Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Oblystyq qan ortalyǵynyń basshysy Gýlam Ýmarovtyń aıtýynsha, adamdardyń qan tapsyrýy bir jaǵynan saýapty is sanalsa, ekinshi jaǵynan azamattyń densaýlyǵy úshin de paıdasy mol eken. Qysqasy, donorlyq qan tapsyrǵan adam kisi balasyna jaqsylyq jasap qana qoımaı, óz densaýlyǵyn jaqsartýǵa da múmkindik almaq.
«Baǵamdap qarasaq, qan tapsyrý – saýapty ári jaýapty is. Bul qadam donordyń ózine fızıologııalyq jaǵynan da, psıhologııalyq turǵydan da paıdaly. Eger elimizdiń árbir turǵyny qan tapsyrýdy ózine azamattyq paryz dep sanasa, san myńdaǵan naýqas aýrýynan aıyǵyp, aıaǵyna nyq turar edi. Ári qan tapsyrǵan adamnyń qan aınalý jáne ımmýndyq júıesi jaqsarady. Sonymen qatar organızmi nyǵaıyp, júrek-qan tamyr júıesi keselderiniń profılaktıkasy qamtamasyz etiledi. Bárinen buryn qınalǵanǵa qolushyn sozýdyń moraldyq paıdasy mol. Osy oraıda BAQ jáne áleýmettik jeliler arqyly túsindirme jumystary da keńinen júrgizilýde. Sondaı-aq oblystaǵy mekeme-kásiporyndarda aksııalar uıymdastyrý ıgi dástúrge aınalǵan. Bıylǵy maýsym aıynda Taraz qalasyndaǵy «Jastar» alleıasynda Dúnıejúzilik qan donory kúnine oraı aýqymdy is-shara uıymdastyryldy. «Qan donorlyǵy – yntymaqtastyq negizi. Donor bolyńyz jáne adam ómirin saqtaýǵa úles qosyńyz» uranymen ótken aksııa aıasynda shatyrlar tigilip, LED-ekran arqyly taqyryptyq beınerolıkter kórsetildi», deıdi G.Ýmarov.
Ortalyq basshysynyń aıtýynsha, oblys ákimdigi densaýlyq saqtaý basqarmasy, oblystyq kásipkerler palatasy jáne «Qyzyl Aı» qoǵamy oblystyq fılıaly arasynda úshjaqty memorandýmǵa qol qoıylǵan. Sol arqyly da donor bolýǵa nıetti azamattardyń qarasyn arttyrýǵa aıryqsha nazar aýdarylyp otyr.
Salaǵa kórsetilgen qamqorlyqtyń arqasynda qan ortalyqtarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy nyǵaıa túsýde. Oblystyq qan ortalyǵy zaman talabyna saı eńseli ǵımaratta qyzmet kórsetýde. Búginde mekemede 112 adam eńbek etedi. Kásiporyn donorlyq qan men onyń komponentterin daıyndaýmen, óńdeýmen, tekserýmen, Jambyl oblysynyń barlyq emdeý-profılaktıkalyq uıymdaryn qamtamasyz etýmen, sondaı-aq tehnogendik jáne tabıǵı sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılar kezinde qan komponentteriniń qoryn qurýmen aınalysady.
Jyldyq qýattylyq 15,0 myń lıtr qan men onyń komponentterin ázirleýge negizdelgen. Tehnologııa ilgerilegen saıyn naýqasqa donordan tikeleı qan quıylǵan kúnder de kelmeske ketti. Qazirgi tańda donordan alynǵan qan odan ári kóptegen komponentke bólinedi jáne olar belgili maqsatta qoldanylady. Sondaı-aq qan ortalyǵynda «Info-Donor» baǵdarlamasy aıasynda qan qyzmetiniń avtomattandyrylǵan aqparattyq júıesi jumys istep tur. Daıyndaýdyń jáne tekserýdiń barlyq kezeńi kompıýterlik júıege engizilip, donordyń kelýinen bastap qan tapsyrýy, daıyndalǵan qandy aýrýhanalarǵa berýge deıingi úderis baqylaýda. Osy oraıda sandardy sóılete ketsek, 2022 jyldyń 9 aıynda barlyǵy 28 262 qan komponenti emdeý-profılaktıkalyq uıymdaryna berildi, jalpy 5 myń resıpıentke quıyldy.
Ortalyq basshysynyń sózine súıensek, óńirdegi qan tapsyrýǵa nıetti azamattardyń sany jyl ótken saıyn artyp keledi. Bul birinshi kezekte mamandardyń júrgizgen sapaly jumysynyń nátıjesi bolsa, ekinshiden, jergilikti halyq ta donor bolýdyń qoǵam úshin paıdasyn túsingenin aıǵaqtaı tússe kerek.
Jambyl oblysy
