Ol Zańsyz satyp alynǵan aktıvterdi memleketke qaıtarý týraly zań jobasynyń maqsaty men mánine toqtalyp ótti.
«Bir jyldan beri Ekonomıkalyq resýrstardyń zańsyz shoǵyrlanýyna qarsy is-qımyl máseleleri jónindegi vedomstvoaralyq komıssııa jumys isteýde. Biraq odan ári jumys isteý úshin jańa tásilderdi qoldaný kerek degen túsinik qalyptasty. Búgingi tańda qoldanystaǵy zańnama zańsyz múlikti qylmystyq prosestik jáne ákimshilik prosestik tártippen ǵana qaıtarýǵa múmkindik beredi. Sondyqtan, zań jobasy halyqaralyq tájirıbege, aktıvterdi azamattyq tártippen erikti nemese májbúrlep qaıtarýǵa negizdelgen jańa rásimderdi kózdeıdi», dep jazdy depýtat.
Depýtat aktıvterdi qaıtarý – kúrdeli prosess ekendigin eske saldy.
«Bul baǵytta azamattyq jáne qylmystyq isterge ıek artý kerek jáne keıbiriniń eskirý merzimderi bolady. Anyǵyraq aıtqanda, qoldanystaǵy zańnama aktıvterdiń tıimdi qaıtarylýyn qamtamasyz ete almaıdy.
Zańsyz satyp alynǵan aktıvterdi qaıtarýdyń negizgi tetigi - azamattyq tárkileý. Bul jalpyǵa birdeı qabyldanǵan halyqaralyq standarttarǵa (Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl salasyndaǵy konvensııaǵa, BUU, EYDU jáne Dúnıejúzilik Banktiń usynymdaryna) jáne úzdik sheteldik tájirıbege sáıkes keledi», dep jazdy Janarbek Áshimjan.
Depýtat zań qoldanylatyn adamdardyń tizbesine naqty kim kiretinin atap ótti.
«Qazirgi ýaqytta jaýapty memlekettik laýazymdardy atqaryp otyrǵan jáne buryn atqarǵan adamdar. Olarǵa Konstıtýsııada kórsetilgen barlyq laýazymdar, Parlament depýtattary, Konstıtýsııalyq Sottyń sýdıalary, burynǵy Konstıtýsııalyq Keńestiń músheleri, sýdıalar, Adam quqyqtary jónindegi ýákil, barlyq saıası memlekettik qyzmetshiler men «A» korpýsynyń memlekettik qyzmetshileri jatady;
«Olıgarhtar» dep atalatyn neǵurlym iri kásipkerler (ákimshilik-bılik resýrstaryn, tanystardy, yqpalyn paıdalaný nátıjesinde múlik pen kiris alǵandar);
Kvazımemlekettik sektor kásiporyndarynyń basshylary men basqarýshylary.
Sondaı-aq bul Zań joǵaryda atalǵan sýbektilermen affılıırlengen belgili bir adamdar tobyna da qoldanylady. Bul týystaryna, dostaryna, jaqyn qaramaǵyndaǵylarǵa, ıaǵnı naqty emes, nomınaldy ıelerine resimdelgen aktıvter men zańsyz alynǵan múlikti anyqtaýǵa múmkindik beredi. Adal memlekettik qyzmetshilerge, kásipkerlerge jáne ınvestorlarǵa qorqatyn eshteńe joq. Zań urlyqqa qatysy bar sybaılas jemqorlar men olıgarhtarǵa qarsy jasalǵan», dep jazdy depýtat.
Sonymen qatar ol olıgarhtar aktıvterdiń belgili bir bóligin berip, qalǵanyn saqtap qala alady degen pikirge baılanysty oıymen bólisti.
«Aktıvterdi qaıtarý týraly jańa zań jobasy olıgarhtardyń para berip qutylyp ketýine múmkindik beredi. Aktıvterdiń belgili bir bóligin berip, qalǵanyn saqtap qala alady degen pikir bar.
Bul múlde olaı emes. Sottan jaı ǵana qutylyp kete almaıdy. Aktıvterdi qaıtarý erikti nemese májbúrli sıpatta bolýy múmkin. Eki túrdiń de zańdy negizi bar. Zańsyz satyp alynǵan aktıvterdi erikti túrde qaıtarý uǵymy men belgili bir qaǵıdalary engiziledi. Erikti tártip tulǵa men ýákiletti organ arasyndaǵy kelisim negizinde aktıvterdi memleketke óteýsiz berýdi kózdeıdi. Eger sýbekt aktıvterdi óz erkimen qaıtarmasa, onda azamattyq prosess sheńberinde sot sheshimderi negizinde májbúrlep tárkileý qoldanylatyn bolady. Erikti túrde qaıtarylǵan kezde aktıvterdiń barlyǵyn nemese bir bóligin berýge bolady. Bul máseleni Komıssııa qaraıdy. Eger qarajatty jasyrý faktileri nemese ózge de quqyq buzýshylyqtar anyqtalsa, onda tergeýdiń barlyq tetigi qaıta iske qosylady», dep túsindirdi Májilis depýtaty.
Onyń aıtýynsha, aktıvterdi qaıtarý - bul erekshe jumys. Munda ártúrli salalardan, onyń ishinde azamattyq, qylmystyq quqyq pen prosesten, halyqaralyq zańnamadan, sharttyq quqyqtan arnaıy bilim qajet. Sondyqtan Bas prokýratýra janynan mamandandyrylǵan vedomstvo – Aktıvterdi qaıtarý komıtetin qurýdyń jóni bar. Onyń Vedomstvoaralyq komıssııadan aıyrmashylyǵy - rastalǵan zańnamalyq mártebesi jáne biliktiligi joǵary mamandardan turatyn shtaty, onyń ishinde jeke sektordan - aýdıtorlar, qarjy analıtıkteri, baǵalaýshylar, býhgalterler, narazylyq beretin zańgerler, prokýrorlar bolady.
Sondaı-aq zańsyz alynǵan aktıvterdi qaıtarý prosesiniń ashyq bolýyn qamtamasyz etý maqsatynda turaqty negizde jumys isteıtin komıssııa qurylady.
«Komıssııanyń quramyna qoǵam qaıratkerleri, depýtattar, Úkimet músheleri kiredi. Komıssııaǵa Premer-mınıstr basshylyq etedi. Komıssııa aktıvterdi qaıtarý jónindegi máselelerdi kollegııaldy túrde qaraıtyn bolady. Bul júrgizilip jatqan jumystyń ashyqtyǵy men baqylanýyn qamtamasyz etedi.
Qandaı da bir ýaǵdalastyqtarǵa nemese quqyq buzýshylyqtarǵa jol berilmeıdi, óıtkeni onyń quramyna kiretin qatysýshylar kóp bolǵandyqtan, jasyryp qalý múmkin emes. Bul azamattyq qoǵam tarapynan baqylaýdy qamtamasyz etýge múmkindik beredi», dep túıindedi Janarbek Áshimjan.
Aıta keteıik, buǵan deıin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Zańsyz ıemdenilgen aktıvterdi memleketke qaıtarý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıǵanyn habarlaǵan edik.
