Polısııa qyzmetkeri erlik kórsetken oqıǵany eske sala ketsek, sheteldik er adam tapa-tal túste ańshylyq sholaq myltyqpen qarý-jaraq dúkenine qaraqshylyq shabýyl jasap, kúzetshini jaralady. «Saıga» karabınin urlap ketýge tyrysty. Bul oqıǵa úsh stýdenttik jataqhana men jalpy bilim beretin mektep ornalasqan, adam kóp shoǵyrlanǵan Shymkenttiń ortalyǵynda boldy. Polıseılerdiń jedel áreketi men kásibıliginiń arqasynda qaıǵyly oqıǵanyń aldy alyndy. Kúdiktini ustaǵan Arman Áripjanov atys kezinde oqıǵa ornyna jaqyn jerde jumysta bolǵan.
«Ol ýaqytta áriptesimmen jumysta beınebaqylaý kamerasyn qarap, urlaý derekterin zerttep jatqanbyz. Atysty estip, birden kóshege shyqtym. Kóshede stýdentter kóp edi, olarǵa qashý keregin aıttym. Artynsha, kúdiktiniń sońynan júrip, ońtaıly sátti paıdalanyp, patrýl kóliginiń qasynda ustap aldym. Sol kezde ol meni atyp jibermek boldy. Qoryqqan joqpyn, óz jumysymdy istedim ǵoı. Bastysy, kúdiktiniń qarýyn tartyp alý kerek boldy», deıdi polısııa kapıtany Arman Áripjanov.
Prezıdenttiń Jarlyǵymen orden alǵan, medalmen marapattalǵan polıseıler úshinshi megapolıste az emes. Jumysyna shyn berilgen adal qyzmetkerler de jeterlik. Mıllıonnan astam turǵyny bar, kúnine myńnan asa qonaq pen týrıst keletin, qalada kólik te kóp. Iаǵnı polıseılerge qoıylatyn talaptar da jyl ótken saıyn kúsheıýde.
Qazirgi tańda, Shymkentte 3 myńnan asa beınekamera jumys isteıdi. Aldaǵy ýaqytta taǵy 1500-ge jýyq «Sergek» kameralaryn iske qosý josparlanyp otyr. Bul qurylǵy qala joldaryndaǵy tártip pen qaýipsizdikti saqtaýda polısııanyń kómekshi serigine aınaldy. Máselen, jaqynda atalǵan beınekameralardyń kómegimen balabaqshadan shyǵyp, belgisiz baǵytta joǵalyp ketken 5 jasar qyzdy tártip saqshylary jarty saǵatta taýyp, ata-anasyna tapsyrdy. Budan bólek, jedel basqarý ortalyǵynyń beınebaqylaý kameralary arqyly qańtar aıynda qaladaǵy páterlerdiń birinen quny jarty mıllıon teńge turatyn altyn áshekeılerdi urlaǵan Shyǵys Qazaqstan oblysynyń turǵyndary ustaldy. Keıin olardyń Almaty jáne Taraz qalalarynda da osyǵan uqsas páter urlyǵyna qatysy bar ekeni anyqtalǵan. Al «Qorǵaý – qaýipti júrgizýshi» qosymshanyń kómegimen búginge deıin, jalǵan memlekettik tirkeý nómirin taqqan 88 avtokólik, júrgizýshi kýáliginen aıyrylǵan 69 adam jáne kólik basqarý quqyǵy joq bir jarym myńǵa jýyq tizgindeýshi jaýapkershilikke tartylǵan. Sondaı-aq «Qorǵaý-Sergek» júıesimen 9 513 jol erejesin buzý jaıtyna qatysqan 3 myńnan asa tulǵa anyqtaldy.
Megapolıste 246 mektep bar. Onyń 151-i memlekettik, 95-i jekemenshik bilim ordasy. Olardyń barlyǵynda jedel basqarý ortalyǵymen tikeleı baılanystyrylǵan beınebaqylaý kameralary men «SOS» dabyl túımeleri iske qosylǵan. Mektep qabyrǵasyndaǵy tártipti, kamera arqyly baqylaýshy ınspektorlar qadaǵalaıdy. Nátıjesinde, sońǵy jyldary jasóspirimder arasyndaǵy quqyq buzýshylyq pen qylmystyń tómendeý úrdisi baıqalady. Qalada krımınogendik ahýal turaqty. Aýyr jáne asa aýyr qylmystardyń ashylý deńgeıi ótken jylmen salystyrǵanda 30%-ǵa joǵarylady. Búginniń asa ózekti máselesine aınalǵan ınternet-alaıaqtyqqa baılanysty departamentte tájirıbeli mamandardan turatyn jedel-tergeý toby qurylǵan. Úılesimdi jumystyń nátıjesinde ótken jyly ınternet-alaıaqtyqpen aınalysqan 4 qylmystyq top anyqtalyp, ustaldy. Búginde tártip saqshylary aqparat keńistigindegi barlyq múmkindikti paıdalanyp, azamattarǵa alaıaqtardyń arbaýyna túsip qalmaýdy eskertip keledi. Turǵyndardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan profılaktıkalyq sharalardyń nátıjesinde ınternet alaıaqtyq qylmysy 35 paıyzǵa azaıǵan.
Jalpy, Shymkent qalasy boıynsha jyl basynan 55 068 ákimshilik quqyq buzýshylyq anyqtalǵan. Bıylǵy 27 aqpan men 5 naýryz aralyǵynda polısııa departamenti jedel basqarý ortalyǵynyń «102» arnasyna 8 331 ártúrli sıpattaǵy qońyraý shalynǵan. Onyń 3 787-i tirkeýge alynyp, tergeý amaldary júrgizilýde. Bir apta ishinde beınebaqylaý kameralarynyń kómegimen 12 qylmys ashylǵan.
ShYMKENT
