Premer-mınıstrdiń orynbasary – Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Serik Jumanǵarın bıylǵy qańtar aıynyń qorytyndysy boıynsha ınflıasııa 1,1%-dy quraǵanyn, onyń ishinde azyq-túlik boıynsha ınflıasııa 1,4%-dy, azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar ınflıasııasy 0,9%-dy, aqyly qyzmetter boıynsha 0,7%-dy quraǵanyn jetkizdi. О́ńirler bólinisinde azyq-túlik ınflıasııasynyń eń joǵary deńgeıi Astana men Shymkentte (2,2%-dan), Qyzylorda jáne Soltústik Qazaqstan (1,8%), Aqtóbe (1,7%) jáne Ulytaý (1,5%) oblystarynda baıqaldy.
Áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ındeksi jyl basynan beri 1,7%-dy qurady. Apta saıyn dınamıka ár túrli deńgeıde – +0,3/+0,4%. Mańǵystaý (3,4%), Ulytaý (2,8%) oblystarynda jáne Astana qalasynda (2,5%) baǵa qatty ósken. Atap aıtqanda, pııaz 22,5%-ǵa, kúrish 5,2%-ǵa, qyryqqabat 4,1%-ǵa, sút pen sábiz 3,1%-ǵa, kartop 3,0%-ǵa, kespe 2,6%-ǵa qymbattady.
Budan basqa, aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerinen ónimdi satýǵa deıin saqtaýǵa múmkindik beretin kelisimshart jasaýǵa forvardtyq satyp alý tetigi engizildi. Búgingi tańda 2022 jylǵy egin kelisimsharty boıynsha naqty qorlar: pııaz – 110%, kartop – 105%, sábiz – 87%, qyryqqabat – 70%. Qazir saýda obektileri arqyly pııazdy satý týraly tapsyrma berildi.
Azyq-túlik qory týraly Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeev, azyq-túlik baǵasynyń monıtorıngi týraly Ulttyq statıstıka bıýrosynyń basshysy Jandos Shaımardanov baıandady.
Mańǵystaý oblysynyń ákimi Nurlan Noǵaev, Ulytaý oblysynyń ákimi Berik Ábdiǵalıuly jáne Astana qalasynyń ákimi Jeńis Qasymbek óńirlerdegi baǵany turaqtandyrý sharalary jaıyna toqtaldy.
Álıhan Smaıylov 2023 jylǵa arnalǵan negizgi mindetterdiń biri - 2023 jyldyń qorytyndysy boıynsha ınflıasııanyń deńgeıin 9,5%-dan asyrmaý ekenin aıtyp ótti. Premer-mınıstrdiń aıtýynsha, buǵan qol jetkizý úshin barlyq óńirlerdiń azyq-túlik baǵasyn turaqtandyrý, ásirese, maýsymaralyq kezeńde baǵany ustap turý boıynsha belsendi jumys isteý qajet.
Úkimet basshysynyń aıtýynsha, ákimdikterge barlyq qajetti tetikter usynyldy, qarajat bólindi. Dese de jergilikti jerlerde atalǵan máselege salǵyrt qaraýdyń saldarynan baǵa áli de ósip jatyr. Bul rette Premer-mınıstr óńirlerge pııaz boıynsha kelisimshart jasaý tapsyrylǵanyn mysal retinde aıtty.
«Ákimder ónim kólemi jetkilikti dep birneshe ret aıtty. Onda pııaz nelikten qymbattaıdy? Bizdiń elimizde pııaz kóp ósedi. Alaıda baǵany tómendetý úshin pııaz eksportyna tyıym salyp, shuǵyl sharalar qabyldaýǵa májbúr boldyq», dedi Álıhan Smaıylov.
Úkimet basshysy respýblıkadaǵy forvardtyq satyp alý tetigi birinshi kezekte óndirýshilerdi qarjylandyrý úshin qaıta formattalǵanyn aıtty. Alaıda ákimdikter deldaldardy kóbeıte otyryp, jetkizýshilerge qarajat bólýdi jalǵastyryp otyr.
«О́ńirlerge tıimdi baǵamen turaqtandyrý qorlaryn toltyryp alýǵa múmkindik berildi», dedi Premer-mınıstr.
Sonymen qatar Úkimet basshysynyń aıtýynsha, jyl basynan beri saýda salasyndaǵy zańnamany buzýshylyq faktileri joq, degenmen barlyq ákimdikterge tıisti óńirlik komıssııalardyń jumysyn jaqsartý úshin algorıtmder men usynymdar jiberilgen edi.
«Alaıda óńirlerdi komıssııa otyrystaryn ótkizýge «qınaǵandaı etip» májbúrlep otyrmyz. Onyń ózi de eshqandaı nátıje berip otyrǵan joq. Taǵy da qaıtalap aıtamyn: azyq-túlik ónimderine baǵany turaqtandyrý – Úkimet pen jergilikti atqarýshy organdardyń asa mańyzdy mindeti. Jumysqa nemquraıdy qaraý oryn alsa jáne nátıje bolmasa, tıisti sheshimder qabyldanady. Bul týraly buǵan deıin de aıtylyp kelgen», dedi Álıhan Smaıylov.
Osyǵan baılanysty Úkimet basshysy satyp alý-satý kezindegi taýarlar kólemi men baǵasyn erekshe baqylaýǵa alýdy tapsyrdy. Osy oraıda Premer-mınıstr ákimdikterden tek baqylaý-kassalyq apparattardy qoldanatyn saýda obektilerinde turaqtandyrý qorlarynan ónimderdi satýdy júzege asyrýdy talap etti.
Sondaı-aq ol barlyq aýdandardy qamtı otyryp, turaqty negizde arnaıy jármeńkeler ótkizý jáne baǵany, kólemdi, qarsy mindettemelerdi jáne aıyppul sanksııalaryn belgileý jónindegi mindetti sharttardy kórsete otyryp, forvardtyq satyp alý shartynyń biryńǵaı formatyn ázirleý qajettigin atap ótti.
