Saýdany ulǵaıtýdyń múmkindikteri

Qazaqstan Polshaǵa negizinen shıki munaı, tas kómir, tabıǵı gaz, zyǵyr tuqymdary, temeki ónimderin satsa, ózimiz ol jaqtan esepteý ma­shı­nalary, bólshek saýda úshin ólshep oralǵan dárilik zattar, alma, almurt jáne aıva, telefon apparattary, turmystyq jáne ózge de toqpen jylytý aspaptary, elektr plıtalaryn attaı qalap aldyramyz.

Qazaqstannyń Saýda jáne ıntegrasııa vıse-mınıstri Qaırat Tórebaevtyń aıtýynsha, Polsha – Qazaqstannyń Ortalyq jáne Shyǵys Eýropadaǵy jetekshi syrt­qy ekonomıkalyq seriktesiniń biri.

«Bıylǵy 4 aıdyń qory­tyn­dysy boıynsha biz saýda kóleminiń tómen­degenin baıqaımyz. Yn­tymaq­tastyqty jandandyrý úshin Qazaq­stan Polsha naryǵyna 140 mln dol­lar somasyna qosymsha 120 taýar pozısııasyn usynýǵa daıyn. Eksportty memlekettik qoldaý sharalarynyń júıesi osy maqsatqa qol jetkizýge ba­ǵyt­talǵan. Bul – qarjylyq emes jáne qarjylyq qoldaýdyń 20-dan astam quraly. Otandyq Kazakh­Export kompanııasynyń saqtan­dyrý quraldaryn paıdalanýdy keńeıtý usynylady. Biz bıznes úshin usynatyn barlyq qarjylyq múmkindikterdi, sonyń ishinde saý­­d­any qarjylandyrýdyń jańa quralyn durys qoldaný mańyz­dy», dedi, vıse-mınıstr.

Ol jahandyq marketpleıs­ter arqyly daıyn ónim eksportyn ilgeriletýdi de usyndy. 2022 jyly Qazaqstandaǵy bólshek elektrondyq kommersııa naryǵy ósimin jalǵastyryp, 1,3 trıllıon teńgeni qurady, bul 2021 jylǵy kórsetkishten 30%-ǵa artyq. Marketpleısterden satýdyń jyl­­dyq ósimi 33%-ǵa jetken. Al ın­ternet-dúkenderdiń satylymy 19%-ǵa ósipti. Elektrondyq saýda nary­ǵy sýbektileriniń 85%-y – ShOB ókilderi.

«Tanymal marketpleısterdiń biri – Alibaba.com elektrondyq platformasy. 2020-2022 jyldary Alibaba platformasynda 220 kompanııa ornalastyryldy. Búginde saýda alańynda 7,5 myń­nan astam otandyq taýar bar. Osy kezeńde baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń jıyntyq satylymy shamamen 260 mln-dy qurady. 2022 jyly biz Alibaba platformasynda Ulttyq pavıl­on ashtyq. Ebay platformasynda Ortalyq Azııa elderiniń óńirlik habyn qurý boıynsha jumys jalǵasýda», deıdi vıse-mınıstr.

Qaırat Tórebaev elimizde qaıta óńdelgen jáne tamaq ónim­­deri kóleminiń ótkizý qabi­le­tin arttyrýǵa arnalǵan trans­shekaralyq habtardy qalyp­tastyrý jónindegi josparlarymen bólisti. Onyń aıtýynsha, qa­zirgi transshekaralyq saýda-logıstıkalyq ınfraqurylym­dy damytýda negizgi «ósý núkteleri» Qytaı shekarasyndaǵy Qorǵas toraby jáne Qazaqstan-О́zbekstan shekarasyndaǵy «Ortalyq Azııa» HО́KO bolady.

Osyǵan uqsas ındýstrııalyq saýda-logıstıkalyq kesheni Qyr­ǵyzstanmen shekarada da quryl­maq. Kaspıı teńizindegi otandyq porttarǵa elimizdegi jáne tran­zıttik júkterdi tartý úshin qazirgi ýaqytta Úkimet «Aqtaý teńiz porty» AEA bazasynda konteınerlik hab qurý máselelerin belsendi py­syqtaýda.

Forýmnyń paneldik sessııasy barysynda Qaırat Tórebaevqa Qazaqstannyń ujymdyq Batys elderiniń sanksııalaryn saqtaýy­na qatysty suraq qoıyldy. Vı­se-mınıstr elimizge qaıtalama sanksııa­­lar qoldanýǵa jáne aýmaq­ty olardy aınalyp ótý úshin paı­dalanýǵa jol bermeý boıyn­sha el qabyldaǵan sharalar týraly aıtyp  berdi.

Atap aıtqanda, Úkimet sank­sııa­lyq tizimderge engizil­gen taýar­lardyń saýdasyn qadaǵalaı­tyn sanksııalyq táýekelderge qarsy turý úshin jumys toby qu­ryldy. Ol úshin Memlekettik ki­ris­ter organdarynyń aqparattyq júıelerinde (Astana-1 AJ) formatty-logıstıkalyq baqylaý ornatylǵan. 2023 jylǵy 1 sáýir­den bastap EAEO elderimen ózara saýdada taýarlarǵa iles­pe júk­qujattardy mindetti resim­deý engizildi. Bul naqty ýaqyt re­ji­minde taýarlardyń, sonyń ishinde sanksııalar tizimine engizilgen taýar­lardyń qozǵalysyn baqy­laýǵa múmkindik beredi.

Otandyq bıznes úshin trade­radar.kz saıty ashyldy jáne únemi jańar­tylyp otyrady. Onda Re­seıge qarsy barlyq sank­sııaǵa arnalǵan nusqaýlyqtar kórsetilgen. Sonymen qatar búginde Reseı Fede­rasııasy men Belarýske qarsy sanksııalar qoldanatyn elderdiń ýákiletti organdarymen derek almasý jáne jedel den qoıý jumystary júrgizilip jatyr.