Til bilimi men ǵylymy úılestiriledi

Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń basqarma tór­aǵasy-rektor Darhan Bilálov or­talyq jumysy elimizdiń joǵary oqý oryndaryndaǵy onnan astam dıssertasııalyq keńestiń til ǵy­lymy zertteýlerin úılestirý ba­ǵytyndaǵy konsýltatıvtik-­ke­ńesshisi retinde jalǵasyp, qa­zaq tildi ǵylymı-zertteýlerdi bi­rik­tirip, damýyna septigin tıgiz­e­tinin atap ótti. Onyń aıtýynsha, tehnologııalar qaryshtap, kóz ilespes jyldamdyqpen damyǵan kezeńde ǵylym – qoǵamnyń, mem­lekettiń ıntellektýaldyq ále­ý­e­tiniń kórsetkishi retinde damýy zańdylyq. Sol sebepti de eli­mizdiń ózge memlekettermen ıyq ti­resip, aldyńǵy qatardan kóri­nýine otandyq ǵylym men tehnı­kanyń ozyqtyǵy yqpal etedi.

Ortalyqtyń ashylýyna oraı, quttyqtaý hatyn jolda­ǵan Ǵy­lym jáne joǵary bilim vı­se-mı­nıstri Qýanysh Erǵa­lıev ǵa­lymdar jumysyna sát­ti­lik tilep, ǵy­lymnyń ár sala­sy boıyn­sha qorǵalatyn dısser­ta­sııa­lar­dyń ǵylymı jańalyǵy, maz­mu­ny, olarǵa qoıylatyn talap ta joǵary údeden shyǵatyndyǵyna senim bildirdi.

Mundaı ortalyqtardyń óz­ge ǵylym salalarynda da ashyl­ǵany mańyzdy. Jıynǵa qatys­qan­dar osyndaı pikir aıtty. Bilim jáne ǵylym salasyndaǵy sapany baqylaý komıtetiniń tór­aıymy Gúlzat Kópenova qa­zaq til ǵylymynyń ǵylymı-teo­rııa­lyq máselelerin irgeli jáne qol­danbaly zertteýler deń­geıinde ilgeriletetin orta­lyq­tyń ashylýy ǵylymdy da­my­týdyń basym baǵyttaryn aıqyn­daıtyn kezeńmen sáıkes ke­lip otyrǵandyǵyn jetkizdi. Til saıa­saty komıtetiniń tór­aǵa­sy Erbol Tileshov zertteý ta­­qy­ryptarynyń derbestigin, ózek­­tiligin, jańashyldyǵyn úıles­ti­retin ortalyq jas ǵalymdardy qol­daý baǵytyndaǵy tyń joba­larǵa bastamashy bolsa degen usy­nysyn aıtty.

A.Baıtursynov atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń bas dı­­rek­tory Anar Fazyljanova osy oraı­da qazirgi kezde jo­ǵa­ry oqý oryndarynyń da, mek­tep oqýlyqtarynyń da maz­mu­­nynda akademııalyq sı­pat­­taǵy irgeli zertteýler nátı­je­sin­de alynǵan úlken aýqym­dy til­dik ımperıkalyq baza negi­zin­de jasalǵan ǵylymı qory­tyn­dylaryna, ǵylymı bilimniń jú­ıesizdigine alańdaýshylyq bil­dire kelip, aldymen qorǵalatyn dıs­sertasııalar taqyryby ret­telip, ári qaraı akademııalyq, klas­sıkalyq oqýlyqtardyń sapasyna ortalyq jumysynyń nátıjesinde qol jetkizýge bolady degen usynys tastady.

Otandyq tiltanymdyq ǵy­­lym­dy júıelep, izdenis ba­ǵyt­taryn aıqyndaýda, ǵylymı oıdyń arnasyn durys jaqqa bu­rýǵa súbeli úles qosqan akade­mık Shora Sarybaev bas­tap ketken irgeli isterdiń osy ortalyqta jalǵa­syn taba­tyn­dyǵy ǵalymdarǵa úl­ken jaýap­kershilik júktep otyr. Ortalyq basshysy, akademık Kárimbek Qurmanálıevtiń aıtýyn­sha, sońǵy kezde maman­dar­dy dıssertasııanyń maqsat-mindetterin, ózektiligin aıqyn­daýdaǵy naqtylyqtyń óz deń­ge­ıinde bolmaýy, tańdaǵan taqy­ryp­tardyń basqa dısser­tasııa­lyq jumystarmen uq­sastyǵy alań­datyp keldi. So­ǵan oraı til bilimi boıynsha qorǵalatyn dıs­sertasııalyq ju­mys­tardyń sapasyna qa­tys­ty kóp­te­gen syn aıtyldy. En­digi kezek­te bul má­se­le­ler mamandardyń jiti nazar­da bolady. Osy oraıda aka­demık K.Qurmanálıev: «Kór­nek­ti ǵalym, akademık Shora Sarybaev negizin qalaǵan joldy jalǵastyra otyryp, ortalyq jumysy aıasynda ýnıversıtetter men Ulttyq ǵylym akade­mııa­synyń arasynda tyǵyz ynty­maqtastyq ornatyp, jas ǵalym­dar zertteýleri baǵytyn bir izge túsiremiz», dedi.

Til ǵylymy zertteýlerin úı­les­tirý ortalyǵy alda ma­ńyzdy jo­balarǵa arqaý bolatyny sóz­siz. Oǵan saı jospar da daıyn, ji­ger­li mamandar da jetkilikti. En­digi maqsat – zamanaýı tehnologııa tilin meńger­gen ǵalymdardyń kú­shi­men qa­zaq tilin álemdik ǵylym keńes­tigi­ne shyǵarýǵa áreket etý.

ALMATY