Halyqaralyq naryqta «Qazaqstanda jasalǵan» brendi básekege qabiletti me? Osy suraqtyń jaýabyn «Egemen Qazaqstan» gazetiniń tilshisi Gúlmıra Baǵytqyzy izdep kórdi.
Osy oraıda avtordyń «Qazaqstanda jasalǵan» ónim qashanǵy qaǵajý kóredi? materıalyna kóz júgirtip ótsek.
Sońǵy málimetterge súıensek, búginde bar-joǵy 400-den astam otandyq kompanııa óz ónimderin shetelge eksporttaıdy eken. Osyǵan qarap, jahandyq saýda sóresinde shıkizattyq emes taýarlar eksportynyń úlesi áli de tómengi deńgeıde ekendigin baıqaýǵa bolady. Tipti alysqa barmaı-aq syrtqy naryq turmaq, ózimizdiń irili-usaqty saýda oryndarynda da shetten jetkiziletin taýarlardyń tasasynda qalyp qoıatyn otandyq ónimniń jaǵdaıy da máz emes.
Bul rette maqala avtory Qazaqstan et sharýashylyǵy odaǵynyń tóraǵasy Maqsut Baqtybaevtyń pikirin surady.
«Bólshek saýda salasyndaǵy retteýler men naqtylyq, zań júzinde belgilengen basymdyqtardyń bolmaýynan, otandyq taýar óndirýshilerdiń naryqtaǵy orny eleýsiz qalyp keledi. Elimizdiń saýda sórelerinde ózimizde óndirilgen ónimder joqtyń qasy. Qazir ázirlenip jatqan «Qazaqstanda jasalǵan» jalpyulttyq baǵdarlamasynda otandyq óndiristi qoldaý men damytý máseleleri tolyǵymen qamtylýy kerek. Jalpy, bizdiń taýar óndirýshilerimiz bul baǵdarlamany ózekti dep sanaǵanymen, osydan 10-15 jyl buryn erte júzege asyrylǵanda isimiz órge basyp, halyqaralyq saýda naryǵynda da esebimiz túgel bolar edi», dep oıyn jetkizdi Maqsut Baqtybaev.
Gúlmıra Baǵytqyzynyń jazýynsha, saýda jelilerinde ımport basym bolǵandyqtan, tutynýshylardyń otandyq ónimge degen senimi áli de qalyptasar emes. Osy oraıda otandyq óndirýshiler úshin «Qazaqstanda jasalǵan» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda qolǵa alynǵan sharalar, ózimizdiń ónimderge oń septigin tıgizip, óz kezeginde sapaly ári qymbat emes azyq-túlikti kóbirek óndirýge múmkindik týǵyzsa, sonymen qatar ımporttyq ónimderdi emes, eldegi óndirýshilerdiń múddesine saı qoldaý kórsetilse jón bolar edi.
Qazirgi tańda kez kelgen otandyq óndirýshi belgili bir ónim óndirse de, saıyp kelgende onyń basty máselesi - sol taýardy tıimdi ótkizý. Aýyl sharýashylyǵyndaǵy taýar óndirýshilerdiń kóbisi ónimderin satýmen kásibı túrde aınalysa almaıdy. Oǵan sebep te kóp. Al bólshek saýda jelilerine júginse, olar sheteldik jetkizýshiler júktegen eń qatal básekege tap bolady.
Qazirdiń ózinde otandyq azyq-túlik ónimderine arnalǵan saýda sórelerin 50%-ǵa arttyrý jáne ónerkásiptik taýarlarǵa 10%-yn bólý týraly usynystar talqylanyp jatyr. Sala mamandary ózimizde óndiriletin ónimniń birneshe sanaty boıynsha bólshek saýda sóreleriniń 70%-na deıin bólý kerektigin eskeredi.
