Qoı qyrylyp qaldy

Jeksenbide aýylǵa baryp edik. Biraz sharýashylyqtyń taýǵa shy­ǵarǵan qoıy bir kúnde qyrylyp qalypty. Bir ǵana ujym 160 bas ýaq maldan aıyrylǵan. Tek bul emes, basqa da aǵaıyndardyń maly shyǵyndalǵanyn estidik. Tiliniń bizi barlar baıaǵyda ótken Hvan deıtin kisiniń sózin aıtyp, kóńil aldaýsyratyp otyr. Sol Hvan: «Men osy qazaqtardyń arasynda kózimdi ashtym, esimdi jıdym. Biraq qazaqtardy túsine almaı-aq qoıdym. Qozy bershi dep surasań, at-tonyn ala qashyp, bermeıdi. Al bir otar qoıy joǵalyp ketse ne qyrylyp qalsa: «Qudaıy sadaqa», dep alańsyz otyra beredi»,– deıdi eken. «Mal ashýy – jan ashýy», deımiz ǵoı. Biraq Jaratýshynyń jazmyshyna qalaısha qarsy kelersiń?! Másele bylaı bolǵan. Qazir kóktemgi qyrqymnyń kezi. Keshegi kúnniń kózi qatty ysyǵanda kóp sharýashylyq qoıyn qyrqyp, taýǵa shyǵaryp jibergen. Al mamyrdyń sońynda kún kúrt sýyp, nóser jańbyr men burshaq jaýdy. Osy tópelep jaýǵan sýyq jańbyr qyrqymnan shyqqan qoıdy qynadaı qyryp ketti. Baıaǵynyń qoıshylary bul jaýyndy «kıiktiń quıryq jýýy» dep otyratyn. О́ıt­ke­ni, osy ýaqytqa qaraı kıik tolyq tóldep bolady. My­na­ jańbyrǵa kıikter jýy­­na­dy degen qazaqy uǵym bar. Sondyqtan «kıiktiń quıryq jýýy» ótpeıinshe, olar qoılaryn qyryqpaǵan, jaılaýǵa kóshpegen. Qoıdyń qyrylǵanyn biz ǵana estip qoıǵan joqpyz. Ol oblystaǵy quzyrly oryndardyń da qulaǵyna jetken. Osyǵan oraı, jumysshy toby shuǵyl jasaqtalyp, aýyldarǵa baryp, zertteý jumystaryn júrgi­zip, jergilikti mal mamandary tara­py­nan aldyn ala atqarylýy tıis jumystardy uıymdastyrypty. Qolda bar málimet boıynsha Shıeli aýdanynyń 3 aýyldyq okrýginde mal sharýashylyǵymen aınalysyp otyrǵan 13 sharýa qojalyqtan 1178 bas ýaq mal shyǵyn bolǵan. Al Jańaqorǵan aýdany boıynsha 10 aýyldyq okrýgtegi jáne 2 kent ortalyǵyndaǵy jeke tulǵalardyń 3620 qoıy ólgeni anyqtaldy. Eki aýdan boıynsha barlyǵy 4798 bas mal ólim-jitimge ushyraǵan. Qazirgi kezde ólgen maldardyń sanyn naqtylaý jumystary men tıisti sharalar jalǵasyp jatyr. Degenmen, atalǵan másele ob­lys­tyq tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne olardy joıý jónindegi komıssııa otyrysynda qaralyp, Shıeli jáne Jańaqorǵan aýdandarynyń ákimdikteri men quzyrly mekemeler basshylaryna tıisti tapsyrmalar berildi. Atap aıtqanda, quzyrly mekeme mamandarynan jasaqtalǵan komıssııa quramymen ólgen maldyń sanyn naqtylap, tıisti aktiler jasaýdy uıymdastyrý, saýda jáne kópshilik tamaqtaný oryndarynda qyrylyp qalǵan mal etteriniń satylmaýyn qadaǵalaýdy qamtamasyz etý, veterınarııalyq zerthanalar arqyly ólgen qoılardyń ishki músheleriniń úlgisin alyp zerthanalyq synamadan ótkizý, halyq arasynda juqpaly aýrýlardyń taralýynyń aldyn alý úshin árbir aýdan óz kúshterimen nemese aýdandaǵy kásipkerlerdi demeýshi retinde tarta otyryp, ólgen qoılardy órtep kómý arqyly joıý jumystaryn sanıtarlyq normalarǵa saı atqarý sekildi naqty tapsyrma berildi. Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan». Qyzylorda oblysy.