatynda «Úzdik ádistemelik daıyndaý», «Qazaqstannyń úzdik arhıvi» jalpy respýblıkalyq konkýrstary ótedi», dedi mınıstr Dáýren Abaev.
Aıta keteıik, bıyl mınıstrliktiń bastamasymen «Arhıv jáne bolashaq urpaq» atty respýblıkalyq jobasy uıymdastyryldy. Onyń aıasynda barlyq memlekettik arhıvterdiń esigi mektep, kolledj, JOO stýdentteri úshin ashyq boldy, bir kúnde 11 myń oqýshy men stýdentti qamtıtyn 552 is-shara ótti.
Odan bólek, bıyl sala mamandary qujattardy anyqtaý boıynsha Germanııa, Polsha, Chehııa, Túrkııa, Fransııa, Majarstan, Úndistan, Iran, Katar sııaqty jalpy sany 14 elde ǵylymı ekspedısııalar júrgizdi.
«Arhıv qoǵam ómirinde úlken ról atqarady. Eldegi arhıv materıaldarynyń qatparlary neǵurlym kólemdi bolsa, el halqynyń ózi týraly este saqtaý qabileti soǵurlym tereń ári senimdi bolady. Arhıvterdiń joǵalýy ishinara amnezııaǵa uqsas – kóptegen mańyzdy estelikter joıylsa, jadyda oqıǵalardyń jekelengen úzikteri, bulyńǵyr beıneler saqtalady. Sondyqtan sizderdiń atqaryp jatqan jumystaryńyz óte mańyzdy», dedi Dáýren Abaev.
