Bizdiń baldáýren shaq eki myńynshy jyldardyń basynda elimiz es jınap, buǵanasy qataıyp kele jatqan kezeńmen qatar keldi. Kishkentaı kókjáshikten úlken ómirimizdiń aınasyn kóretinbiz. Ol tusta qazirgideı «Balapan» telearnasy joq, telmire tamashalaıtynymyz «Aqsaq qulan» men «Qarlyǵashtyń quıryǵy nege aıyr?» sekildi birdi-ekili qazaqsha mýltfılmder. Olardan jalyqpaısyz ǵoı, tek «Eralash» sekildi ózine eliktirip áketpeıdi. Sol ázilge toly shaǵyn sıýjetterdegi buzaqy balalardan ózimizdi kórgendeı qyran-topan kúlkige kómilemiz. Qazir bári túý alysta jatqan asý sııaqty buldyraıdy.
Jalpy, «Eralashty» qurastyrýshylar Aleksandr Hmelık pen Borıs Grachevskıı áıgili rıfmdi ózderi jazǵan. Qurmetti oqyrman, esterińizge ońaı túsirý úshin áýezdi ánniń tupnusqasyn usynsaq.
«Malchıshkı ı devchonkı,
a takje ıh rodıtelı,
Vesıolye ıstorıı ýslyshat
ne hotıte lı?
Vesıolye ıstorıı jýrnal
pokajet nash,
Vesıolye ıstorıı v jýrnale
«Eralash»!
Qos kalamger mátindi máńgilik jaýhar týyndyǵa aınaldyrý úshin kompozıtor izdeýde óte baıypty qareket etti. Sol úshin arnaıy konkýrs ta uıymdastyrdy. Ol az deseńiz, ótinish berýshilerdiń eshqaısysy bir-birin bilmeýi úshin shyǵarmany anonımdi qabyldady. Sóıtip, alǵashqy sátti nusqany ataqty balalar hıtmeıkeri – «Antoshka» men «Chebýrashkanyń» avtory Vladımır Shaınskıı ákeldi. Áýen kóńildi hám yrǵaǵy jeńil bolǵanymen, kompozıtor mátindi notaǵa saı qysqartqan edi. Bul atústi sheshim Hmelık pen Grachevskııge unamady. Osylaısha jeńiske kompozıtor Alekseı Rybnıkov jetti.
«Ándi birden óz oryndaýymda jazyp, usynyp kórdim. Kóp uzamaı uıymdastyrýshylar «Eralashqa» kirispe bolatynyn habardar etti. Mýzyka óte tez dúnıege keldi. Meniń oıymsha, ándegi eń basty erekshelik ysqyrý úshin oılap tapqan shaǵyn frazalar boldy. Bul qalamgerlerge maıdaı jaqqan sekildi. Ári oqýshylardyń qıqar qylyqtary men baldáýren kúnderiniń belgisi ispetti kóńilge jyly tıedi», deıdi A.Rybnıkov óz esteliginde.
1997 jylǵa deıin, dálirek aıtsaq, «Eralashtyń» 117-sanyna deıin ekran saqshysyn ánshi Elena Kambýrova oryndady. Alaıda bertin kele ánniń taspasy eskirgen soń, rejısserler zamanǵa saı túrlendirip, ándi qaıta jazýǵa sheshim qabyldaıdy. Bul joly olar úlken apaıdy emes, naǵyz móp-móldir úlbirep turǵan ul-qyzdardy shaqyrýdy jón kóredi. Jańa skrınseıverde bolashaq estrada juldyzdary da bolǵan. Al mýzykaǵa tán ysqyryqty Borıs Grachevskııdiń ózi oryndaıdy.
Aıtpaqshy, kompozıtor Alekseı Rybnıkov «Eralash» skrınseıverinen ıdeıany odan ári damytyp, áýendegi ysqyryqty Býratıno týraly hıt áninde de taǵy bir ret qoldanady. Onysyn tisqaqqan qalamgerler asa jaqtyra qoımasa da, kishkentaı oqyrmandar jyly qabyldady.
Án degennen shyǵady, 1984 jyly jaryq kórgen «Eralash» telejýrnalynyń «40 shaıtan men bir jasyl shybyn» bólimi ereksheligimen halyqtyń kókeıinde qaldy. Bul rette bizdi de eleń etkizgen edi. Italıa mektebindegi jańa muǵalimniń qaskóı buzaqylarmen bir synypqa túsýi esterińizde shyǵar? Birinshiden, dýblıajben qosa shyqqan ıtalıan tili qýantady. «Bongıorno, bamıbını...». Ekinshiden, jalmaýyz basty buzaqy Gverreskı. Úshinshiden, ospadar Gennadıı Hazanov jáne, árıne, ǵajaıyp Chelentanonyń áni! Ony umytýǵa bola ma?!
Muǵalim synypqa kirip, ondaǵy oqýshylardy kórgende bar daýysymen shekteýsiz «Ýý! Ýý! Vah! Vah!» dep án aıtady. Bul – Adrıano Chelentanonyń «Bıngo Bongo» fılmindegi «Ýh... ýh...» kompozısııasy edi. Atalǵan kınokartına 1983 jyly HIII Máskeý halyqaralyq kınofestıvaliniń aıasynda kórsetilgen. Sol komedııada Chelentano maımyldar tárbıelep ósirgen, janýarlarmen sóılese alatyn jabaıy adamnyń rólin somdaıdy. Onysy adamzat pen jan-janýarlar tabıǵattyń ortaq balasy ekenin jetkizý edi.
Iá, «Eralashtyń» arnaıy sol ándi paıdalanýynyń sebebi fılmniń negizgi ıdeıasynda jatyr, ıakı oqýshylardy janýarlardy qurmetteýge shaqyrý. Ári álemdegi eń qatygez de aqyldy janýar adam ekenin eske salý. Bul týraly biz burynyraq ta jazǵanbyz. «Eralashtyń» mundaı qyzyqtary tolyp jatyr, biri eske tússe, endi biri sanadan óship barady. Biraq báribir kóńilge ystyq kórinister, qaıtalap kórýden jalyqpaısyz.
Kez kelgen kınokartına úlken ıdeologııanyń bastaýy. Sol zamanda asyq oınap, láńgi teýip júrgen balalardy teledıdarǵa jaqyndatqan osy «Eralash» telejýrnaly boldy. Sondaǵy oqýshylardyń esersoqtyǵyn mektepte qaıtalap, ustazdan ońbaı taıaq jegenimiz bar. Ol da bir tátti taıaq edi, biz sonda muǵalimge artyq aýyz sóz qaıtarmaıtynbyz, erkeligimiz erkindigimiz dep baǵaladyq. Qazir bári basqa… Uıaly telefonǵa jabysqan baldyrǵandardy eshteńe qyzyqtyrmaıdy. Erkindigi kishkentaı ekrannyń ishinde adasyp júrgendeı…
