Aımaqtar • 10 Shilde, 2023

Zaýyt nege toqtap tur?

200 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Pavlodar munaı-hımııa zaýyty maýsym aıynyń sońǵy onkúndiginen beri tolyq toqtap, jóndeýge jabyldy. «Bul jaǵdaı otandyq janar-jaǵarmaı na­ryǵynda jyldaǵydaı tap­shy­lyq týyn­data ma?» degen kúdikke jetelegeni ras. «Qaz­MunaıGaz» kom­panııa­synyń basshylyǵy qolda­ǵy munaı ónimderi tu­tyný­shylardy qam­tamasyz etýge tolyq jetki­likti dep otyr.

Zaýyt nege toqtap tur?

«QazMunaıGaz» UK» AQ basqarma tóraǵasy Maǵzum Myr­zaǵalıev jumys saparymen Pavlodar munaı-hımııa zaýytyna baryp, júrgizilip jatqan jóndeý jumystarynyń bary­symen tanysty. Sondaı-aq zaýyttyń óndiristik mindetterin oryndaýy boıynsha keńes ótkizip, aldaǵy ýaqytta qolǵa alynatyn jańa jobalar jaıyn pysyqtady. Kásiporynnyń keıbir tehnologııalyq úderisteri men jabdyqtaryn jańalaý is-sharalary 19 shildede tolyq aıaqtalyp, munaı óńdeýdi qaıta jalǵastyrady. Kompanııa basshysy óndiris orny toqtap turýyna qaramastan, kólik otyny naryǵyndaǵy qazirgi jaǵdaı turaqty ekenin, áleýmettik mańyz­ǵa ıe munaı ónimderi boıyn­sha tapshylyq joqtyǵyn atap ótti. QMG zaýyttaǵy óndiristik sıkl­dy ýaqtyly iske qosý úshin barlyq josparlanǵan jumystyń qaýipsiz ári sapaly túrde iske asýyna aıryqsha kóńil bólip otyr. Ári zaýyt basshylyǵyna jóndeýdi merziminen buryn aıaqtaý múmkindigin qarastyrý tapsyryldy.

– Qazirgi ýaqytta qorda 525 myń tonna dızel otyny, 300 myń tonnadan astam benzın jáne 100 myń tonnadaı avıa kerosın bar. Traktor otynynyń qory – 35 táýlikke, benzın 23 táýlik­ke jetedi. Iаǵnı naryqty janar-jaǵar­maımen qamtamasyz etýde eshbir qıyn­dyq baıqal­maıdy. PMHZ-da keshendi jańartý is-sharalary birtindep qolǵa alynyp jatyr. Josparlanǵan is-sharalar tolyq atqarylsa, 2027 jylǵa qaraı úsh jylda bir ret qana jóndeýge toqtaıdy. О́ńdeýge túsetin munaıdyń sapasy, ónim sapasyna qoıylatyn talaptardyń artýy jáne qysqy dızel oty­nyn óndirý perspektıvasy – PMHZ úshin basym baǵyttyń biri. Bul rette jaqynda Memleket basshysyna tanystyrylǵan dızel otynyn gıdrotazartý qondyrǵysyn rekonstrýksııalaý jáne sýtegin óndirý qondyrǵysyn salý jobalary QMG-niń «jasyl» energetıkany damytý baǵytyndaǵy bastamalary qatarynda erekshe mańyzǵa ıe. Buıyrsa, jaqyn jyldary pavlodarlyq zaýytta ark­tıkalyq dızel otyny da óndirile bastaıdy. Ol úshin áýeli jańadan sýtegi qondyrǵysyn turǵyzamyz. Quny 80 mln eýro bolatyn jobamen fransııalyq tanymal kompanııa aınalysady. Onymen bir mezgilde otyndy gıdrotazartý qondyrǵysy da boı kóteredi.  Bul eki jo­ba bolashaqta jylyna 160 myń tonna arktıkalyq dı­zel otynyn shyǵarýǵa múm­kindik beredi, – dedi Maǵzum Myrzaǵalıev.

Buǵan qosa, zaýyt aýma­ǵyn­da aldaǵy jyldary bı­tým saqtaýǵa arnalǵan jyly­tylatyn rezervýarlar salý oıda bar eken. Árqaı­sysy 5 myń tonnalyq 6 rezervýar boı kóteredi dep jo­ba­lanǵan. Bul – óńirdegi bıtým tapshylyǵyn joıýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadam. Bıtým arnaıy qoımada uzaqmerzimge saqtalyp, qajet kezde naryqqa bosatylady.

Munaı-hımııa zaýytynda aralyq uıymdardyń kesi­rinen ishki qyzmet kórsetý quny shekten tys ósip, keıbir nysandardyń zańsyz túrde ózge fırmalarǵa berilgeni týraly buǵan deıin birneshe márte másele qozǵaǵan edik. Maǵzum Maratulynyń aı­týyn­sha, Memleket basshysy­nyń tapsyrmasyna sáıkes, Úkimet buǵan basa mán be­rip otyr. Qazirgi kúni kásip­oryndaǵy aýtsorsıng kompanııalardy zaýytqa qaıtadan kóshirý úderisi bastalyp ketken. Onyń naqty nátıjelerin aldaǵy qazan aıynda kórýimiz múmkin.

Kompanııa basshysy bıyl dızel otyny men benzın ba­ǵa­synyń qymbattaýyna oraı na­ryq­ta jaǵymdy áserler paı­da bolǵanyn da atap ótti. Mysa­ly, ońtústik óńir­lerde dızeldi tutyný birden 47 paıyzǵa quldyrasa, el boıynsha ol orta eseppen 20 paıyzǵa kemipti. Bul jaǵdaı osyǵan deıin otan­dyq munaı ónimderiniń kontra­bandalyq jolmen kórshi memleketterge tasylyp kelgenin aıǵaqtasa kerek, deıdi M.Myrzaǵalıev. Taǵy bir mysal, byltyr osy ýaqytta tapshylyq paıda bolǵanda traktor otynynyń qory 250 myń tonnaǵa deıin azaıǵan.

Tolyqtyra keteıik, PMHZ bıylǵy jyldyń alǵashqy jartysynda shamamen 2 mln 772 myń tonna shıkizatty óńdep, 790 myń tonnadan astam benzın, 947 myń tonnadan astam dızel shyǵarǵan. Ishki naryqqa 128 306 tonna bıtým, 287 592 tonna mazýt, 157 765 tonna suıytyl­ǵan gaz, 97 827 tonna avıa otyn bosatqan. Oblys ortaly­ǵynyń ekonomıkasy úshin zaýyt asa mańyzdy. Sebebi qala qazy­nasynyń teń jartysy kásiporyn tóleıtin salyq­tan quralady.

 

Pavlodar oblysy