Otyrysty ashqan Úkimet basshysy munaı-gaz ónerkásibi el ekonomıkasynyń negizgi salalarynyń biri bolyp qala beretinin atap ótti. Táýelsizdik alǵannan beri elimizde munaı men gaz kondensatyn óndirý kólemi úsh jarym eseden astamǵa, ıaǵnı jylyna 25 mln tonnadan 90 mln tonnaǵa deıin ósti. OPEK derekteri boıynsha, Qazaqstan búginde munaıdy TOP-10 eksporttaýshynyń qataryna kiredi.
«Jalpy, elimizde munaı-gaz salasy álemdik trendterge saı belsendi damyp keledi. Ol úshin óndiristiń tıimdiligin arttyrýdan bastap qaıta óńdeý óndiristerin keńeıtýge deıin qajetti sharalar qabyldanyp jatyr», dedi ol.
Energetıka mınıstri Bolat Aqsholaqov baıandamasynda, geologııalyq barlaýǵa qosymsha ınvestısııalar tartý úshin kómirsýtekterdi, onyń ishinde gazdy barlaý jáne óndirý jónindegi kúrdeli jobalar úshin retteýshilik jáne fıskaldyq preferensııalar paketin kózdeıtin Jaqsartylǵan modeldik kelisimshart engizilgenin atap ótti. 2023 jyly ınvestısııa kólemi 6 mlrd dollar bolatyn osyndaı alǵashqy kelisimshartqa qol qoıyldy. Investısııalyq quny shamamen 2 mlrd dollardy quraıtyn taǵy bir kelisimshartqa qol qoıý pysyqtalýda.
Budan basqa, salada elektrondy aýksıondar ótkizýdi ońaılatý jóninde sharalar qabyldandy. Osy jyly ken oryndaryn jyldam qoldanysqa berý úshin jer qoınaýyn paıdalaný salasyndaǵy rásimderdi jeńildetý jumystary jalǵasady.
Munaı-gaz hımııasy ónerkásibi munaı-gaz sektoryn shıkizattyq baǵyttan qosylǵan quny joǵary ónim shyǵarýǵa qaıta baǵdarlaý sheńberinde belsendi damýda. Atap aıtqanda, ótken jyldyń sońynda qýattylyǵy 500 myń tonna polıpropılen óndiretin álemdik deńgeıdegi iri munaı-hımııa zaýytynyń biri iske qosyldy, ol respýblıkanyń ishki qajettiligin tolyǵymen jabýǵa múmkindik beredi. Qosymsha 12 mlrd AQSh dollary kólemindegi ınvestısııa somasyna polıetılen, býtadıen jáne polıetılentereftalat óndirý boıynsha taǵy tórt iri joba iske asyrylyp otyr.
Aldaǵy ýaqytta Energetıka mınıstrligi ulttyq ekonomıkanyń túrli salalarynyń qajettilikterin munaı-gaz hımııa ónerkásibiniń múmkindikterimen ózara baılanystyrý jáne ımportty almastyrý, jańa ónimge standarttardy engizý, sondaı-aq normatıvtik bazany jetildirý jónindegi sharalar qabyldaýdy josparlap otyr.
Premer-mınıstr bul qadamdardyń barlyǵyn jeke zańnyń ázirlenýin kútpeı-aq, zańǵa táýeldi aktiler deńgeıinde qabyldaý qajet ekenin atap ótti.
Otyrys barysynda qatysýshylar salyq salý, geologııany damytý, ekologııalyq talaptardy saqtaý, munaı eksporty, jalpy salanyń ashyqtyǵyn arttyrý jáne basqa da birqatar máseleni talqylady. Ár taqyryp boıynsha Energetıka mınıstrligi, Ekologııa mınıstrligi, Indýstrııa jáne basqa vedomstvolardyń basshylary jan-jaqty túsinikteme berip, pikirlerin bildirdi.
Premer-mınıstr talqylaýdy qorytyndylaı kele, munaı-gaz salasynyń qarqyndy damýy búkil ekonomıka úshin mańyzdy úderis ekenin atap ótti. Osyǵan baılanysty ol qosymsha ınvestısııalar tartý úshin Jaqsartylǵan modeldik kelisimshartty qoldanýdy jedeldetý jáne bızneske ákimshilik qysymdy tómendetý boıynsha jumysty jalǵastyrý qajettigin jetkizdi.
«Jaqyn arada munaı-gaz salasy boıynsha 800-ge jýyq túrli artyq talaptardy qysqartý josparlanyp otyr. Bul sharalar bıznes-qoǵamdastyqpen jáne «Atameken» Ulttyq palatasymen tyǵyz baılanysta qabyldanyp jatyr. Úkimet budan ári de osyndaı syndarly negizde jumys isteýge daıyn», dedi Premer-mınıstr.
Qorytyndylaı kele, Álıhan Smaıylov Energetıka mınıstrligine otyrysta aıtylǵan usynystardy eskerýdi jáne memleket pen jeke ınvestorlardyń múddeleri arasyndaǵy teńgerimdi saqtaı otyryp, kóterilgen máselelerdi sheshý joldaryn tabýdy tapsyrdy.
Keńes otyrysyna ortalyq memlekettik organdardyń, «Atameken» UKP tóralqasy men negizgi komıtetteriniń basshylary, iri salalyq odaqtardyń, qaýymdastyqtar men jeke kompanııalardyń ókilderi, Qazaqstan kásipkerleriniń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi ýákil jáne t. b. qatysty.
