Ult ustazyn qalaı ardaqtap júrmiz?

Áýejaı ataýy qashan ózgeredi?

Taıaýda aerovokzal men perron ǵımaratyn qaı­ta jańǵyrtý jumystary bastaldy. Bul jumys­tar­dyń nátıjesinde aerovokzal alańy 5,2 myń shar­shy metrden 8,7 myń sharshy metrge deıin ulǵa­ıyp, saǵatyna 250 jolaýshyny qabyldaıtyn múm­kindikke ıe bolady. Birden 7 reıs qabyldaıdy, ushý geografııasy keńeıedi. Jolaýshylarǵa qyzmet kór­setý sapasy jaqsarady.

Alaıda qala turǵyndary áýejaı ǵımaratynyń mańdaıshasyna «Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy áýejaı» degen jazý jóndeý jumystarynan keıin de ornatylmaı qala ma dep qaýiptenedi.

– Úkimet áýejaıǵa Ahmet Baıtursynulynyń esimin berý týraly qaýly shyǵarǵaly bir jyl boldy. Biraq oǵan áýejaı asyǵar emes. Keshe Astanadan ushyp keldim. Stıýardessa bala: «Biz Qostanaı qalasynyń halyqaralyq áýejaıyna qondyq», deıdi. Men shyǵyp bara jatyp «Balam-aý, áýejaıdyń ataýyn nege qate aıttyń? Ultymyzdyń ustazy Ahmet atańnyń esimi ne úshin berildi?» dedim. Eshteńe túsinbegen qalpy qala berdi. Iаǵnı qaýly qabyldandy, biraq eshteńe ózgergen joq. Sonda ne úshin sonshama daýryqtyq? Sol ushaqta bálenbaı ult ushyp keldi. Solarǵa Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy áýejaı dep aıtsaq, ol óz abyroıymyz emes pe? 2018 jyly Chehııa memleketine bardym. Ushaq Pragaǵa qonǵanda Vaslav Gavel atyndaǵy halyqaralyq áýejaıyna qondyq dep habarlady. Mine, ózge jurt óz ulylaryn álemge tulǵa etip kórsetip, ardaqtap jatyr. Biz qashan osyny úırenemiz? – deıdi óńirdiń qurmetti aqsaqaly, áıgili «Sholaqsaı» sharýashylyǵynyń negizin qalaǵan eńbek ardageri О́mirzaq aǵa Ihtılıapov.

Áýejaı basshylyǵyna birneshe kún qatarynan qońyraý shalyp edik, arǵy betten telefon tutqasyn kótergen jan bolmady. Bálkim bir ıgi ózgeris kórip qalarmyz degen úmitpen aeroporttyń «airkst.kz» saıtyna da kirip kórdik. О́kinishke qaraı, munda Aqań da, Aqańnyń tili de joq bolyp shyqty. Memlekettik tildi mensinbeıtin saıtta aqparattyń bári orys tilinde ǵana berilgen.

Ýnıversıtet «ov»-tan qashan qutylady?

Byltyr Astanadan «Aqań júrip ótken jolmen» ekspedısııasy kelgende Ahmet Baıtursynov atyndaǵy óńirlik ýnıversıtettiń rektory Seıitbek Qýanyshbaev: «Búgin ózderińizben bólisetin úlken qýanyshymyz bar. Biz osy kúnge deıin barlyq qujatta Ahmet Baıtursynov atyndaǵy ýnıversıtet dep kórsetilip kelsek, ult ustazynyń 150 jyldyǵy aıasynda qabyldanǵan sheshimge sáıkes, endi Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy ýnıversıtet bolyp ózgerip, «ov»-tan qutyldyq. Keshe qujattardy qaıta resimdeý jumysy bastaldy», degen edi.

Sodan beri 8 aı ótti. Emosııaǵa berilgen rektor baıqamaı ótirik aıtyp qoıdy ma, áıteýir atalǵan bilim ordasynyń birde-bir qujaty qaıta resimdelmegeni anyq. «Biz jumys baǵdarlamasy, sıllabýs, ózge de qujattarǵa Baıtursynuly dep jazyp jatqan joqpyz. О́tinishke de Baıtursynov atyndaǵy dep jazamyz. Baıtursynuly desek, qate dep qaıtaryp jiberedi. Bul endi qashan ózgeretinin bilmeımiz», deıdi ustazdar.

Atalǵan ýnıversıtettiń professory Qalqaman Ja­qyp aǵamyzdyń aıtýynsha, ótken jyly 18 qyr­kú­ıekte ýnıversıtettiń keńeıtilgen keńesinde qabyl­danǵan sheshim keıin Oqý-aǵartý mınıstrligine ji­be­­rilgen.

– Qazir biz mınıstrliktiń jaýabyn kútip otyrmyz. Másele bizge baılanysty emes. Endi aldaǵy oqý j­y­ly Ahmet Baıtursynulynyń týǵan kúni 5 qyr­kú­ıektiń qarsańynda bir jaýap kelip qalsa, jaqsy bo­lar edi dep úmittenip otyrmyz, – dedi Qalqaman Jaqyp.

Oqý-aǵartý mınıstrliginen segiz aıdan beri ja­ýap­ joq. Eń quryǵanda, JOO bas ǵımaratynyń mań­­daı­shasyndaǵy «Ýnıversıtet» A.Baıtursynov atyn­daǵy» degen turlaýsyz sóılemdi ózgertýge qul­qy­ joq ýnıversıtet basshylary da «jaýap kelmedi» dep­ jaıbaraqat otyra beretin syńaıly.

Mural ma, mazaq pa?

Qostanaı qalasynyń «Áýejaı» shaǵyn aýda­nyn­da­­ǵy №25 turǵyn úıdiń qabyrǵasyndaǵy muralǵa Ahmet Baıtursynulynyń beınesi salynypty. Sha­shy,­ kózildirigi men saqaly ǵana Aqańa keledi deme­se­­ńiz, jaı ánsheıin karıkatýraǵa uqsatyp dombaılap sa­la salǵan birdeńe.

Janymyzdan ótip bara jatqan turǵynnyń biri­nen­ «Mynaý kim?» dep surap edik, tań keıippen: «Ah­met Baıtursynuly», dedi. «Uqsamaıdy ǵoı» degen­ ýájimizge: «Endi sál uqsatqan, astyndaǵy jazý­dy oqysańyzshy», dep jaýap qatty. Muralda bas­qa emes, ult ustazynyń ózi beınelengenin as­tyn­da­ǵy «Ahmet Baıtursynuly. 150 jyl» degen latyn qar­pimen ádiptelgen jazýdy oqyp baryp qana kóz jet­kizgen soń, «Qudaı-aý, Aqańnyń tirisinde kórgen aza­by az bolǵandaı, endi mazaqtaýǵa kóshtik pe?!» de­gen kúıik ózekti qaryp ótti.

Muraldy sýretke túsirip alyp, jergilikti sý­ret­shi Káken Kúsenovke kórsetip edik, ol kisi: «Ahmet Baıtursynuly sekildi aıaýly tulǵalardyń port­re­tin­ ekiniń biri salyp, ony kópshilikke jarııa etip, jar­na­malap júr. Buǵan tyıym salatyn ýaqyt keldi. Bú­tin Alashqa belgili tarıhı tulǵalardyń sýretin ar­naıy komıssııanyń ruqsatymen ǵana salatyndaı etip arnaıy zań qabyldanǵany abzal. Olaı bol­ma­ǵan jaǵdaıda, mundaı mazaq sýretter kóbeıe beredi», dedi.

Qostanaı