Qylmys • 18 Mamyr, 2023

Azaptaý – aýyr qylmys

474 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Jýyrda Shveısarııanyń Jeneva qalasynda BUU azaptaýlarǵa qarsy komıtetiniń 76-sessııasy ótip, oǵan elimizdiń delegasııa­sy da qatysty.

Azaptaý – aýyr qylmys

Jıynda Bas prokýratýra ókilderi halyqaralyq sarap­shy­larǵa elimizde júrgizilip jatqan azaptaýlarǵa qarsy shara­lar týraly aıtyp berdi. Atap aıtqanda, azaptaýlarmen qosa basqa da qatygez, adam­ger­shilikke jatpaıtyn nemese ar-namysty qorlaıtyn is-áreket­ter men jazalaý túr­lerine qarsy konvensııa­da bekitilgen quqyq­tardyń eli­mizde saqtalýy ja­ıynda baıandama jasady.

Prezıdent janyndaǵy Adam­ quqyqtary jónindegi ko­­­mıs­­­­sııa­­nyń tóraǵasy I.Rogov bas­­tap bar­ǵan delegasııa qura­myn­da Birik­ken Ulttar Uıy­­my­nyń Je­ne­va qalasyn­daǵy (Shveı­­sarııa) bólim­shesi janyndaǵy Qa­zaq­stan Res­pýb­lıkasynyń Turaq­ty ókili E.Álimbaev, Bas proký­ror­dyń orynbasary B.Dembaev, son­daı-aq quzyretti memle­kettik organdardyń ókilderi boldy.

Bas prokýrordyń orynbasary B.Dembaev óz sózinde Prezıdenttiń bastamasy­men júr­gizilip jatqan kons­tı­týsııalyq reformalar, ult­tyq zańnamany odan ári je­tildirý jáne adam quqyqtaryn qorǵaýdyń jańa tetikteri týraly baıandady. BUU komı­te­tiniń múshelerine elde Parla­menttiń rólin kú­sheıtý, aralas saılaý júıe­sin engizý, saıa­sı partııalardy tirkeý tártibin ońaılatý, Kons­tıtýsııalyq sot jumysynyń bastalǵany týraly keńinen málimet berildi.

Sonymen qatar halyq­aralyq sarapshylarǵa azaptaýǵa qarsy is-qımyl jónindegi zańnamalyq jáne tájirıbelik sharalar keshe­nin iske asyrý týraly aqparat usynyldy. Olardyń ishinde prokýrorǵa azaptaýdy tergeý boıynsha aıryqsha ókilettikterdi bekitý, úzdiksiz beınebaqylaýdyń jumys isteýi, tergeý organ­dary­nyń ǵımarattaryn ashyq tergeý kabınetterimen jaraq­tandyrý, azamattardy ustaý jáne jetkizý kezinde beıneje­tondardy mindetti qoldaný sekildi jumys barysy tanystyryldy.

Elimizde azaptaý sekildi aýyr qylmys jasaǵandarǵa beriletin jaza kúsheıtildi. Máselen, káme­letke tolmaǵandardy, júkti áıelderdi azaptaý úshin 7 jyl­dan 10 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý jazasy bekitildi. Olarǵa shartty túrdegi jaza berilmeıdi, raqymshylyq, taraptardyń tatýlasýy jáne qylmystyq qýdalaýdyń eskirý merzimi qoldanylmaıdy. Osy jáne ózge de málimettermen bólisken elimizdiń mamandary bıyldan bastap penıtensıarlyq mekemelerge medısınalyq qyzmet kórsetý azamattyq den­saý­lyq saqtaý júıesine berilge­nin, bul da oqshaýlanǵan adam­darǵa qatysty qatygezdik jáne zor­lyq-zombylyq kór­setý fakti­lerin obektıvti anyqtaýǵa yq­pal etetinin jetkizdi.

Jıyn barysynda bulardan ózge ózekti máseleler, atap aıt­qanda ekonomıkany mono­po­lııa­­­syzdandyrý, olıgopo­lııa­larǵa qarsy kúres jáne zańsyz shyǵa­rylǵan aktıvterdi qaıtarý bo­ıynsha júrgizilip jatqan ju­­mystar týraly aıtyldy. Sony­men qatar, jýrnalıs­ter men blo­gerlerdi qorqytý, sha­býyl­daý jáne múlkin órteý sekildi oqı­ǵalar oryn alǵany, elde júrgi­zilip jatqan reforma­lar­dyń bedelin túsiretin osy qyl­mys­­tardy jasaǵan 22 uıym­das­ty­rýshy áshkerelengeni málimdeldi.

BUU Komıtet músheleri eli­miz­diń azaptaýǵa qarsy konvensııa talaptaryn oryndaý boıynsha qabyldap jatqan sharalaryna joǵary baǵa berip, azamattardy joǵaryda atalǵan qylmystardan qorǵaýdy kúsheıtý boıynsha usynystaryn aıtty. Taraptar syndyrly dıalogty jáne odan ári yntymaqtastyqty jal­ǵastyrý úshin ózara senimhat al­masty.

Sońǵy jańalyqtar