Alqaly jıyndy Ortalyq memlekettik kıno-fotoqujattar men dybys jazbalar arhıviniń dırektory Ilııas Ysqaqov ashyp, rýhanı qundy derekterdi jınaýdyń mańyzyna toqtaldy. Búginde muraǵat qorynda 200 myńnan astam beıne, foto jáne aýdıo qujattar saqtalǵan arhıv mekemesi XIX ǵasyrdyń sońy men XX ǵasyrdyń alǵashqy jyldaryndaǵy Qazaqstan tarıhy boıynsha retrospektıvti aýdıovızýaldy aqparattardy saqtap otyrǵan respýblıkadaǵy birden-bir mamandandyrylǵan ortalyq.
Mádenıet jáne sport mınıstri Ashat Oralovtyń quttyqtaýyn konferensııa qatysýshylaryna Arhıv, qujattama jáne kitap isi komıtetiniń tóraǵasy Qýat Borash jetkizip, elimizdiń arhıv isiniń damýyndaǵy mamandar eńbegine toqtaldy. Sonymen birge halqymyzdyń sanǵasyrlyq baǵa jetpes qundylyqtaryn jınaýda kásibı biliktiligimen dara turǵan arhıvshiler aldynda jańa mindetter turǵandyǵyn jetkizdi.
Jıyn barysynda qor jınaqtaý isine zor úles qosqan kınorejısserler Sergeı Ázimov pen Baqyt Qaıyrbekovke qurmet kórsetilip, arhıv salasynyń ardagerleri men kásibı mamandary marapattaldy.
Búginde tehnıkalyq jaraqtalýy turǵysynan jetekshi arhıv údesinen shyǵatyn qordyń aldynda zamanaýı mindetter tur. Arhıv qujattarynyń mazmuny kúrdeli keletindikten, arnaıy rejimde saqtaýdy qajet etedi. Al sıfrly júıe zertteýshiler suranysyn jyldam qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Osy oraıda, Ortalyq memlekettik kıno-fotoqujattar men dybys jazbalar arhıvi qorynyń 40 paıyzdan astamy sıfrlyq formatqa kóshirilgen. Keıingi jyldary, ásirese, ǵımarattardyń qurylysy jáne qaıta qalpyna keltirilýi týraly qujattarǵa suranys kóbeıgen. Búginde Arhıvtiń oqý zalyna keletinder sany artyp otyr. Jyl ótken saıyn kóne muraǵat qujattaryna sheteldik zertteýshilerdiń de qyzyǵýshylyǵy artyp keledi.
Jıyn barysynda Arhıv dırektorynyń orynbasary, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Sáýle Sataeva «Arhıv qyzmetiniń jetistikteri men aldaǵy baǵyttary» týraly baıandama jasasa, Polshanyń Almaty qalasyndaǵy Bas konsýly, professor Djozef Tymanovskı, Reseı, О́zbekstan, Belarýs memlekettik arhıvterinen E.Romanova, A.Gonchar, D.Kım arhıv isindegi yntymaqtastyq pen tájirıbe almasý máselesin qozǵady. Al Merılend ýnıversıteti tarıh fakýltetiniń dosenti Sara Kameron «Aral teńizi: 1980-2023 jyldarda Qazaqstannyń memlekettik bıligi jáne qorshaǵan orta aýdıovızýaldy derekterde» baıandamasyn qatysýshylar nazaryna usyndy. Ǵalym búginde álem zertteýshileri úshin erekshe tartymdy aımaq sanalatyn Qazaqstannyń tarıhy men mádenıeti qaı kezde de zor qyzyǵýshylyq týǵyzyp keledi. Osy oraıda ǵalymnyń Aral taǵdyryna qatysty zertteýi elimiz týraly málimetterdi keńirek tanýǵa múmkindik beredi.
«Arhıv qazynasy – ǵasyrlar kýási» aýdıovızýaldy kórmesi sharanyń mazmunyn aıshyqtaı tústi. Ult rýhanııatynyń árbir sátin beınelep turǵan sýretter toptamasy, fotoalbomdar, vıdeo, aýdıo qurylǵylarǵa arnalǵan taspalar ekspozısııasy derekterge muqııat úńilýdi qajet etse, halyq ıgiligine aınaldyrý maqsatynda jasalǵan belgili mádenıet jáne óner qaıratkerleriniń daýysy jazylǵan aýdıotaspalar, aýdıokitap nusqalary erekshe nazar aýdartady. Qazirgi kezde «Qazaq halyq ertegileri» aýdıokitabyn Ortalyq memlekettik kıno-fotoqujattar men dybys jazbalary arhıviniń YouTube-arnasynan tyńdaýǵa bolady.
«Ýaqyt estelikteriniń ár sátin saqtaımyz» fotoalbomy men «Dáýir dápteri» derekti fılmi de arhıvtegi sırek qordyń tarıhı salmaǵyn arttyryp qana qoımaı, onda qamtylǵan ár derektiń bir zertteýge suranyp turǵanyn ańǵartady.
Eki kún aıasynda konferensııa qatysýshylary mádenı mura jádigerlerimen tanysyp, sıfrlyq tehnologııalardy engizýdiń jaı-kúıi, ulttyq arhıv qorynyń aýdıovızýaldy qujattaryn saqtaý men qoljetimdiligin qamtamasyz etýge baılanysty usynystarymen bólisti.
ALMATY
