Prezıdent • 17 Maýsym, 2023

Elimizdiń shynaıy shejiresi tolyǵymen jazylýy qajet - Memleket basshysy

3314 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıdyń «Ádiletti Qazaqstan – Adal azamat» atty ekinshi otyrysynda tól shejireni  dáripteýge aıryqsha mán berdi, dep habarlaıdy Egemen.kz Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap. 

Elimizdiń shynaıy shejiresi tolyǵymen jazylýy qajet - Memleket basshysy

«Ultymyzdyń tarıhı sana-sezimin jańǵyrtý óte mańyzdy. Damyǵan memlekettiń bári tolyq zerttelgen tól shejiresin dáripteýge aıryqsha mán beredi. Bul iste el tarıhynyń kóp tomdyq jınaǵy basty ról atqarady. Qazaqstan tarıhynyń jańa ǵylymı ustanymdarǵa saı ázirlengen kóp tomdyq jınaǵy áli kúnge deıin jaryqqa shyqqan joq. О́kinishke qaraı, strategııalyq mańyzy bar osy másele táýelsizdik jyldarynda tolyq sheshimin tappady. Sondyqtan, men «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty maqalamda osyǵan arnaıy toqtaldym. Qazaqstannyń akademııalyq úlgidegi jańa tarıhyn jazý týraly bastama kóterdim. Bul jumysqa elimizdiń jáne sheteldiń bir top ǵalymdary jumyla kiristi. Ejelgi zamannan búginge deıingi aralyqty qamtıtyn jeti tomdyq jınaqty ázirleý úshin biraz sharýa atqaryldy. Jınalǵan materıalǵa endi stılıstıkalyq jáne ǵylymı redaksııa jasalýy kerek. Sondaı-aq jınaqty biryńǵaı úlgide bezendirgen jón. Eńbekte osyǵan deıin jiberilgen tujyrymdamalyq qatelikter men kemshilikter qaıtalanbaýy qajet. Oǵan sońǵy kezde ashylǵan tarıhı jańalyqtar túgel engizilýi kerek. Qarama-qaıshy málimetter bolmaýǵa tıis. Qazaqstan aýmaǵynda ótken tarıhı oqıǵalardyń álemdik úderistermen tyǵyz baılanysta sıpattalýy mańyzdy. Bir sózben aıtsaq, jeti tomdyq eńbekte elimizdiń shynaıy shejiresi tolyǵymen jazylýy qajet», dedi Prezıdent.

Osy rette ol kóptomdyqtyń tili – jeńil, mátini – kez kelgen jastaǵy oqyrmanǵa túsinikti bolýy kerek ekenin aıtty. Memleket basshysy Qazaqstan tarıhynyń kóptomdyq jınaǵyn kelesi jyldyń ortasyna deıin ázirleýdi tapsyrdy. Sodan soń ol ǵylymı ortada keńinen talqylanady.

«Bul eńbek ulttyń tarıhı sana-sezimin jańǵyrtýǵa, memlekettiligimizdi nyǵaıtýǵa zor úles qosary sózsiz. Biz san ǵasyrlyq tarıhymyzdy maqtan etemiz. Tamyry tereń tól shejiremiz – halqymyzdyń mádenı kodynyń ózegi. Ony jan-jaqty zerttep, oı eleginen ótkizýge jáne barynsha dáripteýge qajetti jaǵdaı jasaýymyz kerek. Bul – memlekettiń negizgi mindetiniń biri. Tarıhı tanymdy keńeıtýge zor úles qosatyn taǵy bir mańyzdy sala – arheologııa. Almatydaǵy Arheologııa ınstıtýty – elimizdiń biregeı tarıhı murasyn júıeli zertteýmen aınalysatyn basty ǵylymı mekeme. О́kinishke qaraı, onyń qazirgi jaǵdaıy múshkil. Mekemeni jańǵyrtyp, onyń jumysyna tyń serpin berý úshin ınstıtýtqa barynsha jaǵdaı jasaý qajet. Ony tıisti resýrstarmen qamtamasyz etý kerek. Instıtýt janynan tarıhı jádigerlerdiń arnaıy qoryn jasaqtaǵan jón. Mundaı tájirıbe álem elderinde keńinen taralǵan», dedi Memleket basshysy.

Sonymen qatar Prezıdent tól tarıhymyzda erekshe orny bar tulǵalardyń biryńǵaı tizimin ázirleý qajet ekenin aıtty. Bul tizim elimizdiń ishinde jáne shetelde jalpyulttyq biregeıligimizdi aıshyqtaıtyn basty ustynǵa aınalmaq.

Sondaı-aq Memleket basshysy onomastıka salasyna da toqtalyp ótti. Bul sala tarıhı sana-sezimdi jańǵyrtýdyń mańyzdy ıdeologııalyq quraly. Qasym-Jomart Kemeluly keıbir adamdardyń qalaýymen jalǵan ómirbaıany ádeıi qoldan jazylǵan Keńes dáýiriniń qaıratkerleri bar ekenin aıtty.  Bundaı jasandy tulǵalardyń esimin túrli nysandarǵa berýdi doǵarý qajettigin eskertti.

Prezıdent onomastıka salasyn tártipke keltirý kerektigin atap ótti. Bul sharýa keshendi jáne dáıekti túrde bir ortalyqtan atqarylýǵa tıis ekendigin aıtty. Onomastıka bul – ata-babalarymyzǵa baılanysty ıa belgili tulǵalardyń týysqandarynyń isi emes. Bul – memlekettiń sharýasy ekendigin Memleket basshysy qadap aıtty. Osy saladaǵy barlyq rásimderdi is júzinde retteýdiń mańyzdylyǵyn, onda aımaqtardyń ereksheligimen qatar, jalpyulttyq basymdyqtar da eskerilýi kerektigin Qasym-Jomart Kemeluly aıtyp ótti. 

Sońǵy jańalyqtar

Tarazda bir ana eki balasyn terezeden laqtyryp jiberdi

Tótenshe jaǵdaı • Búgin, 12:50

Astana qalasynyń prokýrory aýysty

Taǵaıyndaý • Búgin, 11:35