Oǵan qatysýshylar Keden odaǵyna dán rıza
Almatydaǵy «Atakent» kórme aýmaǵynda «Atakent-Ekspo» halyqaralyq kórme kompanııasy men Qazaqstan Respýblıkasynyń Jıhaz jáne aǵash óńdeý ónerkásibi kásiporyndary qaýymdastyǵynyń uıymdastyrýymen «Jıhaz jáne ınterer», «Sáýlet jáne dızaın», «Orman jáne aǵash óńdeý ónerkásibi» atty halyqaralyq kórme ótti. Kórmege Reseı, Avstrııa, Germanııa, Italııa men Qytaı, Túrkııa sııaqty 16 taıaý jáne alys shetelderden kelgen kompanııalar, 40-qa jýyq almatylyq kásiporyndar óz ónimderin qoıdy. Shamamen 130-dan astam kásiporyn qatysqan kórme qazaqstandyq kompanııalarǵa jańa baılanystar ornatýǵa jáne baılanystardy nyǵaıtýǵa, sondaı-aq, ınvestısııa tartýǵa múmkindik bere otyryp, otandyq jıhaz óndirýshilerdiń ishki jáne syrtqy naryqtaǵy ornyn arttyrýǵa, iskerlik yntymaqtastyq kókjıeginiń keńeıýine yqpal etpek.
– Almaty ekonomıkasynyń mańyzdy salalarynyń biri – óńdeý ónerkásibi, sonyń ishinde jıhaz ben aǵash óńdeý ónerkásibi. Bul salany damytý ónim sapasyn jaqsartýǵa, jańa jumys oryndarynyń ashylýyna, sonymen qatar megapolıs pen jalpy Qazaqstannyń ekonomıkalyq ósý qarqynyna yqpal etetin bolady, – dedi kórmeni ashqan qala ákimi Ahmetjan Esimov.
«Jıhaz jáne ınterer» kórmesiniń basty maqsaty – ozyq tehnologııalar men jıhaz ónerkásibindegi jetistikterdi kórsetý. Kórme barysynda ártúrli modıfıkasııadaǵy jıhaz ben baǵyttardy, matrastar men jatyn bólme jaraqtaryn, alýan túrli qaptaý materıaldaryn, fýrnıtýra jáne ıntererdiń sán elementterin tańdaý múmkinshiligi usynyldy. Oǵan alys jáne jaqyn shetelderdiń jetekshi kompanııalary qatysty. Atap aıtar bolsaq, «Olmeko», «Tavolı-Treıd», «Svoboda», «Qyzyl oktıabr», (Reseı), «Emdawood» (Ázerbaıjan), «Bobreıskmebel», «Gomeldrev», «Progress» Gomel jıhaz fabrıkasy, «Pıskdrev» holdıngi (Belarýs), qazaqstandyq «Almaty-jıhaz», «Amına», «Aıdar», «Paks metall Qazaqstan», «Arida», «Askona», «Grand», «Kinza» JShS, t.b.
«Sáýlet jáne dızaın» kórmesine Polsha, Belarýs, Qyrǵyzstan, sondaı-aq, Qazaqstannyń tanymal dızaınerleri, sáýletshileri, dekoratorlary men sýretshilerin biriktiretin uıym «Desiqn Ideas Club» Qazaqstan Dızaınerleriniń klýby sııaqty kompanııalar qatysty.
«Orman jáne aǵash óńdeý ónerkásibi» kórmesine aǵash óńdeý ónerkásibindegi ozyq tehnologııalardy meńgergen Italııa, Qyrǵyzstan, Belarýs, Germanııa, Taıvannan jetekshi kompanııalar kelgen. Olardyń ishinde alǵash ret Saravak shtatynyń Indýstrııalyq damý mınıstriniń basshylyǵymen (Malaızııa) aǵash óńdeý ónerkásibi qaýymdastyǵy kórme sheńberinde Qazaqstan men Malaızııanyń aǵash óńdeý ónerkásibi ókilderi yntymaqtastyǵynyń iskerlik máselelerin talqylady.
– 2011 jyly Qazaqstan-Reseı-Belarýs Keden odaǵynyń qurylýy kóptegen kedergilerdi joıdy, – dedi bizben áńgimesinde Mınskiden kelgen «Progress» AAQ jıhaz fabrıkasy bas dırektorynyń orynbasary Andreı Peskýn. – Sonyń nátıjesinde Qazaqstan naryǵyna Belarýs taýarlaryn jetkizý kúrt ulǵaıdy. Osy úsh jyl kóleminde taýar aınalymy úsh-tórt esege artty. Búgingi kúnge fabrıka Qazaqstannyń 14 qalasyna óz ónimderin satady.
Bilýimizshe, Belarýs taýarlary Qazaqstanda úlken suranysqa ıe. Bizde jetkizý jaǵynan esh kedergi joq, tutynýshylar rıza. О́ıtkeni, úsh memleket arasyndaǵy yntymaqtastyq saýda-sattyq jasaýda jumysymyzdy jeńildetti. О́ıtkeni, kedennen taýar ótkizý, qujattardy rásimdeýde kedergiler bolyp, kóp ýaqyt joǵaltatynbyz. Sondaı-aq, buryndary QQS (NDS) taýardy alǵanda tólense, qazir taýar kelgennen keıin toqsan kún ishinde tóleýińizge bolady. Kedendik baj salyǵyn da alyp tastady. Bizder taýarlarymyzdy QQS-siz jiberemiz, satyp alýshy qazaqstandyq kásipkerler QQS-ty ǵana tóleıdi.
Peskýn myrzanyń aıtýynsha, Belorýssııadaǵy jıhaz shyǵaratyn jetekshi kásiporynnyń birinen sanalatyn fabrıka 1963 jyldan jumys istep keledi. Búginde Reseı, Qazaqstan, Tájikstan memleketterimen tyǵyz saýda-sattyq baılanysta. Qazaqstan eksport kóleminiń 40 paıyzyn paıdalanatyn turaqty seriktesi. Sonyń negizinde jyl saıyn taýar aınalymy arta túsýde. Qazirgi tańda tek dıvannyń 40 túrin, al bir aıda 4 myń birlik jıhaz jasap shyǵarady eken. Belarýs jıhazynyń brendi Keńes odaǵynan belgili. Byltyrǵy ótken kórmede alty áriptes tapqan. Sondyqtan mundaı kórmeler tutynýshylar úshin de, ónim óndirýshiler úshin de óte qajet shara.
– Bizge nege Belarýs jıhazy unaıdy? – dedi ózin Lázzat Arystanova dep tanystyrǵan Belarýs jıhazdaryn satatyn «E-Lira LTD GOLD» JShS-niń menedjeri. – О́ıtkeni, olar birinshi orynǵa sapany qoıyp, qural-jabdyqtardy jańartqanymen, burynǵy Keńes odaǵy kezindegi tehnologııalardy saqtap qalǵan. Ýkraınaǵa, Reseıge qaraǵanda bulardyń óniminiń sapasy óte joǵary. О́ıtkeni, olarda áli kúnge Tehnıkalyq baqylaý bólimi (OTK) jumys isteıdi. Bul júıe Ýkraına, Reseıde saqtalmaǵan. Osydan bes-alty jyl buryn tutynýshylar jıhazdyń sulýlyǵyna qyzyǵatyn bolsa, qazir sapasyna qatty kóńil bóledi. Bizder buryn Qytaı, Pavlodar, Qyrǵyzstannyń jıhazdaryn satqanbyz. Shyny kerek, úsh-tórt jyldan keıin qaıtadan sol klıent kelip, sapasynyń tómen ekenin aıtyp, senimsizdik bildiretin. Sondyqtan naryqta turaqty qalý úshin óz óniminiń sapasyna jaýap beretin zaýyt, fabrıkalarmen jumys isteýdi uıǵardyq. Máselen, «Progress» fabrıkasy on jylǵa deıin óz taýaryna kepildik beredi. Onyń ústine olardyń ónimi áleýmettik jaǵynan orta deńgeıdegi satyp alýshylarǵa arnalǵan. Tutynýshylarǵa unaıdy. Aıyna bir jarym vagon, ıaǵnı shamamen 50-60 birlik, ıaǵnı 5-6 mln. teńgeniń taýaryn satamyz. Osydan úsh jyl buryn «E-Lira LTD GOLD» JShS-niń bas dırektory Baǵdat Beketqyzy Jırenbaeva Máskeýde ótken halyqaralyq kórmede «Progresstiń» ónimderin kórip, unatyp, kelisimshartqa otyrǵan edi. Sodan beri osy jıhazdardy satýmen aınalysamyz. Jaman emes.
Sonymen qatar, Lázzat qurbymyz aldymen budan úsh jyl buryn qurylǵan úsh memlekettiń Keden odaǵyna, jýyrda qol qoıylǵan osy úsh memlekettiń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartyna qatysty úlken rızashylyǵyn bildirdi. О́ıtkeni, kedendik kedergilerden qutylǵan. Tipti taýardyń qaıda kele jatqanyn bilip otyratyn kórinedi. Ol satýshyǵa yńǵaıly. Mysaly, buryn osy is-sharalar bir jarym-eki aı kóleminde rásimdeletindikten taýarlary taýsylyp, salondary bosap, klıentterin joǵaltyp alatyn. Qazir taýarlary Qazaqstannyń shekarasyna kirdi degennen eki apta aralyǵynda tutynýshylarǵa tapsyrys bergen jıhazynyń dál qaı ýaqytta qoldaryna tıetinin aıta alady.
Kórme jumys jasaǵan tórt kúnde semınar, dóńgelek ústelder ótip, olardyń sheńberinde mamandar jıhaz jáne aǵash óńdeý ónerkásibiniń odan ári damý joldary jóninde pikir almasyp, tájirbıe bólisip, bıznes-baılanystaryn nyǵaıtty. Eń bastysy, Almatyda jyl saıyn dástúrge aınalǵan kórmege qatysýshylar senimdi seriktester men jańa tutynýshylar tabýda.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
– Almaty ekonomıkasynyń mańyzdy salalarynyń biri – óńdeý ónerkásibi, sonyń ishinde jıhaz ben aǵash óńdeý ónerkásibi. Bul salany damytý ónim sapasyn jaqsartýǵa, jańa jumys oryndarynyń ashylýyna, sonymen qatar megapolıs pen jalpy Qazaqstannyń ekonomıkalyq ósý qarqynyna yqpal etetin bolady, – dedi kórmeni ashqan qala ákimi Ahmetjan Esimov.
«Jıhaz jáne ınterer» kórmesiniń basty maqsaty – ozyq tehnologııalar men jıhaz ónerkásibindegi jetistikterdi kórsetý. Kórme barysynda ártúrli modıfıkasııadaǵy jıhaz ben baǵyttardy, matrastar men jatyn bólme jaraqtaryn, alýan túrli qaptaý materıaldaryn, fýrnıtýra jáne ıntererdiń sán elementterin tańdaý múmkinshiligi usynyldy. Oǵan alys jáne jaqyn shetelderdiń jetekshi kompanııalary qatysty. Atap aıtar bolsaq, «Olmeko», «Tavolı-Treıd», «Svoboda», «Qyzyl oktıabr», (Reseı), «Emdawood» (Ázerbaıjan), «Bobreıskmebel», «Gomeldrev», «Progress» Gomel jıhaz fabrıkasy, «Pıskdrev» holdıngi (Belarýs), qazaqstandyq «Almaty-jıhaz», «Amına», «Aıdar», «Paks metall Qazaqstan», «Arida», «Askona», «Grand», «Kinza» JShS, t.b.
«Sáýlet jáne dızaın» kórmesine Polsha, Belarýs, Qyrǵyzstan, sondaı-aq, Qazaqstannyń tanymal dızaınerleri, sáýletshileri, dekoratorlary men sýretshilerin biriktiretin uıym «Desiqn Ideas Club» Qazaqstan Dızaınerleriniń klýby sııaqty kompanııalar qatysty.
«Orman jáne aǵash óńdeý ónerkásibi» kórmesine aǵash óńdeý ónerkásibindegi ozyq tehnologııalardy meńgergen Italııa, Qyrǵyzstan, Belarýs, Germanııa, Taıvannan jetekshi kompanııalar kelgen. Olardyń ishinde alǵash ret Saravak shtatynyń Indýstrııalyq damý mınıstriniń basshylyǵymen (Malaızııa) aǵash óńdeý ónerkásibi qaýymdastyǵy kórme sheńberinde Qazaqstan men Malaızııanyń aǵash óńdeý ónerkásibi ókilderi yntymaqtastyǵynyń iskerlik máselelerin talqylady.
– 2011 jyly Qazaqstan-Reseı-Belarýs Keden odaǵynyń qurylýy kóptegen kedergilerdi joıdy, – dedi bizben áńgimesinde Mınskiden kelgen «Progress» AAQ jıhaz fabrıkasy bas dırektorynyń orynbasary Andreı Peskýn. – Sonyń nátıjesinde Qazaqstan naryǵyna Belarýs taýarlaryn jetkizý kúrt ulǵaıdy. Osy úsh jyl kóleminde taýar aınalymy úsh-tórt esege artty. Búgingi kúnge fabrıka Qazaqstannyń 14 qalasyna óz ónimderin satady.
Bilýimizshe, Belarýs taýarlary Qazaqstanda úlken suranysqa ıe. Bizde jetkizý jaǵynan esh kedergi joq, tutynýshylar rıza. О́ıtkeni, úsh memleket arasyndaǵy yntymaqtastyq saýda-sattyq jasaýda jumysymyzdy jeńildetti. О́ıtkeni, kedennen taýar ótkizý, qujattardy rásimdeýde kedergiler bolyp, kóp ýaqyt joǵaltatynbyz. Sondaı-aq, buryndary QQS (NDS) taýardy alǵanda tólense, qazir taýar kelgennen keıin toqsan kún ishinde tóleýińizge bolady. Kedendik baj salyǵyn da alyp tastady. Bizder taýarlarymyzdy QQS-siz jiberemiz, satyp alýshy qazaqstandyq kásipkerler QQS-ty ǵana tóleıdi.
Peskýn myrzanyń aıtýynsha, Belorýssııadaǵy jıhaz shyǵaratyn jetekshi kásiporynnyń birinen sanalatyn fabrıka 1963 jyldan jumys istep keledi. Búginde Reseı, Qazaqstan, Tájikstan memleketterimen tyǵyz saýda-sattyq baılanysta. Qazaqstan eksport kóleminiń 40 paıyzyn paıdalanatyn turaqty seriktesi. Sonyń negizinde jyl saıyn taýar aınalymy arta túsýde. Qazirgi tańda tek dıvannyń 40 túrin, al bir aıda 4 myń birlik jıhaz jasap shyǵarady eken. Belarýs jıhazynyń brendi Keńes odaǵynan belgili. Byltyrǵy ótken kórmede alty áriptes tapqan. Sondyqtan mundaı kórmeler tutynýshylar úshin de, ónim óndirýshiler úshin de óte qajet shara.
– Bizge nege Belarýs jıhazy unaıdy? – dedi ózin Lázzat Arystanova dep tanystyrǵan Belarýs jıhazdaryn satatyn «E-Lira LTD GOLD» JShS-niń menedjeri. – О́ıtkeni, olar birinshi orynǵa sapany qoıyp, qural-jabdyqtardy jańartqanymen, burynǵy Keńes odaǵy kezindegi tehnologııalardy saqtap qalǵan. Ýkraınaǵa, Reseıge qaraǵanda bulardyń óniminiń sapasy óte joǵary. О́ıtkeni, olarda áli kúnge Tehnıkalyq baqylaý bólimi (OTK) jumys isteıdi. Bul júıe Ýkraına, Reseıde saqtalmaǵan. Osydan bes-alty jyl buryn tutynýshylar jıhazdyń sulýlyǵyna qyzyǵatyn bolsa, qazir sapasyna qatty kóńil bóledi. Bizder buryn Qytaı, Pavlodar, Qyrǵyzstannyń jıhazdaryn satqanbyz. Shyny kerek, úsh-tórt jyldan keıin qaıtadan sol klıent kelip, sapasynyń tómen ekenin aıtyp, senimsizdik bildiretin. Sondyqtan naryqta turaqty qalý úshin óz óniminiń sapasyna jaýap beretin zaýyt, fabrıkalarmen jumys isteýdi uıǵardyq. Máselen, «Progress» fabrıkasy on jylǵa deıin óz taýaryna kepildik beredi. Onyń ústine olardyń ónimi áleýmettik jaǵynan orta deńgeıdegi satyp alýshylarǵa arnalǵan. Tutynýshylarǵa unaıdy. Aıyna bir jarym vagon, ıaǵnı shamamen 50-60 birlik, ıaǵnı 5-6 mln. teńgeniń taýaryn satamyz. Osydan úsh jyl buryn «E-Lira LTD GOLD» JShS-niń bas dırektory Baǵdat Beketqyzy Jırenbaeva Máskeýde ótken halyqaralyq kórmede «Progresstiń» ónimderin kórip, unatyp, kelisimshartqa otyrǵan edi. Sodan beri osy jıhazdardy satýmen aınalysamyz. Jaman emes.
Sonymen qatar, Lázzat qurbymyz aldymen budan úsh jyl buryn qurylǵan úsh memlekettiń Keden odaǵyna, jýyrda qol qoıylǵan osy úsh memlekettiń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartyna qatysty úlken rızashylyǵyn bildirdi. О́ıtkeni, kedendik kedergilerden qutylǵan. Tipti taýardyń qaıda kele jatqanyn bilip otyratyn kórinedi. Ol satýshyǵa yńǵaıly. Mysaly, buryn osy is-sharalar bir jarym-eki aı kóleminde rásimdeletindikten taýarlary taýsylyp, salondary bosap, klıentterin joǵaltyp alatyn. Qazir taýarlary Qazaqstannyń shekarasyna kirdi degennen eki apta aralyǵynda tutynýshylarǵa tapsyrys bergen jıhazynyń dál qaı ýaqytta qoldaryna tıetinin aıta alady.
Kórme jumys jasaǵan tórt kúnde semınar, dóńgelek ústelder ótip, olardyń sheńberinde mamandar jıhaz jáne aǵash óńdeý ónerkásibiniń odan ári damý joldary jóninde pikir almasyp, tájirbıe bólisip, bıznes-baılanystaryn nyǵaıtty. Eń bastysy, Almatyda jyl saıyn dástúrge aınalǵan kórmege qatysýshylar senimdi seriktester men jańa tutynýshylar tabýda.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
