Zerger

О́tkende Samardy aralap júrip, aýdandaǵy jalǵyz zerger Oralbek Bekqalıdiń sheberhanasyna bas suqqanbyz. Buryn usta, zerger kóp edi, qazir ileýde bireý. Alaıda ulttyq buıymdarǵa degen suranys joǵary. Naýryz­da ǵana eske túsetin shapandy kúndelikti kıip, taqııany sán­ge aınaldyrdyq. Burymyna kú­mis shashpaý baılaǵan qyz­da­rymyz ben qus tumsyq saqı­na, zerli bilezik taqqan apa, áje­lerimizdi kórip qýanamyz. Saptama etik kıip, kúmis bel­dik taǵynǵan jigitterimiz qa­laı aıbarly kóriner edi?! Rýha­nı jańǵyrýdyń bir belgisi osy der edim. Endi ulttyq qundy­lyq­tarymyzdyń sapasyn saq­taı otyryp, sanyn kóbeıtse shir­kin. Ol úshin Oralbekteı sheber­lerdi qoldaýymyz kerek. Iá, qoldaýdyń túri kóp. Al óner ada­myna shynaıy qoldaý kerek.

Oralbek zergerdiń sheberhanasyna bas suqtyq dedim ǵoı, sóıtsek sheberhana deıtindeı eńseli ǵımarat emes, úıiniń aıadaı ǵana bir bólmesi. Qoly kúndelikti tirlikten qalt etse, shaǵyn sheberhanasynda saqına, bilezik sekildi ulttyq buıymdar soǵa­dy. Kúmis tapshy bolǵandyqtan, kóbinese tapsyryspen ǵana jasaýdy jón kóredi. Tapsyrystyń ózinen tabys tabaıyn degen oıy joq. О́nerden qol úzip qalmaý úshin áshekeı jasaımyn deıdi ózi.

– Ákem Bekqalı Nııashuly usta kisi bolǵan. Aýylda taǵa soǵý, at taǵalaý ákemniń jumysy-tuǵyn. Sandyq, kebeje sekildi jıhazdarǵa deıin jasady. Sodan bolar, temirden túıin túıýge qatty qyzyqtym. Almatyda Abaı atyndaǵy pedagogıkalyq ýnıversıtette sýretshiliktiń oqýyn oqyp júrip, dıplomdyq jumysty zergerlikten qorǵaı­myn dep sheshtim. Pedagogıkalyq mamandyq bolǵandyqtan, sońǵy eki-úsh aı ishinde ǵana oqydym, úırendim, dıplomdy oıdaǵydaı qorǵadym. Keıin shynaıy aınalyssam degen nıet boldy. Úı ishinen sheberhana ashtym. Biraq bul jumystan qyrýar qarjy túspeıdi. Men úshin aqshasy da mańyzdy emes, ónerden qol úzbesem boldy, – deıdi Oralbek Bekqalı.

О́nerdi qasıet tutqan, qadir tutqan azamat eken. Shyǵarmashylyǵy qanatyn keńge sermeý úshin ras, keńdeý sheberhana kerek-aq. Ol endi ýaqyt enshisinde shyǵar. Atadan balaǵa mıras bolyp kele jatqan bekzat ónerdi óltirmeıin dep júrgen Oralbek zerger Qytaıdyń Altaı óńirinde, Shyǵys qystaǵy degen jerde týyp-ósken. 2005 jyly elge ótip, 9-11 synypty Kúrshimniń Býrabaıynda oqyǵan. Mektepti támamdaı sala arman qýyp, Alma­tyǵa attanǵan. Sonda Kám­shattaı sulýdy jolyqtyryp, otbasyn qurǵan. Búginde balaly-shaǵaly baqytty otbasy. Jary Kámshat Aıtaý da sýretshi. Qolónermen aınalysady.

Oralbektiń sheberhanasynda ári ketse, jarty saǵat qana áńgimelesip otyrdyq qoı deımin. Sol ýaqyt ishinde zerger alqanyń salpynshaǵyn jasap kórsetti. Qaraǵan kózge op-ońaı sııaqty. Qyl aramen kúmis plastınadan shablonǵa syzylǵan oıýdy oıyp aldy-daǵy, qabyrshyq­ty kúmiske japsyra qoıdy. Ony otqa ustady, kúıdirdi, áıtti-búıtti... Áńgimelesip otyryp, kishigirim áshekeıdi zerlep, árlep jasap bere qoıdy.

– Bul jaı ǵana sheberlik saǵaty bolsyn. Áıtpese, qus tumsyq júzikke, qudaǵı júzikke, neke saqınalaryna uzaq aınalamyn. Oıýynyń ózin uqyp­pen ádemilep salamyn, – dep qobdıshasynda jatqan qudaǵı júzik pen zerli bilezikti ústeldiń betine qoıdy.

Qudaǵı júzik degeni qos saýsaqqa taǵatyn júzik eken. Bet­ki jaǵy eki taspen zerlengen. Ádemi. Ádemiliginen buryn tereń pálsapany aıtyńyz. Atam qazaq eki balam qatar bolsyn degen maǵynada qudaǵıyna osyndaı júzik syılaǵan ǵoı. Iá, qazaq­tyń ár dúnıesi tereń maǵynaǵa, tárbıege toly. Sondaı dúnıeni urpaqtan-urpaqqa jetkizip kele jatqan zergerlerdiń, ismerler­diń sabaqtastyǵy úzilmese eken deımiz.

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Samar aýdany