Almaty qalasy Din isteri jónindegi basqarmasynyń basshysy Nurlan Qıqymov 2016 jyldan bergi aralyqta turaqty ótkizilip kele jatqan túsindirý jumystarynyń nátıjesine toqtaldy. Aldaǵy ýaqytta da bul baǵyttaǵy jumystar kúsheıtilip, jalǵasyn tabady. Nurlan Qıqymovtyń aıtýynsha, qoǵamda ınternettiń, áleýmettik jelilerdiń yqpaly kúsheıgen saıyn túsindirý jumystaryn kúsheıtý mindeti tur. Dinı ekstremızm men lańkestik áreketterdiń aldyn alý, qoǵamǵa qaýpi, jastar men jasóspirimderdi jat ádetterden qorǵaý qoǵam aldynda turǵan keleli másele bolǵandyqtan, joǵary oqý oryndary, mekteptermen, dinı ortalyqtarda ótetin sharalar ótkizýmen qatar destrýktıvti dinı aǵymnyń jeteginde ketkenderdi ońaltý jumystaryn jetildirý máselesi ózekti.
Jastardyń dinı saýatyn arttyrý, qoǵamdyq turaqtylyqty saqtaýǵa baılanysty sharalar aıasynda atalǵan basqarma meshit qyzmetkerlerimen de aqparattyq jumystardy iske asyryp keledi.
Dintanýshy Tursynǵalı Tóráliuly osydan bes-alty jylǵy jaǵdaımen salystyrǵanda elimizde dinı jaǵdaıdy qalypty deýge negiz bar deıdi. Onyń aıtýynsha, 2011-2016 jyldar aralyǵynda oryn alǵan onnan astam terrorıstik aktilerdiń saldaryn esten shyǵarmaǵan abzal. Arada jyldar ótse de, qaýip bar. О́ıtkeni dinı ekstremızmge úgitteıtin nasıhat ınternet men áleýmettik jeliler arqyly júrgizilip jatyr. Áleýmettik jeliniń qursaýynda qalǵan jastarmen jumys júrgizý, elimizdiń turaqtylyǵyna qaýip tóndiretin saıttardy buǵattaý jumystaryn kúsheıtý qajet. «Aqparattyq túsindirý jumystary aıasynda kóbine jastarmen kezdesýge tyrystyq. Dinı suraqtar týyndaǵan jaǵdaıda senimdi derekkózderge júginý qajettigi eskertildi. О́ıtkeni «Dinı birlestikter jáne dinı qyzmet týraly» zańǵa sáıkes dinı úgit-nasıhatty qoǵamdyq oryndarda júrgizýge tyıym salynatyny belgili. Búginde elimizde 18 dinı konfessııa tirkelgen bolsa, onyń 17-si Almatyda jumys isteıdi. Qazirgi kezde ásirese jastar arasynda túsindirý jumystaryn jetildirý qajet. Mektepterde balalardy ulttyq rýhanı sharalarǵa qamtý úshin dırektorlardyń tárbıe isi jónindegi orynbasarlarynyń qatysýymen arnaıy dinı saýattylyqty arttyrýǵa baılanysty semınarlar ótkizip otyrǵan jón», deıdi T.Tóráliuly.
Ǵ. Dáýkeev atyndaǵy Almaty energetıka jáne baılanys ýnıversıtetiniń Áleýmettik pánder kafedrasynyń professory, saıasattaný ǵylymdarynyń doktory Altynaı Mýhambedıarova atap ótkendeı, 2011-2016 jyldarda Atyraý, Aqtóbe jáne Almaty qalalarynda bolǵan lańkestik aktilerden keıin ulttyq qaýipsizdikke qaýip bar ekenine kózimiz jetti. Qazirgi jaǵdaıda dinı ekstremızm men radıkalızmniń qaýpi áli seıilgen joq. Osy oraıda sarapshylar qoǵamnyń kúrt áleýmettik jikke bólinýi, margınaldanǵan áleýmettik toptardyń qalyptasýy, zaıyrly mektepte bilim berý sapasynyń ásirese aýyldyq jerlerde tómendeýi, Qazaqstan Dinı basqarmasyna (QMDB) qatyssyz, shetelden qarjylyq qoldaýy bar beıresmı ıslamdyq qaýymdastyqtar sanynyń artýy sııaqty dinı ekstremızmniń taralýynyń birneshe sebepterin alǵa tartyp otyr. Dinı ekstremızmmen kúresý jáne aldyn alý memlekettik saıasattyń basym baǵyttarynyń biri ekenin eskeretin bolsaq, «Qazaqstan Respýblıkasynda dinı ekstremızm men terrorızmge qarsy is-qımyl jónindegi 2013-2017 jáne 2018-2022 jyldarǵa» arnalǵan memlekettik baǵdarlamalar aıasynda Almaty qalasy Din basqarmasymen «Dindi úırený ortalyǵy» KMM tarapynan aqparattyq túsindirý jumystary júrgizilip keledi. Mamandar ártúrli formattaǵy sharalar, leksııalar ótkizip, azamattarǵa konfessııaaralyq kelisimdi qoldaý, destrýktıvti dinı ıeologııanyń qaýpi týraly aıtylyp, zaıyrly negizderdi qurmetteýge shaqyrýda.
«Din máselelerin zertteý ortalyǵy» úkimettik emes uıymynyń ókili Janat Smanqulovanyń aıtýynsha, aqparattyq-túsindirý toby osy aralyqta «onlaın» jáne «oflaın» 300-den astam is-shara ótkizip, 40 myńnan astam adamdy qamtyǵan. «Mamandar jumys nátıjesin saralaı kelip, oryn alǵan kemshilikterdi joıý, qaperge alatyn basty máselelerge nazar aýdardy. Aqparattyq túsindirý tobynda dintanýshylar, psıhologtar, saıasattanýshylar men sýrdoaýdarmashylar, barlyǵy 30-dan astam maman medısınalyq mekemelerde, meshitter, saýda ortalyqtary, bazarlar, joǵary oqý oryndary, kolledjder, mektepter men qoǵamdyq kólik mekemelerinde dinı saýattylyqty arttyrýǵa baılanysty aqparat berip, týyndaǵan máselelerge oraı sheshim qabyldap, jekelegen azamattarǵa qoldaý kórsetti», deıdi J. Smanqulova.
Dóńgelek ústel barysynda Din isteri jónindegi basqarmasy tarapynan jyl boıy belsendilik tanytqan aqparattyq-túsindirý tobynyń músheleri marapattaldy.
ALMATY
