Baby kelispegen baǵdarlama nemese kásipkerlerdi tyńdaıtyn qulaq bolsa...

Baǵdarlamany el ıgiligi úshin keshendi túrde qolǵa alyp, tolyq júzege asyrý úshin mınıstr­ler men vıse-mınıstrler jáne ulttyq kompanııalardyń bas­qarma tóraǵalarynyń deń­geıin­de kásipkerlermen birge bári bir ústeldiń basynda otyryp, mem­lekettiń azyq-túlik qaýipsizdigi úshin iske asyrylatyn «Qazaqstanda jasalǵan» atty ulttyq jobany qaıtadan jan-jaqty talqylap, kim nege jaýapty bolatynyn, kimniń qaı baǵytta jumys isteýge tıis ekenin anyqtap, onyń bárin Premer-mınıstr árbir mekemege mindettep, ár sóılemniń núkte-útirine deıin shegelep alǵanymyz lázim, deıdi. О́ıtpegende kásipkerlerge kómek, otandyq óndiristerdi órkendetý, aýyl sharýashylyǵy men aýyldaǵy shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý, demeý degen sózdiń bári bos áýreshilik ári Qazaqstan halqyn taǵy da aldaý bolyp shyǵary haq», dep otyr ashy janaıqaıyn jetkizgen ashýly aǵaıyn.

Úkimet pen Parlamentke usynys­tary men ótinishterin aldyn ala jetkizý úshin jetekshi qaýymdastyqtar jetek­shileriniń basyn qosý maqsatynda «Atameken» Ulttyq kásipkerler palata­synyń agroónerkásiptik keshen jáne tamaq ónerkásibi departamenti arnaıy alań usynyp, múddeli toptar dóńgelek ústel basynda jınaldy. Onda «Qazaqstanda jasalǵan» baǵ­darlama­syn ázirleý sheńberinde otandyq ón­dirý­shilerdi qoldaýdyń barlyq ótkir máselelerin talqylap, naqty máselelerdi alǵa shyǵardy. Oǵan «Qazaqstan Sút odaǵynyń» dırektory Vladımır Kojev­nıkov, «Qazaqstan saýda óner­kásibi qaýym­dastyǵy» prezıdenti Jibek Áji­baeva, «Qazaqstan qus ósirý oda­ǵy» prezıdenti Rýslan Sharıpov, «Ata­­meken» UKP basqarma tóraǵasynyń oryn­basary, Agroónerkásiptik keshen jáne tamaq ónerkásibi departamentiniń dı­rek­tory Erbol Eseneev, taǵy basqa­lar qatysty.

Kezdesýge qatysýshylar – azyq-túlik ónimderin óndirý boıynsha qaýym­dastyqtar men sala­lyq odaqtardyń basshy­lary baǵdar­lama otandyq óndirý­shilerdiń múddelerin qalaı qor­ǵaýǵa tıis eken­digine basa nazar aýdar­dy. Oǵan qatysty óz pikirlerin aıtyp, «Qazaq­standa jasalǵan» baǵdar­lamasy nelikten óziniń qazirgi kúıinde shala­ǵaılyqtan zııan shegip otyrǵanyn naqtylady. Sóıtip, taǵy da kezekti burmalaýǵa ushyraý qaýpi bar degen alańdaýshylyǵymen bólisti.

«Qazaqstanda jasalǵan» baǵdar­la­ma­syn talqylaý búgin onlaın-formatta ótip jatyr. О́kinishtisi, qatysýǵa sha­qyr­týlar kóbine-kóp otyrysqa bir kún qalǵanda keledi. Sonyń saldarynan kóptegen bıznes ókilderi daıyndalýǵa nemese qatysýǵa úlgermeı qalady. Son­dyqtan biz jumystyń tekserilgen túrine qaıta oralýdy jáne zańnamada talap etilgendeı, osy baǵdarlamany talqylaý úshin tikeleı jumys tobyn qurýdy usynamyz. Top bıznestiń bar­lyq túzetýleri men eskertýlerin jaz­basha túrde jáne hattamamen qabyl­daı­tyn bolady. Tek osylaı ǵana biz taraptardyń pikirlerin eskerip, jumys isteıtin qujatty ala alamyz», dedi «Qazaqstan Sút odaǵynyń» dırektory Vladımır Kojevnıkov.

«Qazaqstanda jasalǵan» jalpyult­­­tyq baǵdarlamasyn ázirleý týraly jyl basynda jarııalanǵan bolatyn. Onyń maqsaty jergilikti naryqta sapa­ly otandyq ónimdi jan-jaqty qoldaý, qazaqstandyq óndirýshilerge óz ónimderin saýda jelilerinde ilge­ri­letýge kómektesý – qazaqstandyq ónim eń jaqsy saýda alańdary men ne­ǵur­lym tıimdi satý sharttaryn alýy úshin deklarasııalanady. Qazirdiń ózin­de otandyq azyq-túlik ónimderine ar­nalǵan saýda sóreleriniń 50 paıyz jáne ónerkásiptik taýarlarǵa 10 paıyz ǵana bólý týraly usynys talqylanýda. Biraq óndirýshilerdiń pikirinshe, qazaq­standyq ónimderdiń kóptegen sanattary boıynsha otandyq bólshek saýda sóreleriniń 70 paıyzyna deıin bólý qajet eken.

Kezdesýge qatysýshylardyń oıyna zer salsaq, búgingi tańda azyq-tú­lik naryǵynda saýda jelileri ús­tem­dik etip, ózderiniń yńǵaıyna qaraı erejeler jasaıdy. Olar otandyq óndi­rýshige múldem paıdaly emes. Saý­da – árıne, ekonomıkanyń qajetti ele­menti. Biraq ózindik óndiris memleket úshin mańyzdyraq bolýy tıis. Ishki óndiris eldegi turaqtylyqty, syrt­qy qaýipterden naqty táýelsizdikti qalyptastyratyny málim. Sondaı-aq memlekettik bıýdjetti tolyqtyryp, ju­mys oryndaryn ashatyny aıtpasa da tú­sinikti. Álemdegi barlyq tabysty elder ózindik óndiristi damytýǵa jáne qoldaýǵa umtylady. Bile bilgenge dál osy óndiris ekonomıka úshin anaǵurlym mańyzdy jáne qundy.  

Dál búgin azyq-túlik óndirý ındýs­trııasy otandyq óndirýshilerdiń múd­de­lerine nazar aýdara otyryp, mem­le­kettik retteýdi qajet etedi. Bul úshin túbegeıli batyl qadamdar jasaý qajet. Naqty aıtqanda, saýda erejelerine qa­tysty zańnamany qaıta qarap, ımportty baqylaýdy barynsha qataıtyp, kúsheıtý kerek. О́kinishtisi, memlekettik baǵdarlamany ázirleýshiler kásipkerler belgilegen osal tustarǵa nazar aýdar­mas­tan, otandyq óndiristi qoldaý máse­lelerin sheshý úshin jaýapkershilikti ón­di­rýshilerdiń ózderine júktegisi keledi. Salalyq odaqtar ókilderiniń pikirinshe, «Qazaqstanda jasalǵan» bel­gisimen taýardy erikti sertıfı­kattaý júıesin qurý ıdeıasy dál osy­laı kórinedi. Jaýapkershilikti ón­dirý­­shilerge artyp jáne solardyń qarajatyna jasamaq. Bulaı isteý durys emes ekeni kórinip tur ǵoı.

Baǵdarlama boıynsha jumystyń birinshi kezeńi aıaqtaldy. Áıtse de, bıznesti eleýli qoldaý sharalary is júzinde pysyqtalmaǵan. Búgingi tańda baǵdarlamamen jumys shyn máninde elimizdiń kásiporyndarynda óndirilgen taýarlar tańbalanatyn «Qazaqstanda jasalǵan» belgisiniń jańa dızaınyn talqylaýǵa ákeldi. Baǵdarlamany ázir­leýshiler taýardyń qaptamasyna, ıaǵnı syrtqy betine ǵana qyzyǵýshylyq tanytyp jatyr ma degen oı keledi. Al ol ádemi logotıptiń artynda eldiń azyq-túlik qaýipsizdiginiń negizin qu­raıtyn otandyq tamaq óndirisin qoldaý jónindegi is-sharalar kesheni bolýy kerek ekenin umytyp ketken sııaqty.

Otandyq taýar óndirýshiler, «Qazaq­standa jasalǵan» baǵdarlamasy óz kásipkerlerimizdiń múddelerin saýda jelilerimen bolatyn kúrdeli ózara qarym-qatynas jaǵdaıynda qorǵaıtyn bolsa deıdi. Oǵan qosa, joq qyzmetterdi, ártúrli retro-bonýstardy, satylǵan taýar úshin alty aıǵa deıin post-tólemderge tosqaýyl qoıady dep te úmittenedi. Sondaı-aq óndirýshiler baǵdarlamada ımporttyq ónimderdiń sapasyn tekserýdi uıymdastyrýdyń naqty sharalaryn kóremiz dep kútedi. Jasyratyny joq, ımporttaýshylar kóbine-kóp jergilikti zańdardyń talaptaryn oryndamaıdy, al olar jetkizetin kóptegen ónimder – eń tómen sapada. Salalyq odaqtar ókilderiniń pikirinshe, eger naryqty osyndaı kúmándi taýardan tazartsa (al bul eldiń barlyq azyq-túlik aınalymynyń úshten birine deıin), onda onyń ornyn otandyq óndiristiń laıyqty ónimi ala alady.

Taǵy bir asa mán beretin jaǵdaı, elimizdiń ulttyq qaýipsizdigin qamta­masyz etý maqsatynda, otandyq saý­da jeli­leri tarapynan otandyq óndirý­shi­ler­ge erekshe ústem jaǵdaılar jasalýy mańyzdy.

«Biz otandyq óndirýshilerdiń kóz­­qarasyn tyńdadyq. Bárimiz Qazaq­stan­da turamyz jáne osy eldiń patrıottarymyz, sondyqtan mindetti túrde jergilikti óndirýshilerde ba­sym­dyq bolýy tıis. Sońǵy geosaıası oqıǵalar bizdiń osal ekenimizdi kór­se­tedi, ári qatelesken tustarymyzdy anyqtap beredi. Osynyń bárin ekshep, eskerip óz kásipkerlerimiz tarapynan bolyp otyrǵan mundaı bastama qoldaý tabýy kerek. Jaýapty vedomstvolar bıznestiń pikirine qulaq asady. Buıyrtsa, budan bylaı óndirýshilerdiń es­ker­týleri men tilekteri basty nazarǵa alynady. «Qazaqstanda jasalǵan» baǵdarlamasy oǵan qatysýshylardyń barlyǵynyń múddesin qorǵaıtyn bolady. Sóıtip, bul memlekettik joba qazaqstandyq óndiristi damytýǵa jumys isteıtin eń úlken quraldyń biri bolady dep úmittenemiz», dedi «Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary, agroónerkásiptik keshen jáne tamaq ónerkásibi departamentiniń dırektory Erbol Eseneev.

Dóńgelek ústel qatysýshylary, kesh bolmaı turǵanda Úkimet pen «Qazaq­standa jasalǵan» baǵdarlamasyn ázir­leý­shiler bıznestiń pikirin dál qazir estýi qajet ekenin, ázirge qujatty tú­ze­­tip, pysyqtaýǵa bolatynyn atap ótti. Odan basqanyń bári burynǵydaı ta­ǵyda qaz-qalpynda qalýy yqtımal eke­nin aıtty.