Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy Tólegen Ospanqulov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte elimizdegi múgedektigi bar adamdar úshin áleýmettik obektiler men ınfraqurylymdy beıimdeý boıynsha qabyldanyp jatqan birqatar shara týraly egjeı-tegjeıli túsindirip ótti. Máselen, ol múgedektigi bar adamdardyń quqyqtaryn qorǵaý jáne olar úshin qoljetimdi ortany qalyptastyrý Úkimet jumysynyń basym baǵyttarynyń biri ekenin aıtty.
– «Múgedektigi bar adamdardy áleýmettik qorǵaý týraly» zańda kásipkerlik qyzmetti júzege asyratyn jeke tulǵalar, sondaı-aq zańdy tulǵalar múgedektigi bar adamdarǵa jalpyǵa ortaq paıdalanylatyn kólik quraldaryna, turǵyn úılerge, qoǵamdyq jáne óndiristik ǵımarattarǵa, qurylystar men úı-jaılarǵa kedergisiz qol jetkizýge haqyly. Sondaı-aq, áýejaılarda, temirjol vokzaldarynda, avtovokzaldarda, avtostansalarda, teńiz jáne ózen porttarynda erkin júrip-turý úshin jaǵdaı jasaýǵa mindetti ekendigi aıqyndalǵan, – dedi ol.
Komıtet tóraǵasynyń aıtýynsha, múgedektigi bar adamdar úshin kedergisiz orta qurý biraz zańda naqtylanǵan. Atap aıtqanda, «Sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmeti týraly», «Eń tómengi áleýmettik standarttar jáne olardyń kepildikteri týraly», «Kólik týraly», «Dene shynyqtyrý jáne sport týraly» sııaqty birqatar zańmen rettelgen eken.
Densaýlyq saqtaý salasynda ınfraqurylymdy damytý halyqtyń barlyq toptary úshin kórsetiletin medısınalyq kómektiń sapasy men qoljetimdiligin jaqsartýǵa, onyń ishinde múgedektigi bar adamdarǵa úshin medısınalyq maqsattaǵy obektilerdi beıimdeýge negizdeledi. Bul rette erekshe qajettilikteri bar adamdarǵa birinshi kezekte qyzmet kórsetýge quqyly.
– Jergilikti atqarýshy organdar ulttyq standarttarǵa sáıkes eldi mekenderdi jobalaý, salý jáne salý kezinde múgedektigi bar adamdardyń qoǵamdyq jáne óndiristik ǵımarattarǵa, qurylystar men úı-jaılarǵa qoljetimdiligin qamtamasyz etýge tıis. Múgedektigi bar adamdardyń qoǵamdyq birlestikteriniń ókilderin salynyp jatqan obektiler men keshenderdiń qadaǵalaýyna qatysýǵa bolady. Osylaısha, zańnamalyq aktilerde múgedektigi bar adamdardyń obektilerge qol jetkizýin qamtamasyz etý boıynsha tolyq múmkindikter kózdelgen, – dedi T.Ospanqulov.
Onyń aıtýynsha, elimizde 2025 jylǵa deıin múgedektigi bar adamdardyń quqyqtaryn qamtamasyz etý jáne ómir súrý sapasyn jaqsartý jónindegi «Kedergisiz keleshek» ulttyq joba-jospary jasalǵan. Ol – «Amanat» partııasynyń jol kartasy jáne Memleket basshysynyń tapsyrmasy aıasynda 2021 jyly ázirlengen kórinedi. Joba aıasynda el aýmaǵynda beıimdelý boıynsha 22 myń obekti anyqtalǵan. 2021 jyldan bastap 2025 jylǵa deıin jyl saıyn 4 400 obekti ótkizilýge tıis. 2023 jylǵy 1 mamyryndaǵy jaǵdaı boıynsha 9 030 obekti baǵyttalǵan.
Al jergilikti atqarýshy organdardyń málimetinshe, 2023 jyly erekshe qajettilikteri bar adamdar úshin ınfraqurylymdy jaqsartýǵa, sonyń ishinde olardy pandýstarmen, beıimdelgen lıftilermen, dárethanalarmen, zaǵıptar úshin baǵyttaýshy belgilermen qamtamasyz etýge 1,7 mlrd teńge qarastyrylǵan. Ol qarajat jergilikti bıýdjetterden bólingen, al jumys negizinen ǵımarattar men qurylystardy kúrdeli jóndeýden ótkizý jáne rekonstrýksııalaý sheńberinde júrgizilmek.
Sondaı-aq Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý komıteti aýmaqtyq departamentteri múgedektigi bar adamdardy áleýmettik qorǵaý jáne olarǵa arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetý salasyndaǵy zańnyń saqtalýyna memlekettik turaqty baqylaýda ustaýǵa mindetti ekeni aıtyldy.
– 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha múgedektigi bar adamdar úshin obektilerdiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý bóliginde 1 181 tekserý júrgizildi. 4 myńnan astam zań buzý derekteri anyqtaldy, 900-den astam uıǵarym berildi jáne 60 mln teńgeden astam somaǵa 300-ge jýyq aıyppul salyndy, – dedi spıker.
Mınıstrliktiń málimdeýinshe, atalǵan obektilerdiń beıimdelý barysyn baqylaý úshin qoǵamdyq uıymdardyń áleýeti de paıdalanylady. Ol úshin ákimdikter janynan aýdan jáne qala ákimderiniń orynbasarlary bekitken 227 qadaǵalaý toby jumys isteıdi, olardyń quramyna 1 630 múshe kirdi. Al Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi janynan múgedektigi bar adamdar úshin áleýmettik ınfraqurylym obektileriniń qoljetimdiligin qamtamasyz etý máselelerin qaraý jónindegi respýblıkalyq jumys toby jumys isteıdi. Onyń quramyna múgedektigi bar adamdardyń qoǵamdyq birlestikteriniń tóraǵalary, múgedektigi bar adamdardyń máseleleri boıynsha ákimderdiń keńesshileri jáne múddeli memlekettik organdardyń ókilderi kiredi.
Tólegen Ospanqulov jergilikti atqarýshy organdardyń obektilerdi beıimdeý týraly aqparaty «Múgedektigi bar adamdardy áleýmettik qorǵaý» (inva.gov.kz) portalynda turaqty negizde ornalastyrylatynyn aıtty. Onda obektilerdiń «Interaktıvti qol jetimdilik kartasy» jumys isteıdi.
Oǵan 9 myńnan astam obekti boıynsha derekter engizilgen. Bul áleýmettik qyzmet kórsetý oryndaryna memlekettik organdar, HQKO, mektepter, aýrýhanalar, dúkender, saýda ortalyqtary, shashtarazdar kiredi eken. Bul karta barlyq azamattarǵa qol jetkizý úshin ashyq. Bul múgedektigi bar azamattarǵa úıDen shyqpaı-aq kompıýterden nemese telefonnan belgili bir obektiniń qol jetimdilik dárejesin anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý komıteti aýmaqtyq departamentteriniń qyzmetkerleri ÚEU-men birlesip baqylaý is-sharalaryn ótkizedi, ıaǵnı ákimdikterden keıin beıimdelgen obektilerdi qaıta tekseredi jáne qajet bolǵan jaǵdaıda beıimdeý jónindegi is-sharalardy pysyqtaý jóninde usynystar beredi.
Tólegen Ospanqulov aıtýynsha, Áleýmettik kodekske sáıkes, bıyl 1 shildeden bastap elimizde áleýmettik qorǵaýdyń memlekettik ınspektorlary paıda bolatynyn habarlady. Olar baqylaý fýnksııalaryn iske asyrady jáne múgedektigi bar adamdardy áleýmettik qorǵaý, arnaýly áleýmettik qyzmetter kórsetý, áleýmettik qamsyzdandyrý, onyń ishinde mindetti áleýmettik saqtandyrý men zeınetaqy máseleleri boıynsha zań normalaryn saqtaý jóninde jedel sharalar qabyldaıtyn bolady.
– Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý úshin bıyl 1 shildeden bastap múgedektigi boıynsha járdemaqy mólsheri, múgedektigi bar balany tárbıelep otyrǵan adamdarǵa, birinshi toptaǵy múgedektigi bar adamdarǵa kútim jasaıtyn jeke kómekshilerge 14,5%-ǵa arttyrylatyn bolady. Jyl basyndaǵy járdemaqylar mólsheriniń 8,5%-ǵa ósýin eskere otyryp, tólemder mólsheriniń jyldyq jıyntyǵy 23%-ǵa ósedi, – dep túıindedi Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý komıtetiniń basshysy.
