Bizdiń basty baılyǵymyz

Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev jyl saıynǵy Jolda­ýynda memlekettik tildiń tıisti deń­geıde damýyna, qoldanys aıasy­nyń keńeıýine erekshe nazar aýdarady. Bıylǵy Joldaýynda da «Qazaqstan-2050» joly – Máńgilik Elge bastaıtyn mańyzdy qadam ekenin aıta kele, qazaqtyń tili tek otbasynyń ǵana emes, ǵylym men bilimniń jáne ınternettiń tiline aınaldy degen bıik baǵa berdi. Endigi kezekte ana tilimizdi qoǵamnyń, damý men órkenıettiń ajyramas tiline aınaldyrýymyz kerek. Elbasy aıtqandaı: «Ana tilimiz Máńgilik Elmen birge máńgilik til boldy» degen pikir aıtty. Alaıda, bul jetkilikti degen sóz emes. Memlekettik til saıasaty áli de qyrýar eńbekti talap etip otyrǵany anyq. Eger Elbasy mindet etken is-áreketter óz ýaqytynda oryndalatyn bolsa, tilge qatysty túıtkilder de birtindep sheshileri sózsiz. Tildiń qoldanys aıasynyń keńeıýi memlekettik organdar men halyqqa qyzmet kórsetetin mekemelerdiń belsendiligi men kópshilik qaýymnyń durys kózqarasyna baılanysty. Al atqarylyp jatqan jumys­tarǵa toqtalar bolsaq, Memleket bas­­shysynyń 2011 jylǵy 29 maý­sym­­daǵy Jarlyǵymen beki­tilgen «Tilderdi damytý men qol­daný­dyń 2011-2020 jyl­dar­ǵa arnal­ǵan memlekettik baǵdar­la­masy­na» sáıkes mańyzdy qujatta kórsetil­gen maqsattar men mindet­ter kezeń-­kezeńimen júıeli túrde júzege asyrylyp keledi. Atalǵan baǵdar­la­mada «memlekettik uıym­dar men jergilikti ózin-ózi basqarý organda­rynda is júrgizýdiń negizgi tili retin­de memlekettik tildiń qoldanylýyn qamtamasyz etý kerek» delingen. Til týraly zańnyń qabyl­dan­ǵany, onyń baptarynyń júzege asyrylýynyń baǵdar­la­ma­larynyń jasaqtalǵany, memleket basshysynyń til saıasatynda durys baǵyt ustap, qoldaý tanytyp otyrǵany kópke málim. Atalǵan áreketterdiń bastaýy mektepterde qazaq tilin oqyp úıretýdi durys jolǵa qoıý bolyp tabylatyny sózsiz. Sol sebepti basty jaýapkershilik til mamandary bizderge júktelip otyr. Ata zańnyń baptarynda sonymen qatar «Til saıasatynyń tujyrymdamasy» men «Til týraly Zańda» aıtylǵan ­basty másele memlekettik qazaq tilin ­damytý. Til baılyǵy – árbir eldiń ulttyq maqtanyshy. Ol atadan balaǵa mıras bolyp qalyp otyratyn baǵa jetpes mura. Demek, ár adam ana tilin kóziniń qarashyǵyndaı qorǵaýǵa, onyń orynsyz shubarlanýynyń qandaıyna bolsa da qarsy turýy tıis. «Ana tili – halyq bop jasa­ǵannan beri jan dúnıemizdiń aınasy, ósip-ónip túrlene beretin, máńgi qulamaıtyn báıteregi», – dep Júsipbek Aımaýytov aıtqandaı elin, jerin súıgen árbir azamattyń kókireginde ana tiline degen súıispenshiliginiń maqtanysh sezimi bolýy kerek. Sebebi, qazaq tili – Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik tili. «Adamǵa eki nárse tirek tegi, biri – til, biri – diliń júrektegi» – dep, J.Balasaǵun aıtqandaı, aldymen ózin qazaqpyn dep sanaıtyndar ǵana emes, Qazaqstan topyraǵynda turatyn taza nıetti árbir azamat, memlekettik til – qazaq tilin ózine tirek etip, ol tildi júregimen súıýi tıis. Janat SARBOZOVA, Shymkent qalasyndaǵy Eńbekshi aýdandyq sotynyń bas mamany. Ońtústik Qazaqstan oblysy.