Kolledj tehnoparki – tájirıbe alańy

 YQPALDASTYQ – ÝAQYT TALABY

Oblys ortalyǵyndaǵy hımııalyq-mehanıkalyq kolledj túlekteri ári qaraı oqýlaryn jalǵastyrý úshin «Pavlodar munaı-hımııa zaýyty» JShS- Ýfa memlekettik munaı tehnıkalyq ýnıversıteti, I. Gýbkın atyndaǵy Reseı memlekettik munaı jáne gaz ýnıversıtetinde bakalavrıat baǵdarlamasy negizinde mamandyqtarǵa jyl saıyn grant bólip keledi. Kolledj túlekteri «Munaı-hımııalyq zaýyty» JShS, «Qazaqstan Alıýmınııi» AQ, «Kastıng» PF JShS, «Kaýstık» AQ, «Qazaqstan elektrolız zaýyty» AQ, «Neftehım LTD» JShS sııaqty jetekshi kásiporyndarda eńbek etýde.

Jalpy, hımııa-mehanıkalyq kolledji óńirdegi munaı-hımııa salasy boıynsha mamandar daıar­laıdy. Kezinde 1979 jyldary oblys ortalyǵyndaǵy hımııalyq zaýytqa mamandar daıarlaıtyn tehnıkým boldy. Al, 1992 jyly el Úkimetiniń qaýlysymen hımııa-mehanıkalyq kolledjge aınaldy. Al, bıyl Pavlodar hımııa-mehanıkalyq kolledjinde oqý­shy­lardy dýaldy oqytyp, daıyndap shyǵý úshin «PMHZ», ıaǵnı «Pavlodar munaı-hımııa zaýyty» JShS oqý-óndiristik tehnologııalyq park ashyp berdi. Aqpan aıynda Bilim jáne ǵylym mınıstri Aslan Sárinjipov kelip, kolledjdegi tehnopark jumy­symen tanysyp qaıtty. Bizde sol kezde tehnoparktiń ashy­lýyna qatysyp, kolledj dırek­torynyń orynbasary Sánııa Tólenqyzymen birge ara­lap kórgen edik. Kolledj tehno­parki jarqyrap tur. Jańa tehnologııalar, zerthana­lar, tájirıbe alańdary, sheteldik qural-jabdyqtar, qurylǵylar, ústel-oryndyq, kabınetter – bári de jańa, bári de avtomattandyrylǵan, oqýshylarǵa barlyq jaǵdaı jasa­lypty. Kolledj tehnopark orta­lyǵyn slesarlyq, mehanı­kalyq, metaldar tehnologııasynyń sheberhanalary, kásiporyndarǵa teh­nıkalyq qyzmet kórsetý jáne jóndeý, kásiporyn sehtaryn jabdyqtaý kabıneti jáne kon­ferens-zal quraıdy. Kolledj dırektory Gúlnár Amanjolovanyń aıtýynsha, kolledjde 700-deı oqýshy bilim alady. Oqýshylarǵa «Munaı, gaz óńdeý jáne hımııa ónerkásibiniń jabdyqtaryna tehnıkalyq qyzmet kórsetý jáne jóndeý», «Beıorganıkalyq zattardyń hımııalyq tehnologııasy», «Hımııalyq qosylystardyń sapasyn saraptamalyq taldaý», «Munaı jáne gazdy qaıta óndeý tehnologııasy», «Avto­kólik­terge tehnıkalyq qyzmet kórse­tý, jóndeý jáne paıdalaný», «Avtomattandyrý jáne bas­qarý» mamandyqtary boıyn­sha G. Konıýhova, T. Rýdolf, S.Gor­bacheva., N. Qusaınova, L.Rý­sınovıch, I.Naýmenko, B.Qur­ma­nalıev, V.Shıkov, A.Nazarenko, E.Svetlıchnaıa sııaqty tájirıbeli, bilikti mamandar sabaq beredi. Al, tehnoparkti qural-jabdyqtarmen jab­dyqtaý úshin zaýyt 2 mıllıon 311 myń teńge qarajat bó­­lipti. Quraldar kolledjge jal­­ǵa berildi. Sonymen qatar, kásip­oryn hımııalyq zerthana, she­berhanaǵa ákelingen bul qu­ryl­ǵylar men quraldardyń bárin ornatyp quryp berdi. Sóı­tip, kolledj ben óndiris, ıaǵnı «Mu­naı hımııa zaýyty» JShS arasynda memlekettik-áleýmettik se­riktestik baǵyty arqyly dýaldy oqytý júıesine negizdelgen eki jaq­ty kelisim jasaldy. Bul júıe boı­ynsha oqytý joǵary bilikti ma­man­dardyń basshylyǵymen ótýde. Elbasy bıylǵy Joldaýynda Úkimetke 2013 jyldan bastap halyqaralyq úlgidegi kýálikter berý arqyly ınjenerlik bilim berýdi jáne zamanaýı tehnıkalyq mamandyqtar júıesin damytýdy qamtamasyz etýdi tapsy­ramyn. Kásibı-tehnıkalyq já­ne joǵary bilim eń birinshi kezekte ulttyq ekonomıkanyń mamandarǵa degen qazirgi jáne keleshektegi suranysyn barynsha óteýge baǵdar ustaýy kerek. Kóp jaǵynan bul halyqty eńbekpen qamtý máselesin sheship beredi, degen bolatyn. Jalpy, dýaldy oqytý ádisi álemdik tájirıbede bar, ol – stýdentti oqý orny men óndiriste qatar oqytý. Bul ádis Germanııa, Avstrııa, Da­nııa, Nıderlandy, Shvesııa, An­glııa, Ońtústik Koreıa sııaqty da­my­ǵan memleketterde júzege asýda. Mysaly, Germanııada kásip­tik mektep oqýshysy bir apta­nyń 3,5 kúninde óndiriste, al, qal­ǵan 1,5 kúninde oqý oryndaryn­da teorııalyq bilim alatyn kó­rinedi. Kolledj oqýshylary «Munaı, gaz óńdeý jáne hımııa ónerkásibiniń jabdyqtaryna teh­nıkalyq qyzmet kórsetý jáne jón­deý» jáne «Munaı jáne gaz­dy qaıta óńdeý tehnologııa­sy» mamandyqtary boıynsha bilim alýda. Sabaqtar eki tilde júrgiziledi. Oqýshylar kolledjde oqyǵandaryn zaýyt sehtarynda jalǵastyrýda. Qazir 3-kýrstyń 44 stýdenti kásiporyndarda óndiristik tájirıbeden ótýde. Stýdentterge 20 myń teńge stı­pen­dııa tólenedi. Jaýapty tájirı­beli jetekshiler bekitilgen. Kolledj oqýshylaryna alyp zaýyttyń sehtarynda tehno­lo­gııalyq ornatqysh operator­lary, tehnıkalyq sorǵysh jáne kompressorlyq ornatqysh ma­shınısteri, tehnologııalyq ornat­qyshtardy jóndeıtin mamandar retinde arnaıy jumys oryndary jasaldy. О́ndiristegi oqý-táji­rıbelerin bitirgen soń kolledj túlekteri óńirdegi óndiristik kásip­oryndarǵa birden jumysqa orna­lasady. Oqý-óndiristik synaq 2015 jylǵy 15 maýsymǵa deıin jal­ǵasady. Bolashaq mamandarǵa zaýyt­tyń ortalyq zerthanasynda mýltımedııalyq oqýlyqtardy paıdalana otyryp kompıýterlik synypta oqý ótedi. Jalpy, kolledj oqýshylaryn dýaldy oqytý júıesine mamandaný sabaqtaryn ótkizý úshin kásiporyn 17 mıllıon teńge qarajat jumsapty, al, oqý alańyn jóndeýge 29 mıllıon teńge bólingen kórinedi. Ekinshiden, zaýyt kolledjde oqý korpýsynyń birine kúrdeli jóndeý júrgizdi. Úshinshiden, Gúlnár Qabıdenqyzynyń aıtýynsha, ótken jyly «Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi jetil­dirý» atty ınstıtýttyq damý jobasy sheńberinde kolledj Dúnıejúzilik bankten 380 myń dollar kóleminde grant utyp alypty. Bul qarajatqa da túgel­deı zamanaýı qurylǵylar, qural-jabdyqtar satyp alynǵan eken. О́ıtkeni, kolledj jáne ón­diris, ıaǵnı oqý orny men ón­di­ristiń seriktestigi birigip, dýaldy oqytýdyń bastapqy kezeńinde kásiporynǵa qajetti mamandardy oqytyp shyǵarýǵa mindetti. О́ndiris talaptaryna daǵdylanǵan kolledj bitirýshiler birden zaýytqa keledi nemese zaýyt kóme­giniń arqasynda óz elimizde, Reseı­de joǵary bilim alyp qaıta ora­lady. Kolledj dırektory Gúl­nár Amanjolovanyń aıtýynsha, kolledjdiń Reseıdiń Omby, Tom, Novosibir tehnıkalyq bilim beretin joǵary oqý oryndarymen baılanystary jalǵasýda. Kóp­tegen kolledj túlekteri sol jaqtarda bilim alýda. Oqý­shy­lar oqyp júrgende zaýytta tájirıbeden ótip, jumys jasa­ǵan oqýshylar oqý bitirgen soń, zaýytqa kelse, ujymǵa da tez úı­renedi, kásiporyn tártibine jyldam beıimdeledi. Dýaldy júıe boıynsha bilim alǵan kolledj túlegi jumyssyz qalmaıdy. О́ıtkeni, ol daıyn maman. Bir ókinishtisi, aty men zaty jaqsy kolledjdiń aýlasy ábden jóndelmegendikten as­falt tóselgen beti tozyp ketip­ti. Elimiz óndiris oryndaryna qa­jetti mamandyqtar daıarlaıtyn kásiptik bilim salasyna jete kóńil bólip jatqan kezde jergilikti bılik te kolledjge qolushyn sozsa durys bolar edi dep oılaımyz. – Dýaldy júıe jastar úshin tıimdi. Kásibı bilim alýǵa mol múmkindik. Jumys berýshilerdiń suranystaryna, talaptaryna saı kásiptik-tehnıkalyq kadrlar daıarlaımyz. Maman daıarlaýǵa kásiporyndar da jaýapkershiligin arttyrady, – deıdi kolledj dırektory Gúlnár Amanjolova. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan». PAVLODAR.

Utylmaıdy. Utady

Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Parlament Májilisiniń depýtaty, Qazaqstan Kommýnıstik halyqtyq partııasy Ortalyq komıtetiniń hatshysy Jambyl Ahmetbekov brıfıng ótkizip, partııanyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq jónindegi ustanymynan habardar etti. Qazaqstan, Reseı jáne Belarýs memleketteriniń arasyndaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq­tyń ıntegrasııalyq baılanystar­dy damytýdaǵy mańyzy erekshe. Jambyl Ahmetbekov aldy­men osyǵan toqtaldy. «Eýra­zııa­lyq ekonomıkalyq odaq qurý máselesi qoǵam arasynda keńi­nen talqyǵa tústi, – dedi ol. – Sonyń nátıjesinde úsh memle­ket­tiń basshylary ózara túsinis­tik jaǵdaıynda EAEO týraly shart­qa qol qoıdy. Kez kelgen el bir-birimen qarym-qatynas jasamaı, sondaı-aq, halyqaralyq ynty­maqtastyq ornatpaı, damyp kete al­maı­tynyn ótken tarıh álde­qashan dá­leldep bergen. Ásirese, bul ja­han­daný zamanynda asa qajet». Budan keıin depýtat Eýra­zııa­lyq ekonomıkalyq odaqtyń tıimdiligin atap ótti. Onyń aıtýynsha, odaqtyń bizdiń elimiz úshin ekonomıkalyq jaǵynan beretini orasan zor. Aldaǵy ýaqytta ol nátıjesin kórsete bastaıtyn bolady. «Biz óz ónimderimizdi 170 mıllıonnan astam adamdy qam­tıtyn asa úlken naryqqa shy­ǵarýǵa múmkindik alamyz, – dedi Jambyl Ahmetbekov osy jóninde. – Eger bizder Búkilálemdik saý­da uıymyna kiretin kezde, osy na­ryqty ıgersek, elimizdiń taýar óndi­rý­shilerine álemdik rynokta ju­mys isteý jeńil bolady. Báse­ke­lestikke qabilettilikti arttyrady». Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq elimizdi táýelsizdiginen aıyrady degen pikirlerdiń bar ekeni de jasyryn emes. «Bul pikirmen kelisýge bolmaıdy. Mundaı sózder búgingi kúni de aıtylýda, – dedi depýtat osy jaıynda. – Men aıtar edim, budan elimizge tónip turǵan qaýip-qater joq. Osylardyń barlyǵy eldiń ıgiligi úshin, memleketimizdiń beriktigi úshin jasalyp jatqan ómirsheń is-sharalar bolyp tabylady». Sondaı-aq, ol EAEO «Qazaq­stan-2050» Strategııasynda bel­gi­lengen negizgi mindetter men maq­sattarǵa qol jetkizýge septi­gin tıgizetin birden-bir jol eke­nin de atady. «Eýrazııalyq ınte­gra­sııa oǵan múshe elderdiń irgesin bekitýge qyzmet etedi, – dedi Jam­byl Ahmetbekov sózin túıindeı kelip. – Sondyqtan da zamanaýı eýrazııalyq ıntegrasııanyń quqyq­tyq, erikti jáne ekonomıkalyq negizde bolýy zaman talabyna aınalyp otyr. Bul jerde Qazaqstan utady. Al Qazaqstan Kommýnıstik halyqtyq partııasy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń qurylýyna qoldaý bildiredi». Álısultan Qulanbaı, «Egemen Qazaqstan».

Odaqtastyq – ortaq ıgilik

«Úı tańdama, kórshi tańda» deıdi dana halqymyz. Maǵynasy tereń sóz bul! Biraq, adam úshin úı tańdaý múmkin bolǵanymen, memleket úshin kórshi qoný–bir Allanyń isi. Sondyqtan kórshi eldermen tatý-tátti ómir súrý, alys-beris, barys-kelis túzý bolýy qajettigi yqylym zamannan beri talas týdyrmaıtyn, tarıh aıǵaqtaǵan aqıqat. Qandaı  elmen jaqynyraq bolý jaıly  ata-babalarymyz ataly sózderdi baıaǵyda aıtyp ketken... Sonyń bárin oı eleginen ótkizgende Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń Eýrazııalyq eko­no­mıkalyq odaq qurý ıdeıasyn osy­dan jıyrma jyl buryn M.V.Lo­monosov atyndaǵy Máskeý mem­lekettik ýnıversıtetinde oqy­ǵan dárisinde jarııalaǵan kemeń­gerligine esh kúmán keltire almaısyń. Qazirgi kóptegen elder dúnıe­júzilik ekonomıkalyq daǵda­rystyń zardaptaryn áli de tartyp jatqan, keıbir taǵdyrlas memleketter saıasatqa tym kóp mán berip, ekonomıkasyn álsiretip alyp, etnosaralyq qatynastardy da durys jolǵa qoıa almaı, halqynyń birligin buzyp, qıyn jaǵdaıda qalǵan qıly kezeńde mundaı odaq qurýdan qaı turǵydan alsaq ta, utylmasymyz anyq. Onyń ústine Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurǵan úsh memlekettiń de teń quqyqqa ıe bolýy, tıisti kelisim jobasynan saıası máselelerdiń alynyp tastalýy jurt kóńilindegi kúdikti seıiltip, baýyrlas elderimizdiń ortaq bolashaǵyna senimdi kúsheıte túskeni kámil. Taǵy bir aıta keterligi, bul oqı­ǵanyń mán-mańyzy zor bolǵanymen, ol álem tarıhy úshin tosyrqaı qaraıtyndaı tyń jańa­lyq bolyp tabylmaıdy. О́ıtkeni, kári dúnıe – Eýropa elderi osyndaı odaq quryp, yntymaqtasýdyń arqasynda qandaı jetistikterge jetkenin búginde barsha jurt biledi. Bizge sol Eýropalyq odaq­tyń oń tájirıbesinen úlgi alyp, jibergen qatelikterinen sabaq alý kerektigi jóninde Elbasymyz aıtqan pikir kimniń bolsyn kókeıindegi oıdy dóp basty dep oılaımyn. Eýrazııanyń júregindegi aqyl-parasat ordasyna aınalǵan As­tanamyzda qabyldanǵan osynaý tarıhı sheshim odaqtas úsh memleket halyqtaryn burynǵydan da jaqyndastyryp, ózara syılastyq pen ejelgi dostyq qarym-qaty­nastardy odan ári jaqsarta túsedi, sóıtip, óz elimizdegi ekonomıkalyq jaǵdaıǵa qosa, saıası ahýaldy da jaqsartyp, ishki birligimizdi nyǵaıtady dep senemin. Káribaı MUSYRMAN, Soltústik Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń depýtaty. Petropavl.

Eksportqa baǵyt ustaǵan

Biz «Jańa Áljan un kombınaty» JShS-ine kelgende ýaqyt túske taıap qalǵan bolatyn. Aldyn-ala eskertpeı kelgenimizben, seriktestik dırektory Qanat Tapaev ornynda bolyp shyqty. Bul bizdi qýantyp tastady. Bizdin, kelgen sharýamyz seriktestik basshysymen Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq jáne kásiporynnyń keleshegi týraly áńgimelesip, oı bólisý edi. Oblys aýmaǵyndaǵy iri kásiporyndardyń birin basqaratyn azamat áńgimege birden kirisip ketti. Ol óz isin, naryqtyq qatynastyń qazir qalyptasyp otyrǵan jaǵdaıyn jetik biletinin áńgime aýanynan-aq ańǵartyp tastady.

Seriktestik «Astyq ındýstrııasy» kompanııasynyń Batys Qazaqstan óńirindegi qurylymdyq bólimshesi bolyp tabylady. Munda «Korona» brendimen shyǵarylatyn unǵa suranys jo­ǵary. Kompanııanyń fılıaldary Ba­tys Qazaqstan, Qostanaı jáne Ońtús­tik Qazaqstan oblystarynda jumys isteıdi. – Kúni keshe qol qoıylǵan Eýrazııa­lyq ekonomıkalyq odaq týraly shart bizdiń eksporttyq múmkindigimizdi arttyrady dep esepteımin. Keden odaǵy elderi deńgeıindegi ıntegrasııalyq úderister bizge óńdeý salasynda kóshbasshy bolýǵa alǵyshart jasaıdy. Qazir elimiz álemdik naryqqa un shyǵaratyn iri jetkizýshi bolyp tabylady. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqty qurý týraly shartqa qol qoıylýy úlken naryqqa kirýge múmkindik beredi. Munyń ózin odaqqa kirgen elderdiń egemendi teńdigin saqtaı otyryp, saıa­sı qurylymyn qurmetteý arqyly eýrazııalyq keńistiktegi yqpal­das­tyqtyń sapaly kezeńi bastalǵandyǵymen tarıhı mańyzdy oqıǵa deý oryndy. Integrasııalyq úderisterdi burynǵydan da tereńdetýge berik negiz qalanatyny sózsiz. Bul qol qoıylǵan shartta jan-jaqty qamtylǵan. Damýdyń ortaq jolyn tabý arqyly elderimizdiń ekonomıkasyn nyǵaıtyp, adamdardyń turmysyn jaqsartýǵa berik negiz qa­laıdy, – dedi ol. Kásiporyn basshysy elimizdiń salyq týraly zańnamalarynyń keıbir artyqshylyqtaryn, bank júıesiniń jaqsy damyǵanyn alǵa tarta sóıledi. Kásipkerlikti damytý jóninde úlken baǵdarlama qabyldanyp, Elbasynyń bul maqsatqa Ulttyq qordan 1 trıllıon teńge bólýge tapsyrma bergenine toqtaldy. «Argrobıznes-2020» baǵdarlamasy qabyldanyp, aýylsharýashylyq taý­ar óndirýshilerin sýbsııadııalaý júr­giz­ile­tinin de tilge tıek etti. Osynyń barlyǵy, saıyp kelgende, kásipkerliktiń kósegesin kógerter sharýalar ekenin aıtty. – Qatań básekelestik jaǵdaıynda árkim óz naryǵyn qorǵaýǵa tyrysady. Sondyqtan, básekelestikke tótep beretindeı qaýqarymyz bolýy kerek. Bizdiń elde buǵan barlyq jaǵdaı jasalǵan. Biz qazirgi tańda jańa tehnologııalardy satyp alyp, ózimizde engizý arqyly álemdik naryqqa enip kelemiz, –dedi sóz arasynda. Qazaqstanda sońǵy kezderi barlyq salada damý bar ekenin jetkizdi. Jylyjaı sharýashylyǵynyń damyp kele jatqanyn, bolashaqta Reseıdiń soltústik óńirlerin kókónispen qamtamasyz etýdiń múmkindikteri bar ekenine mysaldar keltirdi. Aýyl sharýashylyǵynyń damyp otyrǵanyn atap ótti. Aýyl sharýashylyǵy salasynda eksportqa Qazaqstan etin shyǵarýdyń mol múmkindikteri bar ekenin ıntegrasııalyq yqpaldastyqtyń bir kórinisi retinde baǵalady. Onyń málimdeýinshe, kásiporyn bıdaı, un, makaron sııaqty óz ónimderiniń basym bóligin qazir ishki naryqty bylaı qoıǵanda, О́zbekstanǵa, Tájikstanǵa, Túrikmenstanǵa, Aýǵanstanǵa jáne Kavkaz elderine shyǵarady. –Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq bizge Reseıdiń soltústik aımaqtaryna astyq ónimderin eksportqa shyǵarýǵa múmkindik beredi. Keden odaǵyna kirgeli taýarlardyń ótýi jeńildedi, – deıdi Qanat Tapaev. Seriktestik Reseıge basynda aıyna 50-100 tonna un jóneltse, ústimizdegi jyly aı saıyn 1000 tonna astyq ónimderin eksporttap otyrǵan kórinedi. Bolashaqta astyq eksportyn eki ese arttyrý kózdelýde. Munyń ózi shek emes, deıdi kásiporyn basshysy,seriktestiktiń bolashaqtaǵy qaıtarymdy qadamdaryn saralaı kelip. Biz muny nege súıenip aıtyp otyrǵanyn suradyq. – Reseıdiń Ońtústik Ýral óńirinde 10 mıllıon halyq turady. Olarǵa un Ortalyq Reseıden jetkizilýde. Bul qashyq, bizge jaqyn. Sondyqtan Orynbor, Samara, Chelıabi, Sverdlov oblystaryn sapaly qazaqstandyq unmen qamtamasyz etýge kúshimiz jetedi, – dep derekti dálelderin keltirdi. Seriktestik dırektorynyń sózi­niń ja­ny bar. Buǵan Eýrazııalyq ekono­mı­kalyq odaq mol múmkindik ashyp otyr. Onyń ústine1993 jyly paıdalanýǵa berilgen kásiporynnyń qýaty da jetedi. 2006 jyly Italııanyń qondyrǵysy ornatylyp, óndiris jańartyldy. Osy zamanǵy dıirmen kesheni táýligine 550 tonna un óndirýge múmkindik beredi. Munda 250 adam eńbek etedi. – Bizdiń ónimderimiz ózgelerdikinen qalyspaıdy. Dıirmende joǵary 1 jáne 2 sortty un tartylady. Ras, baǵa saıasatyna baılanysty ótken jyly eksportty qysqartýǵa týra keldi. Shyǵynmen jumys isteýge bolmady. Endi jaǵdaı basqasha. Qazir jaǵdaı qazaqstandyq eksporttaýshylardyń paıdasyna ózgere bastady. Onyń ústine bizdiń ónimderimiz eki jyl qatarynan altyn syılyqty ıelendi. Jaqynda Máskeý qalasynyń kásipkerleri kelip, bizdiń ónimderimizge qyzyǵýshylyq tanytty. Qazirdiń ózinde Reseıdiń basqa óńirlerinen áriptesterden tapsyrystar túsýde, – dep túıindedi oıyn ol. Erkindik qaǵıdattarǵa negizdelgen Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq kúshine engende kóp nárseden utarymyzdy kásip­ker­ler jete túsinip, qoldaý bildirýde. Yq­pal­dastyqtyń el ıgili­gine qyzmet ete­tinine kózderi jetip, ınte­gra­sııalyq baı­la­nystardy osy bastan oılastyra bas­taǵany ańǵarylady. Sonyń biri «Jańa Áljan un kombınaty» JShS dırektory Qanat Tapaev ekenine kózimiz jetti. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy.