Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń buıryǵy № 920

2013 jylǵy 20 qarasha,  Astana qalasy «Teńiz kemesiniń kapıtany» kásibı standartyn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 15 mamyrdaǵy Eńbek kodeksiniń 138-5-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan «Teńiz kemesiniń kapıtany» kásibı standarty bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń Kadr jáne ákimshilik jumys departamenti (E.E. Hasenov): 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde zańnamada belgilengen tártippen memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin, buqaralyq aqparattar quraldarynda resmı jarııalanýyn, sonyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik organdarynyń ıntranet-portalynda ornalastyrýdy; 3) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy «Ádilet» respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa kóshirmesin jiberýdi; 4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin bes jumys kúni ishinde memlekettik tirkeý týraly jáne buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalaýǵa jiberý týraly málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń Zań departamentine usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaýdy ózime qaldyramyn. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr A. JUMAǴALIEV. Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstriniń 2013 jylǵy 20 qarashadaǵy № 920 buıryǵymen bekitilgen «Teńiz kemesiniń kapıtany» kásibı standarty 1. Jalpy bólim 1. «Teńiz kemesiniń kapıtany» kásibı standarty (budan ári - KS) «Teńiz jáne jaǵalaý jolaýshy kóligi», «Teńiz jáne jaǵalaý júk kóligi» kásibı qyzmet salasyndaǵy biliktilik deńgeıine, quzyretine, mazmunyna, sapasyna jáne eńbek jaǵdaılaryna qoıylatyn talaptardy anyqtaıdy jáne: 1) eńbek salasy men kásibı bilim berý salasynyń ózara qarym-qatynasyn retteýge; 2) daıarlaý, biliktilikti arttyrý jáne kásibı qaıta daıarlaý baǵdarlamalaryn ázirleý talaptaryn reglamentteýge; 3) personaldy attestattaý jáne sertıfıkattaý kezinde jumysshylardyń quzyretterin baǵalaý talaptaryn reglamentteýge arnalǵan. 2. KS negizgi paıdalanýshylary: 1) bilim berý uıymdarynyń túlekteri, qyzmetkerler; 2) uıymdardyń basshylary, uıymdardyń personalyn basqarý bólimsheleriniń basshylary men mamandary; 3) bilim berýdiń memlekettik baǵdarlamalaryn ázirleıtin mamandar; 4) mamandardyń kásibı daıarlyǵyn baǵalaý jáne biliktiligine sáıkestigin rastaý salasyndaǵy mamandar bolyp tabylady. 3. KS negizinde biliktilik sıpattamalary, laýazymdyq nusqaýlyqtar, uıymdardyń úlgilik oqytý baǵdarlamalary, úlgilik oqytý josparlary, ujymdyq standarttar ázirlenedi. 4. Osy KS mynadaı termınder men anyqtamalar qoldanylady: 1) biliktilik – qyzmetkerdiń eńbek qyzmetiniń belgili bir túri sheńberinde naqty fýnksııalardy sapaly oryndaýǵa daıyndyǵy; 2) biliktilik deńgeıi – kúrdeliligi, eńbek qyzmetteriniń standartty emestigi, jaýapkershiligi jáne derbestiligi parametrleri boıynsha júkteletin qyzmetkerlerdiń quzyretine qoıylatyn talaptar jıyntyǵy; 3) eńbek zattary – belgili bir eńbek quraldarynyń kómegimen ónim jasaý maqsatynda qyzmetkerdiń is-qımyly baǵyttalǵan zat; 4) eńbek quraldary – jumysshynyń eńbek zattaryn bastapqy kúıden ónimge aınaldyrý úshin paıdalanatyn quraldar; 5) eńbek qyzmetiniń túri – eńbek fýnksııalary men olardy oryndaýǵa qajetti quzyrettikterdiń tutas jıynymen quralǵan kásibı qyzmet salasynyń quramdas bóligi; 6) eńbek fýnksııasy – bıznes-úderispen anyqtalatyn jáne olardy oryndaýǵa qajetti quzyretterdiń bolýyn boljamaıtyn eńbek qyzmetiniń biriktirilgen jáne derbes jıyntyǵyn kórsetetin eńbek qyzmeti túrleriniń bir bóligi; 7) kásibı qyzmet salasy – jalpy ıntegrasııalyq negizi (mindeti, nysandary, tehnologııalary, sonyń ishinde eńbek quraldary uqsas nemese jaqyn) bar jáne uqsas eńbek fýnksııalary men olardy oryndaıtyn quzyrettilikteriniń boljaldy jıynynan turatyn salanyń eńbek qyzmeti túrleriniń jıyntyǵy; 8) kásibı standarttyń birligi – osy qyzmet túri úshin tutas, aıaqtalǵan, qatysymdy derbes jáne mańyzdy bolyp tabylatyn naqty eńbek fýnksııasynyń ashyq sıpattamasy turatyn kásibı standarttyń qurylymdyq elementi; 9) kásip – arnaıy daıyndyqtyń, jumys tájirıbesiniń nátıjesinde paıda bolǵan arnaıy teorııalyq bilim men praktıkalyq daǵdylar keshenin bilýdi talap etetin eńbek qyzmetiniń túri; 10) quzyrettilik – eńbek qyzmetinde bilimin, biligi jáne tájirıbesin qoldaný qabileti; 11) laýazym – laýazymdyq ýákilettikter jáne laýazymdyq mindetter sheńberin júkteıtin jumys berýshiniń qurylymdyq birligi; 12) mindet – naqty bir eńbek zattary men quraldaryn paıdalana otyryp eńbek fýnksııasyn iske asyrýmen jáne nátıjege qol jetkizýmen baılanysty is-qımyl jıyntyǵy; 13) sala – óndiretin ónim, óndiris tehnologııasy, negizgi qorlar men jumys jasaýshylardyń kásibı bilikteri ortaq uıymdar jıyntyǵy; 14) salalyq biliktilik sheńberi (budan ári - SBSh) – salada tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdyq sıpattamasy; 15) ulttyq biliktilik sheńberi (budan ári - UBSh) – eńbek naryǵynda tanylatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdyq sıpattamasy; 16) fýnksıonaldyq karta – sol nemese ózge de kásibı qyzmet salasy sheńberinde belgili bir qyzmet túrin oryndaıtyn jumysshynyń eńbek fýnksııalary men mindetteriniń qurylymdyq sıpattamasy. 2. KS pasporty 5. KS pasporty mynany anyqtaıdy: 1) ekonomıkalyq qyzmet túri (kásiptik qyzmet salasy): Ekonomıkalyq qyzmet túrileriniń jalpy jikteýishi (budan ári - 03-2007 QR MJ) «50.1 Teńiz jáne jaǵalaý jolaýshy kóligi», «50.2 Teńiz jáne jaǵalaý júk kóligi»; 2) ekonomıkalyq qyzmet túriniń (kásiptik qyzmet salasynyń) negizgi maqsaty: teńiz kemesin basqarý; 3) osy KS 1 qosymshasyna sáıkes biliktilik deńgeıleri boıynsha eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túrleri. 3. Eńbek qyzmeti túrleriniń (kásiptiń) kartochkalary 1-paragraf «Keme júrgizýshi. Jaǵalaýda júzetin, jalpy syıymdylyǵy 500-den tómen bolatyn teńiz kemesiniń kapıtany» 6. Eńbek qyzmeti túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 5, SBSh boıynsha – 5; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári – QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 3142 «Kapıtan»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: kapıtan; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - jaǵalaýda júzetin, jalpy syıymdylyǵy 500-den tómen bolatyn teńiz kemesin basqarý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Keme júrgizýshi, jaǵalaýda júzetin, jalpy syıymdylyǵy 500-den tómen bolatyn teńiz kemesiniń kapıtanynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 1-kestesinde keltirilgen. 2-paragraf «Keme júrgizýshi. Jalpy syıymdylyǵy 500 bastap 3000 deıin bolatyn, teńiz kemesiniń kapıtany» 7. Eńbek qyzmeti túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 5, SBSh boıynsha – 5; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári - QR 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 3142 «Kapıtan»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: kapıtan; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - jalpy syıymdylyǵy 500 bastap 3000 deıin bolatyn teńiz kemesin basqarý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Keme júrgizýshi, jalpy syıymdylyǵy 500 bastap 3000 deıin bolatyn, teńiz kemesiniń kapıtanynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» 2-kestesinde keltirilgen. 3-paragraf «Keme júrgizýshi. Jalpy syıymdylyǵy 3000 jáne odan joǵary bolatyn teńiz kemesiniń kapıtany» 8. Eńbek qyzmeti túriniń (kásiptiń) kartochkasy mynadan turady: 1) biliktilik deńgeıi: UBSh boıynsha – 5, SBSh boıynsha – 5; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń kásipterdiń memlekettik jiktegishi (budan ári – QR KJ 01-2005 MJ) boıynsha bazalyq toby: 3142 «Kapıtan»; 3) laýazymnyń (kásiptiń) yqtımal ataýlary: kapıtan; 4) atqarylatyn eńbek qyzmetiniń jıyntyq sıpattamasy - jalpy syıymdylyǵy 3000 jáne odan joǵary bolatyn teńiz kemesin basqarý; 5) yqtımal jumys oryndary, jumysshynyń kásibı bilimi men oqýyna qoıylatyn talaptar, biliktilikti rastaıtyn sertıfıkattardyń qajettiligi, praktıkalyq jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar, jumysqa ruqsat berýdiń erekshe talaptary osy KS 2-qosymshasynyń «Kásip boıynsha yqtımal jumys oryndary. Keme júrgizýshi, jalpy syıymdylyǵy 3000 jáne odan joǵary bolatyn teńiz kemesiniń kapıtanyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar» degen 3-kestesinde keltirilgen. 4. KS birlikteriniń tizimi 9. KS birlikteriniń tizimi osy KS 3-qosymshasynyń 1 - 3-kestelerinde keltirilgen jáne shıfr men KS birlikteri ataýlarynan turady. 5. KS birlikteriniń sıpattamasy 10. KS birlikteriniń sıpattamasy osy KS 4-qosymshasynyń 1 - 3-kestelerinde keltirilgen. 6. Osy KS negizinde beriletin sertıfıkattardyń túrleri 11. Osy KS negizinde mamandardyń kásiptik daıyndyǵyn baǵalaý jáne biliktilik sáıkestigin rastaý salasyndaǵy uıymdarmen sertıfıkattar beriledi. 12. Osy KS negizinde beriletin sertıfıkattardyń túrleri sertıfıkat alý úshin ıgerý qajet bolatyn osy KS 3-qosymshasynda kózdelgen KS birlikteriniń tizimine sáıkes anyqtalady. 7. KS ázirleýshileri, kelisý paraǵy, saraptamasy jáne tirkelýi 13. KS ázirleýshisi Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrligi bolyp tabylady. 14. KS kelisý paraǵy osy KS 5-qosymshasynda keltirilgen. «Teńiz kemesiniń kapıtany» kásibı standartyna 1-qosymsha Biliktilik deńgeıleri boıynsha eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túrleri № r/s Qyzmet túriniń ataýy Eńbek naryǵynyń úrdisi eskerilgen kásip ataýy QR MJ 01-2005 sáıkes kásip ataýy SBSh-nyń biliktilik deńgeıleri BTBA boıynsha dárejeler 1 Jaǵalaýda júzetin, jalpy syıymdylyǵy 500 aspaıtyn teńiz kemesin basqarý Keme júrgizýshi, jaǵalaýda júzetin, jalpy syıymdylyǵy 500 aspaıtyn teńiz kemesiniń kapıtany. Kapıtan (3142) 5 - 2 Jalpy syıymdylyǵy 500 bastap 3000 deıin bolatyn teńiz kemesin basqarý Keme júrgizýshi, jalpy syıymdylyǵy 500 bastap 3000 deıin bolatyn teńiz kemesiniń kapıtany. Kapıtan (3142) 5 - 3 Jalpy syıymdylyǵy 3000 jáne odan joǵary bolatyn teńiz kemesin basqarý Keme júrgizýshi, jalpy syıymdylyǵy 3000 jáne odan joǵary bolatyn teńiz kemesiniń kapıtany. Kapıtan (3142) 5 - Eskertpe: BTBA – Jumysshylardyń jumystary men kásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵy. «Teńiz kemesiniń kapıtany» kásibı standartyna 2-qosymsha 1-keste 1. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Keme júrgizýshi, jaǵalaýda júzetin, jalpy syıymdylyǵy 500-den tómen bolatyn teńiz kemesiniń kapıtanynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Teńiz kóliginiń kásiporyndary men uıymdary Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Syrǵanaý, taıǵaq better, bólikterdiń nemese materıaldardyń erkin qozǵalýy (qulaý, domalaý, syrǵanaý, túsý, terbelý), janǵysh jáne jarylys qaýipti zattar, elektr magnıttik sáýlelený, shý, diril, joǵary jáne tómen temperatýra jáne ylǵaldylyq, aýyr jumys (qarqyndyq, yrǵaqsyz, birkelkilik, jáne t.b.), qolaısyz aýa-raıy jaǵdaılary (qar, ystyq, jáne t.b.), sýda jumys isteý Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe sharttary Teńizshilerdi daıyndaý jáne dıplomdaý, jáne vahta jumysyn atqarý týraly Halyqaralyq Konvensııaǵa, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik aktilerine sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi SBSh biliktilik deńgeıi 5 Keme júrgizý salasynda joǵary kásiptik bilim alý týraly qujat. Jaǵalaýda júzý kapıtanynyń aǵa kómekshisiniń dıplomy nemese kapıtannyń aǵa kómekshisiniń dıplomy. ABǴTJ operatorynyń dıplomy. Kapıtandardy daıyndaý baǵdarlamasy boıynsha teńiz salasynda bilim berý mekemesinde daıyndyqtan ótý týraly kýálik. Qaýipsizdik boıynsha bastapqy daıyndyqtan ótý týraly kýálik vahta kómekshisi retinde 12 aıdan kem emes 2-keste 2. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Keme júrgizýshi, jalpy syıymdylyǵy 500 bastap 3000 deıin bolatyn teńiz kemesiniń kapıtanynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Teńiz kóliginiń kásiporyndary men uıymdary Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Syrǵanaý, taıǵaq better, bólikterdiń nemese materıaldardyń erkin qozǵalýy (qulaý, domalaý, syrǵanaý, túsý, terbelý), janǵysh jáne jarylys qaýipti zattar, elektr magnıttik sáýlelený, shý, diril, joǵary jáne tómen temperatýra jáne ylǵaldylyq, aýyr jumys (qarqyndyq, yrǵaqsyz, birkelkilik, jáne t.b.), qolaısyz aýa-raıy jaǵdaılary (qar, ystyq, jáne t.b.), sýda jumys isteý Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe sharttary Teńizshilerdi daıyndaý jáne dıplomdaý, jáne vahta jumysyn atqarý týraly Halyqaralyq Konvensııaǵa, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik aktilerine sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 5 Keme júrgizý salasynda joǵary kásiptik bilim alý týraly qujat. Kapıtannyń aǵa kómekshisi dıplomy. ABǴTJ operatorynyń dıplomy. Kapıtandardy daıyndaý baǵdarlamasy boıynsha teńiz salasynda bilim berý mekemesinde daıyndyqtan ótý týraly kýálik. Qaýipsizdik boıynsha bastapqy daıyndyqtan ótý týraly kýálik. Mamannyń qutqarý shlıýpkalary men saldar jáne kezekshi shlıýpkalar boıynsha daıyndyqtan ótý týraly kýálik Vahta kómekshisi laýazymynda jumys ótili kem degende 36 aı nemese kem degende 24 aı, eger kem degende 12 aı kapıtannyń aǵa kómekshisi laýazymynda ótken bolsa. 3-keste 3. Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary. Keme júrgizýshi, jalpy syıymdylyǵy 3000 jáne odan joǵary bolatyn teńiz kemesiniń kapıtanynyń eńbek jaǵdaıyna, bilimi jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha yqtımal jumys oryndary (uıymdar) Teńiz kóliginiń kásiporyndary men uıymdary Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Syrǵanaý, taıǵaq better, bólikterdiń nemese materıaldardyń erkin qozǵalýy (qulaý, domalaý, syrǵanaý, túsý, terbelý), janǵysh jáne jarylys qaýipti zattar, elektr magnıttik sáýlelený, shý, diril, joǵary jáne tómen temperatýra jáne ylǵaldylyq, aýyr jumys (qarqyndyq, yrǵaqsyz, birkelkilik, jáne t.b.), qolaısyz aýa-raıy jaǵdaılary (qar, ystyq, jáne t.b.), sýda jumys isteý Jumys isteýge ruqsat berýdiń erekshe sharttary Teńizshilerdi daıyndaý jáne dıplomdaý, jáne vahta jumysyn atqarý týraly Halyqaralyq Konvensııaǵa sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásibı bilimi men oqý deńgeıi Talap etiletin jumys tájirıbesi 5 Keme júrgizý salasynda joǵary kásiptik bilim alý týraly qujat. Kapıtannyń aǵa kómekshisi dıplomy. ABǴTJ operatorynyń dıplomy. Kapıtandardy daıyndaý baǵdarlamasy boıynsha teńiz salasynda bilim berý mekemesinde daıyndyqtan ótý týraly kýálik. Qaýipsizdik boıynsha bastapqy daıyndyqtan ótý týraly kýálik. Mamannyń qutqarý shlıýpkalary men saldar jáne kezekshi shlıýpkalar boıynsha daıyndyqtan ótý týraly kýálik. Keńeıtilgen baǵdarlama boıynsha órtpen kúreske daıyndyqtan ótý týraly kýálik. Kapıtannyń vahta kómekshisi laýazymynda rastalǵan teńizdegi jumys ótili kem degende 36 bolýy kerek, degenmen, bul merzim kem degende 24 aı merzimine qysqarýy múmkin, eger qyzmettiń kem degende 12 Fıy kapıtannyń aǵa Eskertpe: ABǴTJ - Apat kezinde jáne qaýipsizdikti qamtamasyz etý úshin baılanystyń ǵalamdyq teńiz júıesi; EKNAJ - elektrondyq kartografııalyq navıgasııalyq aqparattyq júıe; ARTJ - avtomattyq radıolokasııalyq tósem júıesi. «Teńiz kemesiniń kapıtany» kásibı standartyna 3-qosymsha KS birlikteriniń tizimi 1-keste 1. «Keme júrgizýshi, jaǵalaýda júzetin, jalpy syıymdylyǵy 500-den tómen teńiz kemesiniń kapıtany» eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Basqarý deńgeıinde keme júrgizý 2 F Basqarý deńgeıinde júkterdi ornalastyrý jáne tasymaldaý 3 F Keme operasııalaryn basqarý jáne adamdarǵa qamqorlyq 2-keste 2. «Keme júrgizýshi, jalpy syıymdylyǵy 500 bastap 3000 deıin bolatyn teńiz kemesiniń kapıtany» eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Basqarý deńgeıinde keme júrgizý 2 F Basqarý deńgeıinde júkterdi ornalastyrý jáne tasymaldaý 3 F Keme operasııalaryn basqarý jáne adamdarǵa qamqorlyq 3-keste 3. «Keme júrgizýshi, jalpy syıymdylyǵy 3000 jáne odan joǵary bolatyn teńiz kemesiniń kapıtany» eńbek qyzmetiniń (kásiptiń) túri Shıfr Eńbek fýnksııasynyń (kásibı standart birliginiń) ataýy 1 F Basqarý deńgeıinde keme júrgizý 2 F Basqarý deńgeıinde júkterdi ornalastyrý jáne tasymaldaý 3 F Keme operasııalaryn basqarý jáne adamdarǵa qamqorlyq Eskertpe: F – fýnksııa. «Teńiz kemesiniń kapıtany» kásibı standartyna 4-qosymsha KS birlikteriniń sıpaty 1-keste 1. «Keme júrgizýshi, jaǵalaýda júzetin, jalpy syıymdylyǵy 500-den tómen bolatyn teńiz kemesiniń kapıtany» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfri Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi F 1 Z 1.1 Reıstik tapsyrma negizinde reısti josparlaý Reısti oryndaý úshin talap etiletin navıgasııalyq aspaptar, kartalar jáne navıgasııalyq quraldar, Reısti josparlaý Navıgasııalyq jáne sınoptıktik kartalarmen jumys isteı bilý.Reısti josparlaý jáne teńiz joldaryn tóseýdiń qolaıly ádisterin paıdalanyp, kez kelgen jaǵdaıda, tómendegilerdi Navıgasııalyq quraldar losııalar, teńizshilerge habarlamalar eskerip kemeni júrgizý: 1. qysylǵan sýlar 2. meteorologııalyq jaǵdaılar 3. muzdar 4. shektelgen kóri múmkinshiligi 5. qozǵalysty bólý júıeleri 6. KQBJ aımaqtary Z 1.2 Turǵan jerdi anyqtaý jáne turǵan jerdi ártúrli tásildermen anyqtaýdyń dáldigi Navıgasııalyq aspaptar, kartalar jáne navıgasııalyq quraldar Kemeniń turǵan jeri Ártúrli jaǵdaılarda turǵan jerdi anyqtaý: - astronomııalyq ádistermen -jaǵalaýdaǵy baǵdarlardy paıdalanyp, tıisti kartalardy paıdalana bilýdi qosa eseptegende, teńizshilerge habarlamalar jáne turǵan jerdi anyqtaýǵa arnalǵan basqa da quraldar - zamanaýı radıonavıgasııalyq quraldardy paıdalanyp, olardyń jumys prınsıpterine, shekteýlerine, qatelikterdiń shyǵý jerlerine, durys emes kórsetýlerdi anyqtaı bilýge asa nazar aýdarý jáne turǵan jerdi dál anyqtaý úshin dáldeý ádisterin ıgerý Navıgasııalyq quraldary Z 1.3 Apatqa ushyraǵan kemege kómek kórsetý kezinde izdeý-qutqarý opera-sııalarynyń nusqaýy Navıgasııalyq aspaptar, kartalar jáne navıgasııalyq quraldar, shtattyq qutqarý quraldary. «Saýda maqsatynda teńizde júzý týraly» 2002 jylǵy 17 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıka-synyń Zańy Apatqa ushyraǵan kemeler Izdeý-qutqarý operasııalaryn Halyqaralyq izdeý jáne qutqarý jónindegi avıasııa jáne teńiz qyzmetine qatysty nusqaýlardyń erejelerine sáıkes uıymdastyra bilý (SAR) Navıgasııalyq aspapar, kartalar jáne navıgasııalyq quraldar, shtattyq qutqarý quraldary. Halyqaralyq izdeý jáne qutqarý jónindegi avıasııa jáne teńiz qyzmetine qatysty nusqaýlar Z 1.4 Qozǵalý vahtasynda jumys atqarýdy uıymdastyrý QR TKKQJ Keme ekıpajy Vahta jumysyn atqarýdy halyqaralyq erejeler men nusqaýlarǵa sáıkes uıymdastyrý jáne atqarý, júzý qaýipsizdigin, teńiz ortasyn qorǵaý jáne keme men borttaǵy adamdardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý QR TKKQJ Z 1.5 Teńizde qaýipsiz júzýdi qamtamasyz etý. Radıo-lokatorlar, ARTJ, EKNAJ Keme Radıolokatordy, ARTJ-n jáne EKNAJ-n qosa eseptegende, barlyq derekkózderden alynatyn navıgasııalyq aqparatty baǵalaý Navıgasııalyq quraldar. KSAHE-72. Radıoloka-torlar, ARTJ, EKNAJ Z 1.6 Júzý kezinde týyndaıtyn apattyq jaǵdaılar kezindegi ekıpaj áreketteriniń nusqaýy Shtattyq órtke qarsy quraldar, keptirý júıeleri, apattan qutqarý quraldary Keme ekıpajy Dabyldar boıynsha kestege sáıkes, ekıpaj áreketterin basqarý jáne uıymdastyra bilý KО́KN. Shtattyq kep- tirý júıeleri, apattan qut- qarý qural- dary. О́mirsheńdik úshin kúres quraldary, órttiń aldyn alýdyń, aıqyndaýdyń jáne sóndirýdiń ádisteri men quraldary Z 1.7 Ártúrli gıdrometeo-rologııalyq navıgasııalyq jaǵdaılarda kemeni basqarý Navıgasııalyq aspaptar, kartalar jáne navıgasııalyq quraldar, kemeniń manevrli sıpattamalary Keme Manevrleý jáne kemeni ártúrli gıdro-meteorologııalyq jáne navıgasııalyq jaǵdaılarda basqarý Navıgasııalyq quraldar, kemeniń manevrli sıpattamalary Z 1.8 Barlyq baǵdarǵa kemeniń qaýipsiz jyldamdyǵyn tańdaý Qozǵaltqysh qondyrǵysyn dıstansııalyq basqarý júıesi Keme Kemelik kúsh beretin qondyrǵylardyń jumys prınsıpteri men tehnıkalyq sıpattamalary. Qozǵaltqysh qondyrǵysyn dıstansııalyq basqarý júıesi Navıgasııalyq quraldar, kemeniń manevrli sıpattamalary. Daıyndaýshy zaýyttyń kemege bergen tehnıkalyq qujattamasy 2 F Z 2.1 Júk josparynyń ázirlenýin baqylaý jáne ony odan ári bekitý Ornyqtylyq jáne sýǵa batpaıtyndyq týraly aqparatty bilý. Keme qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha sharalardy bilý (kemeniń ornyqtylyǵyn arttyrý jáne kemeniń teńiz áreketterinen jalpy qorǵalýyn qamtamasyz etý), júkteý jáne ballasttaý erejelerin bilý. Daıyndaýshy zaýyttyń kemege bergen tehnıkalyq qujattamasy Artý-túsirý Júkterdi qaýipsiz óńdeý, ornalastyrý, bekitý jáne tasymaldaýǵa qatysty tıisti halyqaralyq erejelerdi, kodeksterdi jáne standarttardy qoldana bilý Ornyqtylyq jáne dıfferent dıagrammalaryn, jáne korpýs qýatyn esepteýge arnalǵan qurylǵylardy paıdalaný, atap aıtqanda, málimetter bazasyn paıdalanatyn avtomatty jabdyq, sondaı-aq korpýs qýatyn qolaıly shekterde ustap turý úshin, artý jáne ballasttaý erejelerin bilý Júkterdi kemelerde ornalastyrý jáne bekitý, atap aıtqanda júkti bekitýge arnalǵan kemelik júk qurylǵylary. JOB kodeksinde kórsetilgen júkterdi tasymaldaýǵa asa nazar aýdaryp, artý-túsirý operasııalaryn júrgizý Tankerlerdi jáne tankerlerde júrgiziletin operasııalar jalpylaı bilý Júktemege, reıs kezindegi kútimge jáne júkterdi túsirýge qatysty, kemede qoljetimdi derekterdi paıdalana bilý. Tıisti normatıvtik qujattar erejelerine sáıkes, júkterdi qaýipsiz óńdeý rásimderin belgileı bilý. Belgileýdiń negizgi prınsıpterin túsindire bilý. Keme personaly men termınal arasyndaǵy tıimdi qarym-qatynas jáne ózara qatynasty jaqsartý. Halyqaralyq teńiz quqyǵynyń normalary (MK QJTT, QAJHTK, MARP-OL73/78,) Júk pen júk opera-sııalarynyń otyrǵyzylýǵa jáne ornyq-tylyqqa áseri. Aqtara tıeý kemeleriniń paıdalaný jáne konst-rýksııalyq shekteýleri Z 2.2 Júkke arnalǵan orynjaı-lardyń, lıýktik jabyn-dylardyń jáne ballasttyq tankterdiń anyqtalǵan aqaýlary men buzylýlaryn baǵalaý jáne tıisti sharalardy qabyldaý Standarttyq aqtara tıeý kemeleriniń asa mańyzdy konstrýktıvtik elementteriniń beriktigi turǵysynan shekteýlerdi bilý Júkke arnalǵan orynjaı-lardyń, lıýktik jabyn-dylardyń jáne ballasttyq tankterdiń aqaýlary men buzylýlary Korrozııanyń, metall qajýynyń jáne júkti durys óńdemeýdiń tıeý kemelerine zııandy áserlerin qalaı boldyrmaýǵa bolatyndyǵyn túsindire bilý Standarttyq tıeý kemeleriniń asa mańyzdy konstrýktıvtik elementteriniń beriktigi turǵysynan alǵandaǵy shekteýler Z 2.3 Qaýipti júkterdi tasymaldaý Qaýipti júkterdi tasymaldaý boıynsha halyqaralyq erejelerdi, talaptardy, kodeksterdi jáne usynystardy bilý Qaýipti jáne zııandy júkter Qaýipti jáne zııandy júkterdi tasymaldaýdy uıymdastyrý; artý jáne túsirý kezindegi saqtyq sharalary jáne reıs kezinde júkterdi qaraý Qaýipti júkterdi tasymaldaý boıynsha usynystarǵa qatysty Halyqaralyq erejeler, talaptar, kodekster, Qaýipti júkterdi teńizben tasymaldaýdyń Halyqaralyq kodeksin (QJTTHK), JOB kodeksin jáne Qatty aqtarylma júkter boıynsha Halyqaralyq teńiz kodeksin (QAJHTK) qosa alǵanda 3 F Z 3.1 Kemeniń otyrǵyzylýyn, onyń ornyqtylyǵyn jáne korpýsyndaǵy qýatty baqylaý Ornyqtylyq jáne sýǵa batpaıtyndyq týraly aqparat. Keme qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha sharalardy bilý (kemeniń ornyqtylyǵyn arttyrý jáne kemeniń teńiz áreketterinen jalpy qorǵalýyn qamtamasyz etý), júkteý jáne ballasttaý erejelerin bilý. Daıyndaýshy zaýyttyń kemege bergen tehnıkalyq qujattamasy Kemeniń otyrǵyzylýy, onyń ornyqtylyǵy jáne korpýsyndaǵy qýaty Keme qurylysynyń negizgi prınsıpterin, teorııalaryn jáne otyrǵyzylý men ornyqtylyqqa áser etetin faktorlardy, sondaı-aq qaýipsiz otyrǵyzylý men ornyqtylyqty qamtamasyz etýge qajetti sharalardy túsiný Ornyqtylyq jáne sýǵa batpaıtyndyq týraly aqparatty bilý. Keme qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha sharalardy bilý (kemeniń ornyqtylyǵyn arttyrý jáne kemeniń teńiz áreketterinen jalpy qorǵalýyn qamtamasyz etý). Daıyndaýshy zaýyttyń kemege bergen tehnıkalyq qujattamasy Z 3.2 Zańnama talaptarynyń oryndalýyn jáne teńizde adam ómirin qorǵaýdy jáne teńiz ortasyn qorǵaýdy qamtamasyz etý boıynsha sharalardyń oryndalýyn qadaǵalaý jáne baqylaý Halyqaralyq teńiz quqyǵynyń normalaryn bilý (MK SOLAS-74, MK MARPOL 73/78 jáne basqalary) Keme Halyqaralyq teńiz quqyǵy normalarynyń oryndalýyn qadaǵalaý jáne baqylaý (MK SOLAS-74, MK MARPOL 73/78 jáne basqalary) Halyqaralyq teńiz quqyǵy normalaryn bilý (MK SOLAS-74, MK MARPOL 73/78 jáne basqalary) Z 3.3 Kemeniń ekıpaj músheleri men jolaý-shylarynyń, qutqarý qural- dary men qurylǵyla- rynyń paıdalaný jaǵdaıynyń, órtke qarsy júıeniń jáne qaýipsizdiktiń basqa júıeleriniń qaýipsizdigin qamtamasyz etý Halyqaralyq teńiz quqyǵynyń normalaryn bilý (MK SOLAS-74) Keme О́rtpen kúres jáne kemeni tastap ketý boıynsha oqýlardy uıymdastyrý. Qutqarý quraldary men qurylǵylaryn, órtke qarsy júıeni jáne qaýipsizdiktiń basqa júıelerin paıdalaný jaǵdaıynda ustaý. Apat bolǵan jaǵdaıda, kemedegi barlyq adamdy qorǵaý jáne saqtaý úshin jasaýǵa qajetti áreketter. Buzylý saldaryn oqshaýlaý boıynsha áreketter jáne kemeni órtten, soqtyǵýdan nemese qaıyrǵa turyp qalýdan keıin saqtaý áreketteri Halyqaralyq teńiz quqyǵy normalaryn bilý (MK SOLAS-74) Z 3.4 KО́KN sáıkes, apattyq jaǵdaılarda josparlardy jáne kemeniń ómirsheńdigi úshin kúres boıynsha shemalardy ázirleý KО́KN, ómirsheńdik úshin kúres quraldary órttiń aldyn alýdyń, aıqyndaýdyń jáne sóndirýdiń ádisteri men quraldary Apattyq jaǵdaılar-daǵy áreketter jospary jáne kemeniń ómirsheńdigi úshin kúres boıynsha shemalar-dyń jospary, apattyq jaǵdaılardaǵy áreketter Apat bolǵan jaǵdaıda áreketter qabyldaý úshin, tótenshe jaǵdaılarda áreketter josparyn ázirleý Keme konstrýksııasy, ómirsheńdik úshin kúres quraldaryn qosa eseptegende О́rttiń aldyn alý, anyqtaý jáne sóndirý ádisteri men quraldary Z 3.5 Kemede medısınalyq kómek kórsetýdi uıymdastyrý jáne onyń nusqaýy Kemelerge arnalǵan Halyqaralyq medısınalyq nusqaýdy, Halyqaralyq sıgnaldar jınaǵynyń (HSJ-65) medısınalyq bólimin bilý. Qaıǵyly jaǵdaılarda alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý boıynsha nusqaýlar Kemede medısına-lyq kómek kórsetý Kelesi quraldarnyń mazmunyn praktıka júzinde, tıisti túrde paıdalana bilý: Kemelerge arnalǵan Halyqaralyq medısınalyq nusqaýdy nemese Kemelerge arnalǵan Halyqaralyq medısınalyq nusqaý talaptaryna sáıkes kemede medısınalyq kómek kórsetý boıynsha keme ekıpajynyń áreketterin basqara jáne uıymdastyra Bilý, Isteı bilý. Halyqaralyq sıgnaldar jınaǵynyń (HSJ-65) Medısınalyq taraýyn jáne Qaıǵyly oqıǵa kezinde alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý boıynsha nusqaýdy Kemelerge arnalǵan Halyqaralyq medısınalyq nusqaý. Kemelerge arnalǵan Halyqaralyq medısınalyq nusqaýdy bilý. Halyqaralyq sıgnaldar jınaǵynyń (HSJ-65) Medısınalyq taraýyn bilý. Qaıǵyly oqıǵa kezinde alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý boıynsha nusqaýdy bilý 2-keste 2. «Keme júrgizýshi, jalpy syıymdylyǵy 500 bastap 3000 deıin bolatyn teńiz kemesiniń kapıtany» eńbek qyzmetiniń (kásibiniń) túri Shıfri Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter Sheberligi jáne daǵdylary Bilimi 1 F Z 1.1 Reıstik tapsyrma negizinde reısti josparlaý Reısti oryndaý úshin talap etiletin navıgasııalyq aspaptar, kartalar jáne navıgasııalyq quraldar, losııalar, teńizshilerge habarlamalar Reısti josparlaý Navıgasııalyq jáne sınoptıktik kartalarmen jumys isteı bilý.Reısti josparlaý jáne teńiz joldaryn tóseýdiń qolaıly ádisterin paıdalanyp, kez-kelgen jaǵdaıda, tómendegilerdi eskerip kemeni júrgizý: 1. qysylǵan sýlar 2. meteorologııalyq jaǵdaılar 3. muzdar 4. shektelgen kóri múmkinshiligi 5. qozǵalysty bólý júıeleri 6. KQBJ aımaqtary Navıgasııalyq quraldar Z 1.2 Turǵan jerdi anyqtaý jáne turǵan jerdi ártúrli tásildermen anyqtaýdyń dáldigi Navıgasııalyq aspaptar, kartalar jáne navıgasııalyq quraldar Kemeniń turǵan jeri Ártúrli jaǵdaılarda turǵan jerdi anyqtaý: - astronomııalyq ádistermen - jaǵalaýdaǵy baǵdarlardy paıdalanyp, tıisti kartalardy paıdalana bilýdi qosa eseptegende, teńizshilerge habarlamalar jáne turǵan jerdi anyqtaýǵa arnalǵan basqa da quraldar - zamanaýı radıonavıgasııalyq quraldardy paıdalanyp, olardyń jumys prınsıpterine, shekteýlerine, qatelikterdiń shyǵý jerlerine, durys emes kórsetýlerdi anyqtaı bilýge asa nazar aýdarý jáne turǵan jerdi dál anyqtaý úshin dáldeý ádisterin ıgerý Navıgasııalyq quraldar Z 1.3 Apatqa ushyraǵan kemege kómek kórsetý kezinde izdeý-qutqarý operasııalarynyń nusqaýy Navıgasııalyq aspaptar, kartalar jáne navıgasııalyq quraldar, shtattyq qutqarý quraldary. «Saýda maqsatynda teńizde júzý týraly» 2002 jylǵy 17 qańtardaǵy Qazaqstan Respýb-lıkasynyń Zańy Apatqa ushyraǵan kemeler Izdeý-qutqarý operasııalaryn Halyqaralyq izdeý jáne qutqarý jónindegi avıasııa jáne teńiz qyzmetine qatysty nusqaýlardyń erejelerine sáıkes uıymdastyra bilý (SAR) Navıgasııalyq quraldar, shtattyq qutqarý quraldary Z 1.4 Qozǵalý vahtasynda jumys atqarýdy uıymdastyrý QR TKKQJ Keme ekıpajy Vahta jumysyn atqarýdy halyqaralyq erejeler men nusqaýlarǵa sáıkes uıymdastyrý jáne atqarý, júzý qaýipsizdigin, teńiz ortasyn qorǵaý jáne keme men borttaǵy adamdardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý QR TKKQJ Z 1.5 Teńizde qaýipsiz júzýdi qamtamasyz etý Radıolokatorlar, ARTJ, EKNAJ Keme Radıolokatordy, ARTJ-n jáne EKNAJ-n qosa eseptegende, barlyq derekkózderden alynatyn navıgasııalyq aqparatty baǵalaý Navıgasııalyq quraldar. KSAHE-72. Radıolo-katorlar ARTJ, EKNAJ Z 1.6 Júzý kezinde týyndaıtyn apattyq jaǵdaılar kezindegi ekıpaj áreketteriniń nusqaýy Shtattyq órtke qarsy quraldar, keptirý júıeleri, apattan qutqarý quraldary Keme ekıpajy Dabyldar boıynsha kestege sáıkes, ekıpaj áreketterin basqarý jáne uıymdastyra bilý KО́KN. Shtattyq keptirý júıeleri, apattan qutqarý quraldary. О́mirsheńdik úshin kúres quraldary, órttiń aldyn alýdyń, aıqyndaýdyń jáne sóndirýdiń ádisteri men quraldary Z 1.7 Ártúrli gıdrometeo-rologııalyq navıgasııalyq jaǵdaılarda kemeni basqarý Navıgasııalyq aspaptar, kartalar jáne navıgasııalyq quraldar, kemeniń manevrli sıpattamalary Keme Manevrleý jáne kemeni ártúrli gıdro-meteorologııalyq jáne navıgasııalyq jaǵdaılarda basqarý Navıgasııalyq quraldar, kemeniń manevrli sıpattamalary Z 1.8 Barlyq baǵdarǵa kemeniń qaýipsiz jyldamdyǵyn tańdaý Qozǵaltqysh qondyrǵysyn dıstansııalyq basqarý júıesi Keme Kemelik kúsh beretin qondyrǵylardyń jumys prınsıpteri men tehnıkalyq sıpattamalary. Qozǵaltqysh qondyrǵysyn dıstansııalyq basqarý júıesi Navıgasııalyq quraldar, kemeniń manevrli sıpattamalary. Daıyndaýshy zaýyttyń kemege bergen tehnıkalyq qujattamasy 2 F Z 2.1 Júk josparynyń ázirlenýin baqylaý jáne ony odan ári bekitý Ornyqtylyq jáne sýǵa batpaıtyndyq týraly aqparatty bilý. Keme qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha sharalardy bilý (kemeniń ornyqtylyǵyn arttyrý jáne kemeniń teńiz áreketterinen jalpy qorǵalýyn qamtamasyz etý), júkteý jáne ballasttaý erejelerin bilý. Daıyndaýshy zaýyttyń kemege bergen tehnıkalyq qujattamasy Artý-túsirý Júkterdi qaýipsiz óńdeý, ornalastyrý, bekitý jáne tasymaldaýǵa qatysty tıisti halyqaralyq erejelerdi, kodeksterdi jáne standarttardy qoldana bilý Ornyqtylyq jáne dıfferent dıagrammalaryn, jáne korpýs qýatyn esepteýge arnalǵan qurylǵylardy paıdalaný, atap aıtqanda, málimetter bazasyn paıdalanatyn avtomatty jabdyq, sondaı-aq korpýs qýatyn qolaıly shekterde ustap turý úshin, artý jáne ballasttaý erejelerin bilý Júkterdi kemelerde ornalastyrý jáne bekitý, atap aıtqanda júkti bekitýge arnalǵan kemelik júk qurylǵylary. JOB kodeksinde Halyqaralyq teńiz quqyǵynyń normalary (MK QJTT, QAJHTK, MA RPOL 73/78,) Júk pen júk opera-sııalarynyń otyrǵyzylýǵa jáne ornyqtylyqqa áseri. Aqtara tıeý kemeleriniń paıdalaný jáne konstrýk-sııalyq shekteýleri kórsetilgen júkterdi tasymaldaýǵa asa nazar aýdaryp, artý-túsirý operasııalaryn júrgizý Tankerlerdi jáne tankerlerde júrgiziletin operasııalar jalpylaı bilý Júktemege, reıs kezindegi kútimge jáne júkterdi túsirýge qatysty, kemede qoljetimdi derekterdi paıdalana bilý. Tıisti normatıvtik qujattar erejelerine sáıkes, júkterdi qaýipsiz óńdeý rásimderin belgileı bilý. Belgileýdiń negizgi prınsıpterin túsindire bilý. Keme personaly men termınal arasyndaǵy tıimdi qarym-qatynas jáne ózara qatynasty jaqsartý. Z 2.2 Júkke arnalǵan orynjaılardyń, lıýktik jabyndylardyń jáne ballasttyq tankterdiń anyqtalǵan aqaýlary men buzylýlaryn baǵalaý jáne tıisti sharalardy qabyldaý Standarttyq aqtara tıeý kemeleriniń asa mańyzdy konstrýktıvtik elementteriniń beriktigi turǵysynan shekteýlerdi bilý Júkke arnalǵan oryn-jaılar-dyń, lıýk- tik jabyn-dylardyń jáne ballast-tyq tank- terdiń aqaýlary men buzylý-lary Korrozııanyń, metall qajýynyń jáne júkti durys óńdemeýdiń tıeý kemelerine zııandy áserlerin qalaı boldyrmaýǵa bolatyndyǵyn túsindire bilý. Standarttyq tıeý kemeleriniń asa mańyzdy konstrýktıvtik elementteriniń beriktigi turǵysynan alǵandaǵy shekteýler Z 2.3 Qaýipti júkterdi tasymaldaý Qaýipti júkterdi tasymaldaý boıynsha halyqaralyq erejelerdi, talaptardy, kodeksterdi jáne usynystardy bilý Qaýipti jáne zııandy júkter Qaýipti jáne zııandy júkterdi tasymaldaýdy uıymdastyrý; artý jáne túsirý kezindegi saqtyq sharalary jáne reıs kezinde júkterdi qaraý Qaýipti júkterdi tasymaldaý boıynsha usynystarǵa qatysty Halyqaralyq erejeler, talaptar, kodekster, Qaýipti júkterdi teńizben tasymaldaýdyń Halyqaralyq kodeksin (QJTTHK), JOB kodeksin jáne Qatty aqtarylma júkter boıynsha Halyqaralyq teńiz kodeksin (QAJHTK) qosa alǵanda 3 F Z 3.1 Kemeniń otyrǵyzylýyn, onyń ornyqtylyǵyn jáne korpýsyndaǵy qýatty baqylaý Ornyqtylyq jáne sýǵa batpaıtyndyq týraly aqparat. Keme qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha sharalardy bilý (kemeniń ornyqtylyǵyn arttyrý jáne kemeniń teńiz áreketterinen jalpy qorǵalýyn qamtamasyz etý), júkteý jáne ballasttaý erejelerin bilý. Daıyndaýshy zaýyttyń kemege bergen tehnıkalyq qujattamasy Kemeniń otyrǵy-zylýy, onyń ornyq-tylyǵy jáne korpý-syndaǵy qýaty Keme qurylysynyń negizgi prınsıpterin, teorııalaryn jáne otyrǵyzylý men ornyqtylyqqa áser etetin faktorlardy, sondaı-aq qaýipsiz otyrǵyzylý men ornyqtylyqty qamtamasyz etýge qajetti sharalardy túsiný Ornyqtylyq jáne sýǵa batpaıtyndyq týraly aqparatty bilý. Keme qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha sharalardy bilý (kemeniń ornyqtylyǵyn arttyrý jáne kemeniń teńiz áreketterinen jalpy qorǵalýyn qamtamasyz etý). Daıyndaýshy zaýyttyń kemege bergen tehnıkalyq qujattamasy Z 3.2 Zańnama talaptarynyń oryndalýyn jáne teńizde adam ómirin qorǵaýdy jáne teńiz ortasyn qorǵaýdy qamtamasyz etý boıynsha sharalardyń oryndalýyn qadaǵalaý jáne baqylaý Halyqaralyq teńiz quqyǵynyń normalaryn bilý (MK SOLAS-74, MK MARPOL 73/78 jáne basqalary) Keme Halyqaralyq teńiz quqyǵy normalarynyń oryndalýyn qadaǵalaý jáne baqylaý (MK SOLAS-74, MK MARPOL 73/78 jáne basqalary) Halyqaralyq teńiz quqyǵy normalaryn bilý (MK SOLAS-74, MK MARPOL 73/78 jáne basqalary) Z 3.3 Kemeniń ekıpaj músheleri men jolaý-shylarynyń, qutqarý quraldary men qurylǵylarynyń paıdalaný jaǵdaıynyń, órtke qarsy júıeniń jáne qaýipsizdiktiń basqa júıeleriniń qaýipsizdigin qamtamasyz etý Halyqaralyq teńiz quqyǵynyń normalaryn bilý (MK SOLAS-74) Keme О́rtpen kúres jáne kemeni tastap ketý boıynsha oqýlardy uıymdastyrý. Qutqarý quraldary men qurylǵylaryn, órtke qarsy júıeni jáne qaýipsizdiktiń basqa júıelerin paıdalaný jaǵdaıynda us