SIM Saýda komıtetiniń monıtorıngine sáıkes, óńirlerdiń kóbinde áleýmettik mańyzy bar kókónister belgilengen ındıkatıvtik baǵalarǵa sáıkes keledi. Alaıda Astana, Shymkent, Qaraǵandy jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda olar belgilengen ındıkatıvterden asyp satylady.
«Kóptegen aımaq baǵany turaqtandyrý tetikterin qalaı bolsa solaı júzege asyryp, osy jumystyń oń nátıje berýine kedergi jasap otyr. Jekelegen óńirlerde sharttar boıynsha bron alyp tastaý 5 aıǵa deıin belgisiz bolady, bul rette kókónisterdiń barlyq kólemi emes, qorlardyń bir bóligi ǵana shyǵarylady. Atyraý oblysynda kókónisterdi satý 2022 jylǵy qyrkúıekten bastap baqylaý-kassalyq apparaty joq qala bazarlaryndaǵy 6 saýda núktesinde júrgiziledi. Almatyda qyryqqabattan bron alyp tastaýdy sáýir aıynda ǵana bastaý josparlanýda. Tıisinshe, biz munda maýsymaralyq taýar ıntervensııasynyń nátıjelerin ala almaımyz», dedi Aıdar Ábildabekov.
Kókónisterdiń taýarlyq ıntervensııalarynyń kólemin aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Erbol Tasjúrekov aıtty.
«Aqpan aıynyń basynan bastap kartopty satý kólemi 7,1 myń tonnany qurady, bul buryn kelisimshart jasalǵan kólemniń 8,6%-yn ǵana quraıdy, sábiz – 2,8 myń tonna (10,2%), qyryqqabat – 2,4 myń tonna (11,8%), pııaz – 3,9 myń tonna (16,5%)», dedi ol.
Aıdar Ábildabekovtiń aıtýynsha, kelesi aptada óńirlik ÁKK men TájAgroPromEksport arasynda erte egin jınaýǵa tikeleı kelisimsharttar jasasý úshin Tájikstanǵa sapar josparlanǵan. Bul rette Abaı, Jetisý, SQO jáne Atyraý oblystary Tájikstannan jetkiziletin erte jınalǵan pııazdy qajet etpeıtinin, al ShQO men BQO úshin ony mamyr aıynda ǵana aldyrtý kerektigin aıtty.
«Azyq-túlik baǵasy – áleýmettik-ekonomıkalyq kún tártibindegi basty máselelerdiń biri. Bir apta ishinde ósim 0,3%-dy qurady. Biz baǵany turaqtandyrý úshin turaqtandyrý qorlaryn qurdyq, qalyptasqan qorlar kókónisteri boıynsha bron alyp tastaý qarqyny álsiz. Qorlardyń málimdelgen kólemderge sáıkestigi boıynsha suraqtar týyndaıdy. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine barlyq óńirlerde turaqty qorlarda kókónister men olardyń kólemine tekserý júrgizýdi, ÁKK qyzmetiniń tıimdiligin tekserýdi tapsyramyn. Qarjy mınıstrligi, MKK jáne SIM FDO derekterin taldaý arqyly qalyptastyrylǵan qorlardan bron alyp tastaýdy tekserýi kerek», dedi Serik Jumanǵarın.
SIM birinshi vıse-mınıstri Arman Shakqalıev iri saýda naryqtary jumysynyń tıimdiligin arttyrý jáne jańǵyrtý jónindegi jumystyń iske asyrylý barysy týraly habardar etti. Atap aıtqanda, «Altyn orda» naryǵy respýblıkanyń kóterme saýdasynyń 40%-na deıin qalyptastyrady. Kúndelikti bazarǵa 10 000-ǵa deıin tutynýshy barady, ortasha júkteme – 400 fýra kókónis jáne jemis-jıdek ónimderi, onyń ishinde kórshi elderden ákelinetinderi de bar.
«О́tken jyldan bastap Bas prokýratýra basqa organdarmen birlesip, naryq qyzmetiniń barlyq salalarynda kóptegen buzýshylyqtardy anyqtady, 30 ákimshilik is qozǵaldy. Alaıda kóleńkeli saýda jalǵasýda, órt, veterınarlyq qaýipsizdik, zańsyz kóshi-qon buzýshylyqtary bar. Osyǵan uqsas problemalar eldiń basqa da iri kóterme naryqtarynda anyqtalýda. О́tken senbide biz elordanyń iri saýda bazarlarynda keńester ótkizdik, avtodúkenderden bólshek saýdaǵa deıingi barlyq joldy júrip óttik. Áńgime barysynda ǵana bazarlardyń úsh ıesi ÁMAT taýarlaryn satý úshin 15 saýda núktesin tegin bólýge mindettendi. Basqa óńirlerde de jaǵdaı osyndaı ekenine senimdimin. Bul ákimdikterdiń naryqtarda baǵany turaqtandyrý boıynsha jumysty tıisti túrde júrgizbeıtinin kórsetedi», dedi Arman Shakqalıev.
Bazarlar jumysyn órkenıetti formatqa kóshirý sheńberinde Almaty men Almaty oblysynda kontrmagnıt bazarlaryn qurý usynylady. Bul naryqtardyń qyzmetin retke keltirýge, kóleńkeli aınalymdy qysqartýǵa, salyq túsimderin arttyrýǵa, otandyq óndirýshilerdiń ótkizý naryqtaryna tikeleı qol jetkizýin qamtamasyz etýge múmkindik beretin A klasyndaǵy saýda ortalyqtary bolmaq.
«Naryqtardy jańǵyrtý baǵdarlamasy sheńberinde josparlanǵan, 2023 jylǵy 1 qańtarǵa deıin Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynda aıaqtalýy tıis jumys úılestirilmegendikten, iske asyrylmaǵan. 2025 jyldyń sońyna deıin 68 bazardy jańǵyrtý mindeti tur, onyń 18-i respýblıkalyq mańyzy bar qalalarda, al qalǵan 50-i óńirlerde ornalasqan. Búgin biz JSQ ázirleýden bastap ýákiletti organdarmen kelisýge deıin kezeń-kezeńmen merzimder men oryndaýshylar kórsetilgen Jol kartasynyń jobasyn daıyndadyq. Barlyq jumysty belgilengen merzimde aıaqtaý qajet», dedi Arman Shakqalıev.
Sonymen qatar keńeste qazaqstandyq avtoóndirýshiler daıyndaǵan áleýmettik azyq-túlik ónimderin satýǵa arnalǵan avtodúkender, jyljymaly núkteler qurý jobasy usynyldy. Olardyń artyqshylyqtary – stasıonarlyq saýda núktelerinen táýelsizdik, jyljý múmkindigi, bul baǵa men qoljetimdilikke aıtarlyqtaı áser etedi. Qoljetimdi baǵamen avtonesıe berý, bólip tóleý baǵdarlamasy bar, óndirýshiler qajetti mólsherde óndirýge daıyn. Bul usynystar óńirlerge joldandy.
