Premer-mınıstrdiń orynbasary – qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaev halyqtyń shekten tys kredıt alýyn azaıtý jumystary aıasynda «Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń tólem qabilettiligin qalpyna keltirý jáne bankrottyǵy týraly» zań qabyldanǵanyn málimdedi.
Onyń aıasynda halyqaralyq tájirıbeni eskere otyryp, birqatar tıisti rásim qarastyrylǵan. Máselen, sottan tys bankrottyqty tek bankter, mıkroqarjy uıymdary jáne kollektorlyq agenttikter aldyndaǵy qaryzdar boıynsha qoldanýǵa bolady. Bul oraıda borysh 5,5 mln teńgeden aspaýy tıis.
Ekinshi rásim – sot bankrottyǵy, onyń maqsaty bankrottyń múliktik massasy esebinen kredıtorlardyń talaptaryn barynsha qanaǵattandyrý. Úshinshi rásim – tólem qabilettiligin qalpyna keltirý, onda sot arqyly boryshty bólip-bólip tóleý (5 jylǵa deıin) múmkindigi kózdeledi.
Bankrottyqtyń saldary: 5 jyl ishinde qaryzdar men kredıtter alýǵa shekteý (lombardtardyń mıkrokredıtterin alýdan basqa); bankrottyqty 7 jyldan keıin ǵana qaıta qoldaný múmkindigi; 3 jyl boıy qarjy jaǵdaıynyń monıtorıngi.
Sonymen qatar osy másele boıynsha Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádına Ábilqasymova baıandama jasady.
Premer-mınıstr «Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń tólem qabilettiligin qalpyna keltirý jáne bankrottyq týraly» zań bıylǵy naýryz aıynan bastap qoldanysqa enetinin atap ótti.
«Bul qujat kredıtin tóleı almaı, qıyndyqqa tap bolǵan jeke tulǵalardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Joǵaryda aıtylǵandaı, zańda rásimderdiń úsh túri qarastyrylǵan – sottan tys bankrottyq, sot arqyly bankrottyq jáne tólem qabilettiligin qalpyna keltirý. Mundaı rásimderge qaryz alýshynyń ózi ǵana bastamashy bola alady», dedi Álıhan Smaıylov.
Úkimet basshysynyń aıtýnysha, sondaı-aq azamattardyń mindetti túrde qarjylyq saýattylyqty arttyrý kýrstarynan ótýi kózdelip otyr. Bul oraıda osy zań kúshine engennen keıin azamattardyń da jaýapkershiligi artady.
«Aldaǵy ýaqytta jyldam qaryz alý úshin kredıttik tarıhynyń durys bolýyna azamattardyń ózderi múddeli bolýy tıis. Bankrot dep moıyndaý qaryzdardy tólemeı ketý emes, tek sharasyz jaǵdaıdaǵy kómek ekenin árkim bilýi kerek», dedi Premer-mınıstr.
Álıhan Smaıylov tıisti zańǵa táýeldi aktilerdiń bárin jedel ázirlep, qabyldaýdy, sondaı-aq onlaın-rejımde qadaǵalap otyrýǵa múmkindik berý úshin azamattardyń ótinish berý jáne olardy elektrondyq túrde óńdeý prosesin avtomattandyrýdy qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Odan bólek, Premer-mınıstr Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi ekinshi deńgeıdegi banktermen birge jeke tulǵalarǵa kredıt bergen kezinde qazirgi talaptardyń saqtalýyn qamtamasyz etýi qajet ekenin aıtyp ótti.
«Tutynýshylyq kredıt alýdaǵy táýekelderdi azaıtý jáne halyqtyń shamadan tys kredıt alýyn tómendetý úshin sharalar qabyldaý qajet», dedi Álıhan Smaıylov.
Sóz sońynda Úkimet basshysy halyq arasynda zań normalary men zańǵa táýeldi aktiler boıynsha keń aýqymdy túsindirý jumysyn qamtamasyz etýdiń mańyzdy ekenin aıtty.
«Qajetti aqparat barlyq platformalarda jáne áleýmettik jelilerde qoljetimdi ári ashyq bolýy tıis», dep túıindedi ol.
