Bul týraly Qazaqstan qarjygerleriniń X kongresi aıasynda ótken «Qor naryǵy. Jańa ınvestısııalyq múmkindikter» paneldik sessııasynda aıtyldy. Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Marııa Hadjıevanyń aıtýynsha, 2022 jylǵy aqpanda qalyptasqan kúrdeli geosaıası jaǵdaı jahandaný prosesiniń odan ári baıaýlaýyna jáne proteksıonıstik kóńil kúıdiń kúsheıýine ákeldi. Shıkizat naryǵyndaǵy baǵanyń ósýi jáne ádettegi logıstıkalyq tizbektiń buzylýy ınflıasııany edáýir jedeldetti.
«Buryn keremet bolyp kóringen táýekelderdi iske asyrý belgili bir aktıvterdiń qundylyǵyn qaıta qaraýǵa ákeledi. 2022 jyly ınvestorlar óz aktıvteriniń belgili bir mindettemelerdi qosymsha qoıa otyryp, qas qaǵymda óz qunynyń 100%-yna deıin qalaı joǵaltqanyn baıqaýǵa múmkindik aldy», dep atap ótti M.Hadjıeva.
Onyń sózine qaraǵanda, qarjy naryǵyndaǵy qubylmalylyqtyń artýyna qaramastan, halyqtyń baǵaly qaǵazdarǵa degen qyzyǵýshylyǵy artyp keledi. Qazaqstandaǵy bólshek ınvestorlardyń sany 2022 jyldyń basynan beri eki esege artyp, jarty mln adam deńgeıine jaqyndaǵan.
«Naryqtyń qubylmalylyǵy árqashan ınvestorlardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrady. Sebebi aqsha tabýǵa múmkindik beredi. Degenmen, táýekelder árqashan bar, ásirese jeke ınvestorlar úshin. Sondyqtan qarjy retteýshisi olardy qorǵaý jáne biliktilik deńgeıi boıynsha zańnamalyq túzetýlerdi ýaqtyly qabyldady. Ásirese halyqtyq IPO qarsańynda», deıdi «Frıdom Fınans» AQ basqarma tóraǵasy Sergeı Lýkıanov.
Kásibı qatysýshylardyń kóńil kúıin baǵalaý úshin agenttik Kongress qarsańynda 82 uıymǵa saýaldama júrgizgen. Onyń qorytyndysy boıynsha portfeldegi táýekel aktıvteriniń úlesi suralǵandardyń 80%-ynda 10%-dan aspaıtyn bolyp shyqty. Investısııalyq sheshimderge áser etetin negizgi faktorlardyń ishinde respondentter Ortalyq bank stavkalary men geosaıası belgisizdik faktoryn atady.
Qarjy uıymdarynyń jartysyna jýyǵynyń qarjylyq jaǵdaıy nasharlaǵan jaǵdaıda ázirlengen is-sharalar josparlary bar jáne bul rette 46%-y ınvestısııalyq strategııany ózgertýdi josparlamaıdy. Bul qarjy naryǵynyń óz strategııalary men josparlaryna degen senimdiligin kórsetedi. Alaıda respondentterdiń 73%-y óz portfelderindegi úlestik quraldardyń úlesin ulǵaıtýdy josparlap otyr. Iаǵnı naryq «satyp alý» ýaqyty keldi dep úmittenedi.
Saýaldamaǵa qatysqan kásibı ınvestorlardyń kópshiligi búginde shıkizat taýarlaryna arnalǵan ındekstik qaǵazdarǵa ınvestısııalardy tartymdy dep sanaıdy, bul joǵary ınflıasııaǵa baılanysty. Sıfrlyq aktıvter ekinshi orynda, sodan keıin jyljymaıtyn múlik qorlary.
«Nátıjesinde, qazirgi jaǵdaı naryq qatysýshylarynyń aldyna kóptegen syn-qater qoıyp, ózderiniń ınvestısııalyq strategııalaryn túzetýge májbúr etse de, naryq úshin jańa múmkindik ashady, ony jiberip almaý óte mańyzdy», dep qorytyndylady M.Hadjıeva.