Baqylaý joq, bylyq kóp

Jergilikti ákimdik pen qurylys salasyna jaýapty quzyrly mekemeler zańsyz qurylys turǵyzyp jat­qan­dardy baqylaýdan shyǵaryp al­ǵa­ny sonshalyq, turǵyndarǵa jańa úı­lerden páter alarda qurylystyń talapqa saı salynǵanyn tekserip alýdy usynyp otyr. О́ńirlik sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasynyń mamandary turǵyndar aldanyp qalmaýy úshin sanaly áreket etýi kerek dep sanaıdy. Bylaı qarasań, paradoks. Ekinshi turǵydan, turǵyn úı qurylys salasy búginde alaıaqtar quratyn qar­jy pıramıdasyna uqsap barady. Úlesker retinde úı turǵyzýshy kompanııaǵa mıllıondaǵan teńgeńizdi quıyp, sońynan pátersiz qalýyńyz bek múmkin. Onyń birneshe naqty kórinisi jýyqta Pavlodarda qylań berip te úlgerdi. Estaı kóshesi, 102 jáne Qamzın kóshesi, 102 mekenjaılary boıynsha turǵyzylyp jatqan kópqabatty úılerde óreskel zań buzý­shy­lyqtar tirkelip, sot sheshi­mimen qurylystardy ysyryp tastaý týraly qaýly shyǵaryldy.

– Basqarma mamandarymen óńirdegi qurylystarǵa monıtorıng jasalyp, zańdylyǵy baqylaýǵa alynyp jatyr. О́kinishke qaraı, keıbir qurylys nysan­darynyń eshbir qujatsyz saly­nyp jatqany nazarymyzǵa ilikti. Jańadan turǵyzylyp jatqan bir­ne­she ǵımaratqa Pavlodar qalasy ákim­diginiń talap-aryzy negizinde olar­dyń qurylysyn toqtatyp, ysy­ryp tastaý týraly sot sheshimi qabyl­dandy. Qurylysty júrgizip jatqan fırmalar óz betterimen sheshim qa­byldap, tıisti organdardan ruqsat qa­ǵaz­daryn almaǵan. Estaı jáne Qamzın kósheleri boıyndaǵy eki birdeı turǵyn úı qurylysy zańsyz dep tanyldy. Sondyqtan azamattar jekelegen qurylys júrgizýshi kompanııalardan páter alýdy josparlap júrse, eń áýeli «Turǵyn úı qurylysyna úlestik qatysý týraly» Zańyna zer salyp, ǵımarattardyń talapqa saı keletinin tekserip alýy kerek. Bul úshin jergilikti ákimdikke habarlassa bolady, – deıdi óńirlik sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasynyń basshysy Baqytjan Álimǵazınov.

Jalpy oblys ortalyǵynda zańsyz salynyp jatqan 50-ge jýyq qurylys bar bolsa, sonyń 30-dan astamy turǵyn úı ǵımarattaryna qatysty. Byltyr Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl qyzmeti Pavlodar qala­lyq sáýlet jáne qala qurylysy bóliminiń qyzmetine qatysty jemqor­lyq táýekelderi boıynsha taldaý júrgizip kórgen eken. Antıkordyń qyzmetkerleri mekemedegi qattaýly qu­jat­tardyń betin ashqanda, óz kóz­de­­rine ózderi senbepti. Mekemede óreskel zań buzýshylyqtardyń kó­beıip ketkeni sonshalyq, olardyń aýqymyn sanap bitpeıtinin aıtady oblystyq sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl departamentiniń mamandary.

Bir qyzyǵy, ózen jaǵalaýynan ebin taýyp jer alyp, 4-6 qabatty úıler salyp jatqandardyń qatary azaıar emes. Kásipkerlikti tekserýge qatysty moratorııdiń saldarynan quzyrly organdar qurylys fır­malaryn teksere almaımyz dep barmaqtaryn shaınaıdy. Qyzyl jolaqta turǵan qurylystar negizi­nen tórt qabatty, 8 nemese 12 páterli bolyp turǵyzylady. Olardy qar­jylandyryp otyrǵan – jeke úles­ker­lerdiń ózi. Álgi nysandarǵa ruq­sat qujatynyń qalaısha berilip ket­keni de beımálim. Antıkor qyz­met­kerleri memlekettik organdarda bul beıbastaqtyqqa jol bergen mem­lekettik qyzmetshilerdi anyq­taý qıynǵa soǵatynyn aıtady. Son­dyqtan qadaǵalaýǵa, shekteý qoıýǵa qaý­qarsyz.

«Ádildik joly» RQB Pavlodar oblystyq fılıalynyń jetekshisi Nurgúl Qaıyrdenovanyń aıtýynsha, oıyna kelgenin isteıtin qurylys kompanııalary nebir quıturqy áreketke baratyn kórinedi. Eń áýeli salynatyn nysannyń bastapqy maqsatyn óndiristik nemese saýda nysany retinde kórsetedi. Memlekettik organdardan ruqsat alǵan soń maqsatyn ózgertip, salynatyn nysan aıaq astynan turǵyn úı ǵımaraty bolyp shyǵa keledi. Al ony tekserip jatqan eshkim joq. Mysal úshin Lýgovaıa kóshesindegi qurylys júrip jatqan ýchaske 2021 jyldyń qazan aıynda kókónis qoımasy dep kórsetilgen. Arada úsh aı ótkende qala ákimdigi ony kópqabatty turǵyn úı qurylysyn salýǵa berildi dep jobany bekitip jibergen.

Taǵy bir másele, qurylys kompanııalary memlekettik organdar tarapynan tyıym salynǵanyna qaramastan, biraz ýaqyt ótken soń ýchaskelerdi ózgeniń atyna rásimdep qurylysty qaıta jalǵastyrady. 2021 jyly jaz aıynda Toraıǵyrov kóshesi, 75/3 mekenjaıynda salynyp jatqan kópqabatty turǵyn úıdiń tóbe betondary qulap, sol jerde jumys istep jatqan ózbekstandyq 3 azamat mertikken edi. Oqıǵadan soń quzyrly mekemeler qurylysty toqtatyp, ysyryp tastaý týraly uıǵarymǵa kelgen. Keıin bul máseleniń beti jabylyp, tynyshtyq ornady. Sóıtsek, ótken jyly álgi jerge ekinshi bir fırma kelip turǵyn úı turǵyzǵan. Bul aýmaq óte tar, balalarymyz oınaıtyn alań joq dep eresekter shaǵymdanyp kelgen. Alaıda olardyń shaǵymyna jergilikti ákimdik nazar aýdarmaǵanǵa uqsaıdy. Búginde alaqandaı ǵana jerde bir emes, eki birdeı turǵyn úı boı kótergen. Aýmaqta burynnan turyp jatqan páter ıeleriniń sózinshe, álgi jańa úılerge jergilikti prokýratýra organdarynyń qyzmetkerleri de úlesker bolyp otyrǵan kórinedi. Tipti, 2021 jyly qulap qalǵan qu­ry­lysta da olardyń enshisi bolǵan. Qu­rylys kompanııasynyń ókil­de­ri jaǵdaı tynshyǵan soń álde­bireý­ler­diń yqpalymen óz maq­sat­ta­ryn jalǵastyryp, úıdi salyp shyq­qan­­daryna kópshilik qaıran qalyp otyr. Bul qos úıdiń shynymen zańdy sa­lyn­ǵanyna kúmán mol. Sondyqtan Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl qyzmeti máseleni zerdelep, úleskerlerdiń shyn máninde kimder ekenin tekserip kórse, kóp másele aıqyndalar edi dep oılaımyz.

PAVLODAR