− BJT-ny kimder jáne ne úshin tóleıdi?
- Biryńǵaı jıyntyq tólem ózin-ózi jumyspen qamtyǵan azamattarǵa jeke kásipker retinde tirkelmeı-aq, óz isin zańdastyrýyna jáne zeınetaqymen qamtylýyna, áleýmettik jáne medısınalyq saqtandyrý júıeleriniń tolyqqandy qatysýshysy bolýǵa múmkindik beredi.
Salyq kodeksiniń 774-babyna sáıkes, myna sharttardy oryndaıtyn:
– jaldamaly jumyskerlerdiń eńbegin paıdalanbaıtyn;
− jeke tulǵalarǵa qyzmet kórsetetin nemese olarǵa jeke qosalqy sharýashylyqtyń ónimderin satatyn kásipkerler BJT tóleı alady.
Bul rette BJT tóleýshi mártebesin alý úshin jeke tulǵanyń tabys mólsheri jylyna 1 175 AEK-ten aspaýy tıis. Demek bul coma 2023 jyly 4 053 750 teńgege teń. Eger bir jyl ishinde tabys osy kórsetkishten asyp ketse, bul azamat jeke kásipker retinde tirkelýge mindetti bolady.
BJT kelesi qyzmet túrlerimen aınalysatyn tulǵalar úshin jaramdy:
– tapsyrys boıynsha tigin tigý, toqý;
– óz páterin jalǵa berý;
– kókónister men jemisterdi ósirý jáne satý, úıde kondıterlik jáne t.b ónimder jasap satý (saýda nysandarynyń aýmaǵynda emes);
– omarta ustaý;
– jeke qosalqy sharýashylyqtan et jáne sút ónimderin satý.
Al myna tulǵalar BJT tóleı almaıdy:
– saýda ortalyqtary aýmaǵynda qyzmet kórsetetin jeke tulǵalar;
– jeke praktıkamen aınalysatyn adamdar (notarıýstar, advokattar, jeke sot oryndaýshylary jáne t.b.);
– turǵynjaıdy qospaǵanda, múlikti jalǵa (jaldaýǵa) beretinder;
– qandastardy qospaǵanda, sheteldikter men azamattyǵy joq tulǵalar;
– Jeke kásipker retinde tirkelgen tulǵalar.
− BJT tóleýshi retinde tirkelýdiń artyqshylyǵy nede?
- О́zin-ózi jumyspen qamtyǵan azamattardy BJT tólemegeni úshin qandaı da bir jaýapkershilikke tartý sharasy qarastyrylmaǵan. Alaıda ózin-ózi jumyspen qamtyǵan adam biryńǵaı jıyntyq tólemniń bir aıyn ýaqytyly tólemese, saqtandyrý mártebesinen aıyrylady. Sondyqtan aı saıyn tólem ýaqytyn ótkizip almaý mańyzdy nemese aldaǵy kezeńderge aldyn ala tólem jasaý kerek.
Bul azamattar salyq organynda tirkeýde bolmasa zeınetaqy jáne áleýmettik qamsyzdandyrýdan tys qalady. Al BJT tólemi osy máselelerdi ońtaıly sheshedi. Oǵan qosa patent nemese «jeńildetilgen» rejımmen salystyrǵannyń ózinde aı saıynǵy salyq júktemesiniń mólsheri kóp emes.
Jarnanyń tómen mólsheri. Jalpy BJT-ǵa mynalar kiredi:
10% – jeke tabys salyǵy (JTS);
20% – áleýmettik aýdarymdar (ÁA);
30% – mindetti zeınetaqy jarnalary (MZJ);
40% – mindetti medısınalyq saqtandyrýǵa aýdarymdar (MÁMS)
Biryńǵaı jıyntyq tólem tóleý aýyldyq aımaqtarda turatyn azamattarǵa tıimdi. Sebebi olar aı saıyn 1725 teńgeden (1725*12=20700) tólep, MÁMS aıasynda barlyq medısınalyq qyzmet túrin shekteýsiz alady. Iаǵnı qajetti tekserýlerden ótip, oǵan júzdegen myń, tipti mıllıondaǵan teńgege operasııa jasaı alady. Ońaltý kýrsynan ótip, ambýlatorııalyq negizde dárigerdiń baqylaýynda bolady. Bul jerde pasıent atalǵan medısınalyq qyzmetter úshin qosymsha tólem jasamaıdy. Iаǵnı, árbir saqtandyrylǵan adam aýdarǵan jarna mólsherine qaramastan, medısınalyq qyzmetterdi tolyq kólemde ýaqytyly alýǵa quqyly.
