Eskertkish taqta Shamǵalı Sarybaevtyń áýletinen shyqqan belgili tulǵalar qazaq tili biliminiń shyraqshysy, akademık Shora Shamǵalıuly Sarybaev, qazaq ulttyq mýzyka aspaptarynyń zertteýshici, jınaqtaýshy ári nasıhattaýshysy, Qazaq Ulttyq konservatorııasynyń professory Bolat Shamǵalıuly Sarybaev, qazaq mýzykasynyń beldi ókili, tanymal sazger jáne zertteýshi Talǵat Bolatuly Sarybaevtyń esimin ulyqtaýǵa arnaldy.
Otandyq ǵylymnyń damýyna sanaly ǵumyryn arnaǵan ǵalymdardy eske alý is-sharasy Ulttyq konservatorııada ótip, ǵalym-pedagog Shamǵalı Sarybaevtyń 130 jyldyǵyna oraı túsirilgen «Ǵulama» derekti fılmin kórsetýmen bastaldy. Alqaly jıyndy júrgizgen akademık Kárimbek Qurmanálıev tulǵalar esimin urpaq jadynda jańǵyrtýdyń mańyzdylyǵyn atap ótip, ult rýhanııatynyń damýyna qosqan súbeli eńbekterine toqtaldy.
Jıyn barysynda Memleket basshysynyń quttyqtaý hatyn Prezıdent keńesshisi Málik Otarbaev oqyp, Almaty qalasynyń ákimi Erbolat Dosaev, akademık Murat Jurynov, Qurmanǵazy atyndaǵy Ulttyq konservatorııanyń rektory Arman Júdebaev, belgili ártisi Roza Rymbaeva, Tolqyn Zabırova sóz sóılep, búginde kóptegen ǵylymı-zertteýlerge arqaý bolyp otyrǵan ǵalymdardyń eńbegin eske alyp, ári qaraı nasıhattaýǵa baılanysty usynystaryn ortaǵa saldy.
E.Dosaev sońyna baǵa jetpes qundy mura qaldyrǵan tulǵalar esimin este qaldyrýdyń qanshalyqty mańyzdy ekenin atap ótse, Shora Sarybaevtyń uly AО́SShK bas hatshysy, dıplomat Qaırat Sarybaı «Ult bolǵannan keıin onyń rýhanı mırasy bolýy kerek. Ult mýzykasyz bolmaıdy. Ult tilsiz bolmaıdy. Sondyqtan bizdiń eń basty mıssııamyz, búgingi urpaqtyń mıssııasy – atalarymyzdyń, aǵalarymyzdyń, ákelerimizdiń qaldyryp ketken mırasyn buljytpaı oryndap, ony ári qaraı damytyp jumys atqarý» dep áýlet tarıhy men ult tarıhyn salystyra sóz qozǵady.
Shamǵalı Sarybaev uzaq jyldar qazaq, qaraqalpaq aýyz ádebıeti materıaldaryn jınaqtaýmen aınalysyp, qazaq tili jáne oqytý ádistemesine, pedagogıkaǵa qatysty 100-ge tarta ǵylymı maqalasy men onnan astam monografııasyn jarııalady. Ǵalym tildi oqytý ádistemesin jazýdy ǵana maqsat etken joq, ár taqyrypty túsindirý, oqýshyǵa bildirýdiń erejesin usyna otyryp, tildik taqyrypty tolyqqandy meńgerýge jol kórsetti. Búginde ǵalymnyń osy eńbekterin joǵary oqý oryndary ǵana emes, mektep muǵalimderiniń de oqytý ádistemesi negizinde utymdy paıdalanyp júrgenin aıta ketken lázim.
Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Kárimbek Qurmanálıev áke jolyn qýǵan Shora Shamǵalıuly Sarybaevtyń jarty ǵasyrdaı A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynda eńbek etkenin, elimizdiń shalǵaı óńirlerinen tildik qorymyzǵa mol mura jınaýmen qatar, dıalektologııa, morfologııa, leksıkologııa, til tarıhy, aýdarma, esimnama, taǵy da basqa tildik máselelerge, sonymen birge ınstıtýttyń kartotekalyq qoryn molaıtýǵa úles qosqanyn atap ótti.
Qazaq etnoaspaptanýynyń negizin qalaýshy Bolat Shamǵalıuly týraly aıtqanda, ǵalymnyń qazaqtyń kóne aspaptaryn sheber meńgere bilgen tulǵa retindegi eńbekteri eske alyndy. Qazaqtyń kóne mýzykalyq aspaptarynyń tuńǵysh ret tolyq ǵylymı sıpattamasyn jasap, tereń zerttep, qaıta jańǵyrta otyryp, dybystalýy men tartylý ádisterin qalyptastyrdy. Esimi alǵashqy qazaq folklorlyq ansamblderdiń negizin qalaýshy retinde de belgili. Al konservatorııa túlegi, aqyn, kompozıtor, mýzykatanýshy ári óńdeýshi Talǵat Bolatuly Sarybaev ákesi bastaǵan joldy jalǵastyra otyryp, qazaq ónerine jańa serpilis ákeldi. Qaıta jandanǵan shańqobyz, jetigen sııaqty aspaptarda oınap, aqıyq aqyn Muqaǵalı Maqataev óleńine jazylǵan «Naýryz-Dýman» ánin Naýryz meıramynyń gımnine aınaldyrdy. «Araı», «Jetigen», «Gúlder» vokaldy-aspaptyq ansamblderiniń qurylýyna negiz boldy. Onyń qalamynan týǵan «О́tken kúnder», «Qoshtasý», «Biz birge bolamyz», «Meniń dosym», «Otandastar», «Senimen birgemin», taǵy da basqa kóptegen shyǵarmalary súıip tyńdaıtyn ánderge aınaldy.
Ǵalymdar artynda qalǵan mol murany óskeleń urpaqqa nasıhattaý, ári qaraı zertteýler ózegine aınaldyrý búginniń enshisinde. Osy maqsatta uıymdastyrylǵan jıynda arýaqtar rýhyna taǵzym jasaldy.
ALMATY
