Keshe tún ortasy aýa aıaqtalǵan Germanııa – Portýgalııa matchynyń qorytyndysy sodan beri mamandar men jankúıerlerdiń aýyzdarynan túspeı tur. Osynda «nemis máshınesi» kórsetken oıly da oınaqy oıynnan keıin chempıondyqqa talas jónindegi pikir de ózgere bastaǵan sııaqty. Áıtkenmen, munda áli ózgermeı turǵan bir nárse bar. Ol – dop dodasyndaǵy oıyndardyń báriniń ymyrasyz qalypta barynsha tartysty ótip jatqany. Salystyrmaly túrde sypaıylaý ótip, jahandyq jarystaǵy birinshi teń nátıjeni ákelgen Iran – Nıgerııa matchynan keıin de fýtbol fanattarynyń bul týrasyndaǵy kózqarastaryna syzat túsken joq.
Aıtsa aıtqandaı, talaı synnan ótken «nemis máshınesi» sheshýshi shaqtarda árdaıym tastúıin qalypqa túsip, yńǵaıy kelip jatsa, aldyna kelgen kim-kimdi de taptap óte shyǵatynyn osy joly taǵy da anyq tanytty. Onyń dıirmenine túsip ketken Krıshtıaný Ronaldý men onyń áriptesteri úshin bul barynsha sátsiz kún boldy.
Kezdesýdiń basyn «býndestım» óz aktıvine jazdy. Búkil alańnyń bıligin birden óz qolyna alǵan Germanııa quramasy birneshe shabýyl uıymdastyryp úlgerdi. Olardyń birinde tipti, buryshtamadan dop ta berdi. Budan keıin portýgaldar alǵa umtyldy. Osy shabýyldyń ótinde júrgen Ronaldý birer soqqy jasap ta kórdi. Budan ári eki jaqtyń alma-kezek shabýylyna kezek keldi. Sonyń bir sátinde portýgal qaqpashysy Rýı Patrısıý óz qaqpasyna dop kirip ketýine sebepshi bola jazdady. Onyń laqtyrǵan doby taıaý mańdaǵy Hedıreniń aıaǵyna baryp sart etti. Ony alǵan Samı birden ahýaldy paıymdap, darbazaǵa qaraı zaýldatty. Qudaı saqtaǵanda, onyń atqan doby baǵannyń dál janynan zý ete tústi. Biraq bul sáttilik eki mınýtqa ǵana sozyldy. Sonyń artynsha aıyp alańyna kirgen Getseni Joaý Pereıra jerge ala jyǵyldy. Serb tóreshisi Mılorad Majıch oılanbastan 11 metrlik núkteni kórsetti. Ony Tomas Mıýller múltiksiz oryndady – 1:0.
Taımnyń ortasy aýa germanııalyqtar qarqyndy eptep báseńdetti. Osyny paıdalanǵan qarsy jaq tizgindi óz qoldaryna ala bastady. Alaıda, olardy qaqpaǵa tikeleı soqqy jasap, qaýip shaqyratyn ótkirlik jetispeı jatty. «Eýropalyq brazılııalyqtar» kóbine alań ortasymen shapqylaýmen boldy. Mundaı sylbyr oıyndy baıqaǵan nemister bir kezde taǵy da qaýyrt qımylǵa erik berdi. Aldymen Tonı Kroos alańnyń túkpir jaǵynan qarsylastar aıyp alańyndaǵy Mesýt Ozılge keremet pas jetkizdi. Al Ozıl áriptesteri jetýin kútip turdy da, júgirip jetken Getseniń aldyna dopty kólbeı tastaı saldy. Biraq onyń aldynan shyǵa kelgen Pereıraǵa tıgen dop artqy aýtqa ketti. Osydan keıin berilgen buryshtama «býndestım» úshin kezekti golmen aıaqtaldy. Buryshtan Kroos jóneltken dopqa Mats Hýmmels buryn jetip, basymen solq etkizdi. Gol! Matchtyń 32-mınýtynda esep osylaı 2:0-ge jetti. Al úzilistiń dál aldynda Ioahım Lıovtiń shákirtteri úshinshi goldy da túsirip, kezdesýdiń qorytyndysyn tolyq shyǵaryp qoıǵandaı boldy.
Kezdesýdiń ekinshi bóliginde oıynnyń kórinisi kóp ózgergen joq. Al budan da kúıreı jeńilýi múmkin ekenin sezgen Paýlý Bentý bul kezeńde qorǵanysty kúsheıte túsýge kúsh saldy. Nemister bolsa, burynǵysynsha alǵa órshelene umtylýdy qoıdy. Oıyn sońǵy tórtinshi gol soǵylǵanǵa deıin osyndaı yrǵaqpen júrip jatty. Aqyrynda, 78-mınýtta Kroostyń oń qaptalǵa asyrǵan doby kezekti goldyń negizi boldy. Ol jaqtaǵy Shıýrrle dopty sosyn jerletip qaqpashy alańyna jetkizdi. Ony Patrısıý keri teýip qaıtardy. Mine, sol qaıtqan dop Mıýllerdiń aıaǵyna top ete tústi. Gol!
Budan keıin Kýrıtıba qalasynda F tobyndaǵy Iran jáne Nıgerııa quramalary alańǵa shyqty. Munyń aldyndaǵy golǵa da, oqıǵaǵa da baı oıyndarǵa qaraǵanda, eki jaq ta barynsha saqtyqqa den qoıǵan bul kezdesý kóńilsizdeý kórindi. Áý basynda bul shaıqastaǵy jeńistiń quny óte joǵary sanalǵan. Ol jeńgen komandany ekinshi orynǵa shyǵýǵa múmkindik áperedi dep esepteldi. Sebebi, birinshi orynnyń Argentınaǵa buıyratynyna eshkim shek keltire qoımaǵan. Nátıjesinde eshbir gol soǵylmaǵan teń oıynǵa kezek keldi. Al munyń ózi endi Bosnııa úshin taptyrmas kórsetkish bolyp tabylady.
Kezdesý negizinen Nıgerııa quramasynyń basymdylyǵymen ótti. Soǵan qaramastan, onyń shabýylshylary qarsy jaq betke asa kóp bara almady. Buǵan ırandyqtar qorǵanys shebiniń óte muqııat oınaǵany múmkindik bermedi. Degenmen, úziliske deıin afrıkalyqtar sapyndaǵy Vıktor Mozes eki ret esep ashatyn sátterdi paıdalana almady.
Úzilisten keıin Mozestiń taǵy bir soqqysyn parsy qaqpashysy Alıreza Hagıgı qaıtaryp úlgerdi. Mundaı sátti Karlýsh Keırýshtiń shákirtteri de jiberip aldy. Aıtalyq, Reza Goohanneıad urǵan soqqydan óz qaqpasyn golkıper Vınsent Eneama qorǵap qaldy. Degenmen, oıynnyń bul bóligi aldyńǵyǵa qaraǵanda da, mamyraqan qalypta ótti. Sondyqtan onda esep ashylmaýyn zańdylyq dep qabyldaǵanymyz jón shyǵar.
Keshe tań aldynda Natal qalasynda chempıonattyń G tobyndaǵy Gana jáne AQSh quramalary ózara kezdesti. Tartysty ótken oıyn 2:1 esebimen amerıkalyqtardyń paıdasyna sheshildi. Amerıka quramasy osynda kelgen óziniń kóp sandy jankúıerleriniń kóńilderinen shyǵa bildi. Ol birinshiliktegi birinshi kezdesýinde Ganadan kelgen «qara juldyzdardyń» aptyǵyn oıly oıyndarymen basty. Onda amerıkalyqtar chempıonattaǵy eń tez goldy da soqty. Ony 1-mınýtta Klınt Dempsı aıyp alańynyń syrtynda turyp, uryp túsirdi.
Afrıkalyqtar birinshi taımda dopqa kóbirek ıelik etti. Alaıda, odan Tım Hovard qorǵaǵan qaqpaǵa naqty qaýip tónetin sátti kóp uıymdastyra almady. Ekinshi taımda Gana quramasy oıynshylarynyń belsendilikti kúrt arttyra túsýimen jaǵdaı da kúrt ózgerip ketti. Uzaqqa sozylǵan bul shabýyl 82-mınýtta Andre Aııýdyń esepti teńestirýimen aıaqtaldy. Endi qısyn boıynsha osyǵan jigerlengen Afrıka fýtbolshylary muny jeńisti núktege deıin jetkizýge tıisti edi. Biraq sońǵy sátterde shalttyq tanytqan amerıkalyqtar olardyń aldyn orap ketti. Olar 86-mınýtta kezekti buryshtama dobyn oryndaý kezinde alǵa shyqty. Dopty aıyp alańyna qaraı Grem Zýsı áýelete jetkizdi. Oǵan buryn jetken Djon Brýks qaqpaǵa baspen uryp kirgizdi.
Keshe túnde Belgııa – Aljır, Brazılııa – Meksıka quramalary kezdesti. Al tań aldynda Reseı – Ońtústik Koreıa komandalary jasyl alańǵa shyqty.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan».
